Главная / Новости /Общество / Нюдэ муутайшуулда нарата оршолон бусаагша

Нюдэ муутайшуулда нарата оршолон бусаагша

03-11-2016

"Нюдэнэй гэрэл хурса болог лэ!» гэһэн уряа нюдэнэй эмшэн Дарима Владимировна Сосорова үдэр бүхэндэ бэелүүлжэ байдаг. Эрхыдээ эмтэй, долёобортоо домтой иимэ мэргэжэлтэн Буряад Уласай эмнэлгын газарай нюдэнэй үбшэнүүдые аргалдаг таһагые хүтэлбэрилдэг юм. Иишээ илангаяа наһажаал хүнүүд ото харгылжа байдаг. Бүхы наһаараа хүдөөдэ байһан аад, нюдэнэйнгөө муудахада, нютагайнгаа эмшэндэ хандаһанайнгаа удаа Улаан-Үдэ ошогты гүүлээд, Дарима Владимировнагай даадаг таһагта орохо саг болодог.

- Хараа муутай болоходоо, хүнэй сэдьхэл нилээд хүмэринэ. Хажуугаарнь ород хэлэндэ тал-мул байхадаа, наһаараа буряадаар хөөрэлдэжэ байһан хүн бүришье ехээр гажарна ха юм. Теэд манай таһагта ерэхэдэнь, мэргэжэлтэднай буряадаараал хөөрэлдэжэ байдаг. Тиихэдэмнай наһатай хүн дотороо ехэл баясадаг юм. Һанааниинь амардаг, - гэжэ һүүлэй табан жэлэй туршада нюдэнэй микрохирургиин таһагые даажа ябаһан Дарима Владимировна Сосорова хөөрэнэ.

Д. В. Сосоровагай ажалайнь намтар иимэ.1974 оной декабриин 20-до ерээдүйдэ эмшэн болохо басаган Захаамин аймагай Дүтэлүүр нютагта түрэһэн юм.

- Намайе эмшэн боло гэжэ гэртэхимни залаһан байна. Илангаяа эжымни тиигэжэ хэлэдэг һэн. Минии эжы анхандаа эмшэн болохо һанаатай байһан аад, эсэгэнь хүндөөр үбшэлжэ, һанаһандаа хүрэхэ заяагүй байшоо, - гэжэ мэргэжэлээ яагаад шэлэһэн тухайгаа Дарима Сосорова хөөрэхэ зуураа, иигэжэ үргэлжэлүүлнэ. - Би Шэтын анагааха ухаанай (медицинын) академидэ һурааб. Эмшэнэй һургуули дүүргээд, Улаан-Үдэ хото ерэхэдэмни, Буряад Уласай эмнэлгын газарай нюдэ аргалдаг таһагта ажаллахыемни эльгээгээ. Тэрэ үедэ тус һалбариие даажа байһан минии нютагай хүн Вячеслав Борисович Цыбиковэй мэргэн хүтэлбэри доро хүдэлжэ эхилээ һэм. Жэлэй туршада интернатура гарааб. Тэрэнээ дүүргээд, Красноярск хотын анагааха ухаанай академиин дэргэдэхи ординатурада хоёр жэлэй туршада мэргэжэлээ дээшэлүүлээб. Тэндэ һуража байхадамни, эндэхи профессор аспирантурада орохыемни дурадхаа. Тиихэдэнь үшөө гурбан жэлэй туршада тэндэ һурааб. Бүхы дээрээ 12 жэл һураһан болоноб.

Нюдэнэй үбшэнүүд сагай ошохо бүри олон болоно. Нюдэнэй хараада оршон тойронхи байгаали ехэ нүлөө үзүүлнэ. Хүн гээшэ өөрыгөө хэр абажа ябанаб, тэрээнһээнь олон юумэн дулдыдадаг байна. Энээн тухай дээдэ гарай нюдэнэй эмшэн иимэ зүбшэл үгэнэ:

- Нюдэнэй хараагай һайн байхын тула олон юумэн шухала. Нэн түрүүн хүнэй һанаан сэдьхэл амгалан байха ёһотой. Сэдьхэлэй байдалай муу байхада, бэеын тон жэжэхэн бүридэмэлнүүд (клеткэнүүд) хосоржо эхилнэ. Тиихэдэ хүн гээшэ үдэр бүриингөө эдеэ хоолдо анхаралаа хандуулха ёһотой. Хэрэгтэ хэрэггүй бэлэн хоол зооглохые тэбшээд, мяхаяа хэршэжэ, шүлөө шанажа уугаад, сагаан эдеэнһээ амсаад ябабал, һайн. Үнгэрэгшэ зуунай ерээд онуудта Аха аймагта бүридхэгдэһэн баримтанууд дээрэ үндэһэлэн, энэ хэлэгшэ үгэнүүдээ баталха аргатайб, - гэжэ нюдэнэй эмшэн хөөрэнэ: - Ушар юуб гэхэдэ, эгээл тэрэ сагта Аха аймагта ажаһуудаг байһан таба мянган шахуу хүнүүдэй нэгэнэйньшье нюдэн катаракта болодоггүй һэн. Харин мүнөө тэндэмнай иимэ үбшэнтэй зон олон болоо. Энэнь элдэб эсын эдеэ хоол наймаалдаг дэлгүүрнүүдэй тэндэ олон болоһон ушартай холбоотой. Түнхэнэй, Эрхүүгэй зон гам хайрагүйгөөр Аха нютаг руу харгылжа захалаа. Алта бэдэржэ, газараа һэндээхэдэнь, уудаг уһанай шанар хубилна. Хүн гээшэ уһагүйгөөр байжа шадахагүй ха юм даа. Сагнайшье тад ондоо болоо.

Гэхэ зуура анагааха ухаан хүгжэжэл байна. Урдань аргалагдадаггүй байһан нюдэнэй үбшэнүүд мүнөө эмшэлэгдэдэг болоо. Нюдэ аргалдаг зоной ажалдаа хэрэглэдэг оньһон түхеэрэлгэнүүд сагай ошохо бүри нарижуулан һайжаруулагдана, үрэ дүнгүүдынь улам дээшээ болоно. Тэдэниие бүримүһэн ашаглахын тула Дарима Владимировна саг үргэлжэ уласхоорондын хэмжээндэ һуралсал гаража байдаг. Энэ эмшэн анагааха ухаанай эрдэмэй дид-доктор гэһэн нэрэ зэргэтэй юм.

«Нюдэндөө галтай, шарайдаа гэрэлтэй, элүүр энхэ ябаг лэ бүхы зон», - гэжэ эмшэн Дарима Владимировна Сосорова хүсэжэ байдаг. Тэрэнэй үдэр бүриин хүнгэн бэшэ ажалай уг зорилго энэл даа.

Баяр Жигмитов

Теги: конкурс Буряад Улас Захааминай аймаг Дүтэлүүр нютаг



17:59

Ошоһон жэлнүүдтээ баясан 

16:23

На дороги и мосты в Бурятии потратят 2,9 млрд рублей 

16:17

Под угрозой ареста автомобиля черный лесоруб возместил ущерб природе Бурятии 

16:03

Банзарай Доржын нэрэ бусаагдаха гү?.. 

15:57

В прошлом году за помощью в социальной адаптации обратились свыше 400 бомжей Бурятии 

15:43

Пострадавшая в ДТП жительница Бурятии взыскала с виновного 115 тысяч рублей 

15:38

Шэбэртэдэ шэнэ һургуули бариха хэрэгтэй 

15:03

Улан-удэнку обвиняют в расправе над семьей соседей 

14:57

В Бурятии сократят отчетность учителей 

14:56

Эрдэмтэ багшын энэрхы сэдьхэл 

14:30

Хүгжэмэй һургуулиин амжалта 

14:27

Улан-удэнцы могут отследить движение всего городского транспорта 

14:20

Баян түүхын хуудаһа иран... 

14:10

Для пишущих на бурятском языке юных поэтов может появиться премия им. Николая Дамдинова 

14:02

Зүжэгүүд - ажабайдалай зүнтэйхэн толинууд 

13:55

Реализация «энергосервисного контракта» при модернизации освещения в Улан-Удэ - отличный пример – Вячеслав Наговицын 

13:12

Ёһо заншалаа һэргээхэ үндэһэнэй һур харбаан 

12:56

Буряад хэлээрээ эрхимүүд 

12:19

Первый электронный аукцион на капитальный ремонт дома провели в Бурятии 

11:43

В Бурятии построят девять фельдшерско-акушерских пунктов в 2017 году 

11:25

Четверых уроженцев Забайкальского края задержали с 26 кг марихуаны в Бурятии 

10:59

Байгал шадарай байгаали хайратай 

10:47

Льготы на авиабилеты Улан-Удэ – Москва сохранят в 2017 году 

10:17

В Кабанском районе Бурятии прошли выборы в Совет депутатов МО «Клюевское» 

09:32

Житель Улан-Удэ погиб при пожаре из-за неосторожности при курении 

09:13

Улан-удэнку осудили за работу оператором игорного клуба 

08:30

Сегодня в Бурятии: анонс событий на 19 января 2017 года, четверг 

08:25

Зурхай на ​19 января, 21 лунный день 

08:00

В Бурятии ожидается ветреная погода, температура ночью до -45 градусов 

16:53

Табитай болобол даа, "Үльгэрнай"! 

15:00

Республиканские и городские власти разработают положение об оказании помощи малообеспеченным жителям Бурятии 

14:10

День в истории Бурятии: 18 января 1924 года родился один из самых ярких министров МВД республики Николай Бутуханов 

14:07

Дети раскручивают бренды Бурятии 

13:30

Бурятские водолазы готовят проруби для крещенских купаний  

11:55

Дарья Сафронова из Улан-Удэ стала лауреатом межрегионального конкурса «Юный композитор» 

11:46

"Боярышник" мэтэ спиртын зүйлнүүд үгы хэгдэнэ 

11:44

Художественная гимнастика Бурятии: красиво, но проблемно? 

11:25

Старейшей жительнице Улан-Удэ исполнилось 106 лет  

11:15

Бурятские спортсмены готовятся к Сурдлимпийским играм 

11:05

Путь в Индию бурятских паломников 

10:50

Как на 60-летие республики «Мать-Бурятия» приехала 

10:40

Богослужение на сцене Бурятской филармонии 

10:30

Очередной триумф бурятской примы Ольги Жигмитовой 

10:29

Количество зарегистрированных преступлений в Бурятии сократилось на 15,5% 

10:20

Харгыда һаатабал, яахаб? 

10:20

Иволга «завоевала» Буряад FM 

10:10

«Тайны Селенгинского острога» откроет Бурятия 

10:01

Пенсионный возраст госслужащих в Бурятии начал постепенно увеличиваться 

09:50

Афганский дневник бурятского солдата 

09:41

Абаргануудай амжалта алтан, хүрэл шагналтай 

09:33

Улан-Удэнский авиазавод предложил правительству Бурятии создать региональный стандарт кадрового обеспечения 

08:30

​Сегодня в Бурятии: анонс событий на 18 января 2017 года, среду 

08:15

Бурят-монгольский зурхай с 18 по 24 января 

08:00

В Бурятии местами пройдёт умеренный снег, днём до -31 градуса 

Наши издания