Главная / Новости /Общество / Бэлигтэй хүн - бултанай шэмэг

Бэлигтэй хүн - бултанай шэмэг

06-10-2016

Хүн бүхэн алтан дэлхэйдэ түрэхэдөө, өөрын одо заяатай, онсо харгы замтай байдаг гээшэ.

1969 оной зунай ааяма халуун үдэр Яруунын аймагай Эгэтын-Адаг нютагта ажаһуудаг Ванзатов Ринчин-Нимбуу Дыжит хоёрой залуухан бүлэдэ ерээдүйн бэлигтэй буряад хэлэнэй багша, Гэрэлма басаган мүндэлһэн гээшэ. Урдаа хараха Цырен-Доржо нагасынгаа олон хүбүүтэй, хойноо дахуулжа ябаха Баярма дүү басагатай эбтэй эетэйхэн Гэрэлма басаган өөдөө үндыһэн.

Зургаан наһатайдаа Эгэтын-Адагай һургуулида ороо. Балшар бага наһанһаа һүбэлгэн хурса, шадамар басаган байһан юм. Һургуулиин ябахадаа, багшын мэргэжэл шэлэхэб гэжэ хэлэдэг байгаа. Юундэб гэхэдэ, эжынь, Дыжит Дымбрыловна, нютагтаа бүхы наһаараа эхин классуудай багшаар тон бэрхээр хүдэлжэ ябаһан гээшэ.

Һара, жэлнүүд һубарилдан ошожо, Гэрэлма басаган 1986 ондо Эгэтын-Адагай дунда һургуули эрхим һайнаар дүүргээд, багша болохо табисууртай һэн тула багшын дээдэ һургуулиин буряад хэлэ бэшэгэй таһагта орожо, 1991 ондо улаан дипломтой, буряад, ород хэлэ болон литература зааха мэргэжэлтэйгээр дүүргэжэ, Хориин аймагай Ашангын дунда һургуулида ород хэлэ ба литература заахаяа ошоһон.

- Би багшын дээдэ һургуули дүүргэһэнби. Тиихэдэ намтай суг һураһан нүхэд буряадшье, ородшье хэлэ зааха багшанар боложо гарадаг байгаа. Би түрэл нютаг Ашангадаа ород хэлэнэй багшаар хүдэлжэ эхилһэнби. Гурбан жэлэй туршада буряад үхибүүдтэ ород хэлэ заагаад, һүүлдэнь, 1995 ондо Улаан-Үдэ хото зөөжэ ерэхэдээ, хотын үхибүүдые буряад хэлэндэ оруулаашамни дээрэ гэжэ шиидээд, энэ мэргэжэлээрээ мүнөө болотор хүдэлжэ байнаб, - гэжэ Гэрэлма Ринчинимбуевна бүхы наһанайнгаа гол шэглэл яагаад олоһоноо дуратайгаар тайлбарилна.

Хорёод гаран жэлэй хугасаада Гэрэлма Ринчинимбуевна түрэл буряад хэлэеэ заажа, багшын ехэ дүй дүршэлтэй болоһон хадаа мүнөө хэлэ бэшэг заадаг түрүү багшанарай нэгэн болонхой.

Тэрэнэй хэшээлнүүд теоретическэ ба методическа талануудаараа хододоо үндэр дээдын хэмжээнэй, ойлгосотой, һонирхолтой, гүрэнэй һуралсалай программын эрилтэнүүдтэ таарамжатай байдаг. Үхибүүдэй һонирхол татажа, эдэбхи һэдэбыень хүгжөөхэ шанартай үндэр шатын хэшээлнүүдые үгэдэг гээшэ.

Хэшээл бүхэн дээрээ элдэб янзын шэнэ онол аргануудые хэрэглэжэ байдаг. Үхибүүд Гэрэлма Ринчинимбуевнагай хэшээлдэ дуратайгаар ябадаг.

Һүүлэй жэлнүүдтэ эхин классуудта «Амар мэндэ» гэһэн һуралсалай онол аргануудай согсолборёо ехэ урагшатай хүдэлжэ байна. Жэл бүри хотын болон уласай семинарнуудта хабаадажа, нээмэл хэшээлнүүдые үгэдэг, мастер-классуудые харуулжа, дүй дүршэлөөрөө хубаалдажа байдаг.

Энээнһээ гадна элдэб мэргэжэлэй мүрысөөнүүдтэ хабаадажа байдаг. 2011 ондо «Эрхим багша» гэһэн буряад хэлэнэй багшанарай мүрысөөндэ Гран-при абажа, «Эрхим багша-2011» гэһэн үндэр нэрэ зэргэтэй болоһон байна. 2012 ондо хотын «Жэлэй эрхим багша» мүрысөөндэ «Багшалхы урма зориг ба шадабари» гэжэ нэрэтэй урилдаанда илажа гараа, Буряад Уласай «Түрүү багшанар» гэжэ конкурсын илагша.

Гэрэлма Ринчинимбуевна өөрөө элдэб мүрысөөн, конкурснуудые эмхидхэжэ, түсэлнүүдые зохёожо, хотын олон һургуулида бэелүүлжэ ябадаг. Гурбан жэлэй туршада 32-дохи һургуулида «Табан сэсэн», «Ёохор наадан» гэһэн мүрысөөнүүд үнгэргэгдөө. Үшөө тиихэдэ «Сайн агуу зам», «Жаргалтай бүлэ» гэхэ мэтэ олон түсэлэй зохёогшонь юм.

- Улаан-Үдэ хотын 32-дохи һургуулида ехэнхидээ ород үхибүүд һурана. Буряад хэлэеэ тон һайнаар мэдэхэ, сүлөө хөөрэлдэжэ шадаха һурагшад үсөөн. Тиибэ яабашье, манай дунда һургуули буряад хэлые 2-дохи классһаа эхилээд заана. Гэхэ зуура хотын олохон һургуулинууд буряад хэлэнэй хэшээлнүүдые үсөөлэнхэй гээшэ ааб даа. Харин манай һургуулиин захирал Татьяна Геннадьевна Митрофанова манай эхэ хэлэндэ тон дүмүүхэнээр хандадаг, үхибүүдэй буряад хэлэтэй болгохые оролдодог хүтэлбэрилэгшэдэй нэгэн болоно. Тиимэһээ юрын хэшээлнүүдһээ гадна үхибүүдэй һонирхохо янза бүриин наада, конкурснуудые эмхидхэхэдэмнай дуратайгаар дэмжэдэг юм, - гэжэ буряад хэлэнэй багша урматайгаар хөөрэнэ.

2013 ондо Гэрэлма Ринчинимбуевна буряад хэлээр шалгалтын даабаринуудые зохёогшодой бүлгэмэй гэшүүн байһан, мүн тиихэдэ олон конкурснуудта шүүгшэдэй гэшүүнээр уригдадаг.

- Би мүнөө Улаан-Үдэ хотын “Эрхим багша” гэжэ конкурсдо хэдэн жэлдэ эрхимүүдые шэлэн абагшадай зэргэдэ һуудагби. Тэрээнһээ гадна Буряадай багшанарай колледждо болодог “Буряад хэлэн баян даа” гэжэ хуралдаан-олимпиадада эрхим һурагшадые элирүүлжэ һуудагби. Гадна үхибүүднай гүрэнэй нэгэдэмэл шалгалта бэшэдэг болонхой гүб даа. Тэрээндэ баһа байсаалташанаар (инспекторээр) һуудагби, - гэжэ хэшээлһээ гадуур хэдэг ажалаараа Гэрэлма Ванзатова хубаалдана.

Гэрэлма Ринчинимбуевна олон жэлдэ һургуулидаа буряад хэлэнэй багшанарай методическа нэгэдэлэй ударидагша. Бидэндэ, залуу багшанарта, Гэрэлма Ринчинимбуевна ехэ туһа хүргэжэ, мэргэн заабари, зүбшөөлнүүдые үгэжэ, һургажа байдаг. Мууе дараад, һайе үргөөд – иимэл ёһоор ажалладаг хүн гээшэ.

Тэрэнэй иимэ үргэн дэлисэтэй ажалынь үндэрөөр сэгнэгдэжэ, Буряад Уласай Толгойлогшын Баярай бэшэгээр, Буряад Уласай Болбосоролой болон эрдэм ухаанай яаманай Хүндэлэлэй грамотаар, Улаан-Үдэ хотын захиргаанай грамотаар, һуралсалай талаар хорооной, һургуулиингаа Баярай бэшэгүүдээр шагнагдаһан.

Гэр бүлынгөө талаар Гэрэлма Ринчинимбуевна баһа тэгшэ байха юм. Наһанайнгаа хани нүхэр Баян Самбуевичтай хоёр басагадаа үндылгэжэ, хүл дээрэнь гаргажа ябана. Бэлигма басаганиинь арбан нэгэдэхидэ, Бальжина одхониинь долоодохи класста һурана.

- Бидэ ород хэлэнэй оршондо дан аргагүйгөөр оршонхойбди. Улаан-Үдэдэ ажаһуудаг зон гээшэбди гэжэ халхабша олоод лэ, үхибүүдтэеэ ородоор хөөрэлдэжэ, хожомоо заһаршагүй алдуу олохон гэртэхин хэжэ ябана. Би багша хүн хадаа һурагшадайнгаа гэртэхинтэй хөөрэлдэдэгби. Буряад хэлэндээ ульгам үхибүүднай гэртээ имагтал эхэ хэлэн дээрэ харилсадаг байна. Тиимэһээ өөрөө сэбэр һайхан буряад хэлэтэй байбал, тэрэнээ үхи хүбүүдтээ дамжуулхые оролдоёбди, - гэжэ Гэрэлма Ринчинимбуевна Ванзатова уряална.

Иимэ уряа хооһон газар дээрэ түрөө бэшэ. Буряад хэлэ мэдэхэгүй, ойлгохогүй, буса яһанай үхибүүдтэ буряад хэлэ хори гаран жэлэй туршада урагшатай заажа ябаһан Гэрэлма Ринчинимбуевнагай энэ үгэнь хүсэтэй байха ёһотой.

Багша болохо гээшэ сэдьхэлһээ. Гэрэлма Ринчинимбуевна хадаа сэдьхэлэйнгээ баялигаар үхибүүдые хүмүүжүүлжэ, эрдэмэй дээжэдэ хүртөөжэ ябана!

Баярма ЛЫГДЕНОВА

Теги: Буряад Улас Улаан-Үдэ хото Яруунын аймагай Эгэтын-Адаг Хориин аймагай Ашанга нютаг Улаан-Үдэ хотын 32-дохи һургуули



16:44

Һүлдэ тухай бодомжо 

16:27

Санаартанаараа суутай Сартуул-Булагаймнай дасан 

16:01

Арадай дуунуудта шэнэ амисхаал оруулһан Бадма-Ханда 

13:00

​Бурятское УФАС России: борьба с SMS-спамерами продолжается 

12:20

​Неиспользуемые земли в Бурятии бесплатно достанутся фермерам 

12:02

​Авиаперелеты из Улан-Удэ в другие регионы России начнут субсидировать 

10:37

Арсалан Бидагаров: "Эжынгээ һайгаар дуратай ажалда ябанаб" 

09:48

Угаа удхалан, уладаа дурсаба 

09:33

Уйдхартай зүрилдөөн 

09:02

​В республике предприняли все меры против африканской чумы свиней - минсельхозпрод Бурятии 

08:50

Үндэһэ яһаараа илгарха шалтагаан үгы! 

08:30

​Сегодня в Бурятии: анонс событий на 30 марта 2017 года, четверг 

08:25

Зурхай на ​30 марта, 2 лунный день 

08:00

В южной части Бурятии ожидается до +18 градусов 

08:00

Эрхим театр 

18:21

​Спектакль «Фронтовичка» улан-удэнского Русского драмтеатра произвёл фурор в Красноярске 

18:04

​Мемориал Батожапа Батуева открывает новые имена бурятской борьбы 

17:42

​В Кабанском районе провели мини-реконструкцию легендарного лыжного перехода бурятских девушек  

17:32

Шоно агнуури 

16:55

Бурят-монгольский зурхай с 29 марта по 4 апреля 

16:50

​Алексей Цыденов проинспектировал строительство взлетно-посадочной полосы аэропорта «Байкал» 

16:28

​Мегапроекты – путь бурятской экономики к подлинному успеху 

15:54

Ой модо шалгагшад олон болохо 

15:39

​Миллион от туризма – это еще полтора миллиона в смежных областях – Денис Ершов 

15:06

Туберкулёзһоо һэргылхээр 

14:28

“Сириус” түбтэ Буряад Уласаа түлөөлхэнь 

13:53

Дайнай ветерануудта шэнэ гэр байранууд 

13:37

​Вячеслав Мархаев может стать единым кандидатом от КПРФ на выборах главы Бурятии 

11:38

​Как благоустроить придомовые и общественные места - жители Бурятии решат сами 

09:25

​Бурятия подаст заявку на увеличение численности лесных инспекторов 

08:30

​Сегодня в Бурятии: анонс событий на 29 марта 2017 года, среду 

08:00

В Бурятии днём ожидается до +12 градусов, без осадков 

Наши издания