Главная / Новости /Культура / Эгээлэй зониие эблэрүүлһэн ёохорой һүни

Эгээлэй зониие эблэрүүлһэн ёохорой һүни

18-07-2018

Июлиин 14-15-най үдэрнүүдтэ Дээдэ Онгостойн Үбэр Байгалай арадуудай угсаата зүйн музейн талмайда “Ёохорой һүни” заншалта ёһоороо үргэн дэлисэтэйгээр боложо үнгэрбэ.

Буряад Уласай Захаамин, Ивалга, Бэшүүр, Ярууна, Түнхэн, Сэлэнгэ аймагуудһаа, Улаан-Үдэ хотоһоо, гадна Үбэр Байгалай хизаарай Ага тойрогой Һүдэнтэ нютагһаа хүүгэдэй аман зохёолой “Ал­тан сэргэ” бүлгэм – хамта дээрээ арадай 13 бүлгэмүүд энэ нааданай урилдаануудта хабаадаа бшуу. 2007 онһоо үнгэргэгдэдэг энэ ёохор мүнөө жэлһээ уласхоорон­дын хэмжээндэ гараа. Ёохор наада жэл бүри дуу ба хата­рай “Байгал” театр эмхидхэ­нэ.

Нааданда сугларһан хотын айлшадые ба ажаһуугшадые Буряад Ула­сай Толгойлогшо Алексей Цыденов амаршалхадаа, бултанииетнай энэ мүнөөдэрэй һайндэрөөр амаршалнаб гэбэ. Тэрэшэлэн иигэжэ хэ­лэбэ:

- Буряад угсаатанай- мнай ёохор наадан хүн зо­ниие эблэрүүлнэ. Дэлхэй дээрэ иигэжэ дүхэриглэжэ бүжэглэдэг хэдэн олон яһатанай хатарнууд байха, тиихэдээ бүгэдэ зониие нэ­гэн һаналтай, эбтэй болгоно. Иигэжэ эб нэгэн байхадаа, юумэ туйлахатай, юумэ дии- лэхэтэй болонобди. Тиихэ­дээ ёохор бидэндэ хүсэ ша­дал нэмээжэ, хүнгэн дорюун болгоно, сэдьхэлэй байдал һайжаруулна. Мүнөөдэр энэ ёохорой урилдаанда илагша бүлгэмдэ гол шан - һургуулиин автобус бэлэг болгон барюулагдаха.

Арбан гурбан бүлгэмүүдэй өөһэд соогоо урилдахыень харахада, һонин байба. Бүлгэм бүхэн өөрын дуунай аялгатай, нугалбаритай, нютаг хэ­лэтэй, гоё гэгшын буряад хубсаһатай байна бшуу. Тиибэ яабашье буряад уг­саатан нэгэн гээшэбди гэжэ һанахада, иигэжэ эбтэйхэ­нээр нэгэ дүхэриг болоод хатаржа байгшадые ха­жуу тээһээ хаража байхада, һүрөөтэйл байнхай һэн. Жэшээнь, Һүдэнтын хүүгэдэй бүлгэм шэнги хоёр хоолой- гоор аянгалжа нэгэшье бүлгэм дуулаагүй. Харин тиихэдэ Түнхэн аймагай “Саяан” бүлгэмэйхид тон олон хаба­адагша зоноороо гайхуулба һэн.

Мүнөө жэлдэ тон һонирхолтойнь гэхэдэ, улас­хоорондын хэмжээндэ гаража, эндэ айлшаар бууһан гурбан яһатан өөһэдынгөө хатар наадануудаа дэлгэн харуулжа, бултанай ан­харал татаа бшуу. Санкт- Петербург хотоһоо армян яһанай Виталий Погосянай “Ярахушта” гэһэн хатар хүн зондо һайшаагдаа. Тэрэ­нииень булта зон дабтан хатаралдаа. Өөрөө “Дудук- бэнд” этно-джаз ансам­блиин хүгжэмшэн юм. “Би түрүүшынхиеэ танай хото айлшаар ерээб. Танай арад зон хүндэмүүшэ, һонин ёһо заншалтай байна. Бүхы юумыетнай һонирхожо хара­жа байнаб”, - гэжэ Виталий хэлэнэ бэлэй. Тиихэдэ Саха Яхадай соёлой түрүү этно­дуушан Синильга баһа эвенк яһатанай хатар харуулба. Турциин уран найруу лагша, хатаршан мэргэжэлтэй Арман Нурмахамату­лы түрэл арадайнгаа хатар харуулхаһаа гадна жюриин бүридэлдэ ороо. Тэрэ иигэжэ тэмдэглэбэ: “Анха түрүүшынхиеэ танай хото ерээб. Энээнһээ урагша ганса сэнхир дэлгэсээр, интернет соо уншажа, танай арадтай, ёохор наадантай танилсаа бэлэйб. Мүнөө иишээ ерээд, бодото дээрээ танай ёохор­той танилсажа байхадамни, ехэ һонин. Юуб гэбэл, аймаг бүхэн өөрын онсо илгаатай байна”.

Тиихэдэ арадай дуунай мүрысөөн боложо үнгэрөө. Хоёр үдэрэй туршада табяад дуушад мүрысэжэ, арбан хүн шан хайрада хүртөө бшуу. Тэдэнэй тоодо Фран­ци гүрэнһөө айлшаар бууһан Дарлес Гийон мүн. Энэ хүн арадай хоёр дуу дуулажа, сугларагшадай халуун альга ташалганда хүртөө.

“Буряад угсаата арадайм­най ёһо заншал мартагдажа, ерээдүйн залуушуул, үри хүүгэднай ябан ошон, юу­шье мэдэхэгүйгөөр дороһоо үндыжэ байна” - гээд, “Бай­гал” театр “Алдагдажа байһан баялигаа һэргээе” гэһэн удхатайгаар хүүгэдэй хоорондо гурбан ондоо урилдаа эмхидхээ. Нэгэ­дэхинь, зурагай мүрысөөн болоно. Эндэ байгалайхид “Россиин шуудантай” суг хэлсэжэ, илагша хүүгэдэй зурагуудыень открытка нуудта зураглан хэблэхэ юм. Хоёрдохи мүрысөөндэ шүлэг уншажа, олон лэ зон шагнал­да хүртэбэд. Харин гурбада­хи конкурс апрель һараһаа эхиеэ абаһан байна. Эндэ 16 наһа хүрөөгүй хүүгэд хабаадаха эрхэтэй байгаа. Тии­хэдээ конкурсын гуримаар аудио болон видеокассетэ дээрэ урданай дуунуудые наһатай зонһоо бэшэжэ абаад эльгээхэ ёһотой бай­гаа. Конкурсдо гурбан ре­гионуудай хүүгэд ажал хүдэлмэринүүдээ эльгээһэн байна. Тиигэжэ зуун хүүгэд хабаадажа, жю­риин гэшүүд 150 ажалнуу­дые үзэжэ хараһан байна. Энэ хэмжээ ябуулгыень Буряад Уласай тамирай болон залуушуулай хэрэгүүдэй талаар яаман дэмжэжэ, Бүхэроссиин хүүгэдэй “Океан” түб ошо­хо гурбан путевко хубаажа үгэһэн юм. Жюри дүнгүүдээ гаргажа, эдэ путёвконууд­та Денис Жигжитов (уласай эрдэм һуралсалай түб), Рин­чима Жалсанова (Хэжэнгын лицей), Субад Жалсанова (Үндэһэтэнэй нэгэдэхи ли­цей-интернат) хүртэбэд. Харин гол шан - «iPhone X» Зэдын аймагай Алцагай һургуулиин Доржо Гомбоев шүүгээ. Харин хоёрдохи ша­тын дипломуудта ба Xiaomi смартфонуудаар Алдар Дылгыров (Улаан-Үдын 33-дахи гимнази) ба Анастасия Пи­рогова (Эрхүүгэй 15-дахи һургуули) шагнагдабад.

“Ёохорой һүни“ дүүрэнтэжэ, Буряад Уласай Толгой­логшо Алексей Цыденовэй гол шанда Түнхэн аймагай арадай ансамбль “Саяан” бүлгэм хүртэбэ. Энээниие “Байгал” театрай захирал Дандар Бадлуев ба Буряад Уласай соёлой сайд Соёлма Дагаева хоёр барюулаа. Энэ нааданиие эмхидхэгшэ “Бай­гал” театр Доодо Ивалгын “Хатарая” ансамбльда нэгэ­дэхи шатын диплом ба 100 мянган түхэриг барюулаа. Хоёрдохи шатын дипломоор ба 30 мянган түхэригөөр баһа Доодо Ивалгын арадай аман зохеолой “Гуламта” бүлгэм шагнагдаа. Харин гурбадахи шатын дипломдо ба 20 мянган түхэригтэ Үбэр Байгалай хизаарһаа Агын Һүдэнтэ нютагһаа ерэһэн хүүгэдэй фольклорно “Алтан сэргэ” бүлгэм хүртэбэ.

Иигэжэ хоёр үдэрэй тур­шада эмхи гуримтайгаар, үндэр хэмжээндэ энэ ёохор наадан үнгэрөө. Ерэхэ жэл­дэ бүри һонирхолтойгоор үнгэргэхэ гэжэ эмхидхэг­шэд тобшолжол байгаад һэн.

Анна Огороднигой гэрэл зурагууд

Любовь ЦЫБЕНОВА

Теги: Буряад Улас Дандар Бадлуев Алексей Цыденов Ёохорой һүни



19:24

​Фонд «ЗвениУдинск» и Байкальский колледж туризма и сервиса договорились о сотрудничестве 

17:03

​Намсарай Намсараев: «Бурятия имеет неограниченные возможности для роста» 

16:41

​«Наран» ансамбль – Санкт-Петербург хотодо 

15:38

​Эдиршүүлэй олимпиадаһаа – хоёр мүнгэн медаль 

15:12

Багшашье, барилгашаншье 

14:46

Улан-Удэ производит более 50% всех отходов республики 

14:45

​«Буряад зоноймнай шэмэг дууе барандаа угтыт даа!» 

14:20

​Тоонто нютагаа түүрээһэн дуушан 

13:59

​Сартулы 

13:27

​«ГЛОБАЛЬНЫЙ ЁХОР» объединяется с «НОЧЬЮ ЁХОРА» 

11:49

«Школа грамотного потребителя» в Бурятии начала уроки по ЖКХ 

11:49

​Баян Бата-Мүнхэ 

11:19

​Тэнгэриин бэшэгтэй буряад арад бодохо ёһотой 

10:47

​«Арһан бээлэйн» эзэнэй амжалтанууд 

10:22

​Залуу халаанда – ёһотой жэшээ 

09:58

​«Оюун бэлиг» мүрысөөн үргэн дэлисэтэйгээр үнгэрөө 

09:33

​Хэжэнгын таряашад урматай 

09:08

Эрдэм Дагбаевай дурасхаалда 

09:00

Бурят-монгольский зурхай с 17 по 23 октября 

08:25

Тёплая погода без осадков сохраняется в Бурятии сегодня, 17 октября 

Наши издания