Главная / Новости /Общество / Саг ямар түргөөр үнгэрнэб...

Саг ямар түргөөр үнгэрнэб...

18-07-2018

Халуун нажарнай ерэ­жэ, хүдөө талада хан­гал татаhан сэсэгүүд үзэсхэлэн гоёор талыемнай шэмэглэнэ. 

Бүтүү Бүргэд хаан обоом­най бүгэдэ зоноороо тахигдаа.

Буурал hаншагта угаймнай ахатан - бултанда хүндэтэй баабаймнай заяашын үдэр хүрэжэ ерээ:

Наян жэлэй саана

Наян-Наваа нютагтай,

Хориин арбан нэгэн эсэгын

Хуhан модон сэргэтэй,

Моодхон Харгана угтай

Ванзат Бүүбээ баатар эрэдэ,

Улаахан хасартай

Улаалзай хүбдүүд угтай

Балданай Цыбжит дангина эхэнэртэ багжагар бэетэй, хур­сахан нюдэтэй хүбүүн түрэжэ, аба эжыгээ, Цыренжап, Цырендоржо аханараа, Мыдэг эгэшэеэ, бүхы түрэлөө, мүн нютагаархинаа баярлуулаа бэлэй!” – гэжэ уран гоёор уян­гатуулан, «Буряад үнэндөө” Бэлигтэ Лыгденов бэшээ.

1938 оной июниин 27-до Лыгденов Доржижап Ванза­тович түрэбэ гэhэн гэршэлгэ лата үзэгүүдээр бэшэгдэжэ, гүрэнэй тамга табигдаа.

Үнишье болонгүй, дүү баса­ган Ринчинханда, дүү хүбүүн Ринчин-Нимбу Үдэ, Эгэтэ, Ма­арагта гурбан голой бэлшэртэ түрэжэ, ахай гэжэ үндэр нэрэ­дэ хүртөө hэн!

Бага наhанhаа баабай эжын hургаалаар, Бүтүү Бүргэд хаанай, Буурал хатан эжын, Сага­ан үбгэнэй, Шулуута буурал баабайн, орон нютагайнгаа олон бурхадай үргэмжөөр аха дүүнэртэеэ эбтэй эетэй­гээр бэеэ хүсэжэ, хүнэй зэр­гэ хүн болоhон, ажаhууhан, ажаллаhан баян намтартай.

1941 ондо Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн эхилжэ, Лыгдэн абань дайнда мордоо.

- Аргагүй хүндэ хүшэр тэрэ сагта Цыренжап ахамнай эдир залуу наhандаа абынгаа түлөө үлөөд, ажал хүдэлмэриhөө айнгүйгөөр, бурхан шэнги эжытэймнай хамта баабайн хүбүүд басагадые хүлынь дүрөөдэ, гарынь ганзагада хүргэлсэhыень хэзээдэшье мартахагүйб, - гэжэ Доржижап Ванзатович мүнөөшье хэлэдэг юм.

Эдихэ хоол хомор байгаа. Эжын амтатайхан сай, халуун эдеэн мүнөөшье зүүдэндэнь үзэгдэдэг. Үхибүүн наhандаа олонхон юумэ мэдэхэ, ойлго­хо болоhон, урихан шарайтай эжынгээ, урагшаа hанаатай ахайнгаа ажал хүдэлмэриие сэгнэдэг болоhон. Түхэриг до­бынгоо үргэн үйлсэнүүдээр тулгуураа баряад, дохолод гээд ябахадаа, Ярууна нюта­гайнгаа уужам талануудые, дабаануудые, хүбшэ тайгые, гол горходые ябага нюсэгөөр, хүйтэ нойтоор дабажа гарада­гаа hанадаг.

Эгэтын-Адагай, Погро­омнын, Нарhатын, Зүүн-Үльдэргын hургуулинуудта эгээл бэрхэ hурагшадай нэ­гэн болоhон. Дунда hургуули дүүргэжэ, түрэл нютагтаа трактористаар, электригээр, трудоёмщигоор, багшаар, жолоошоноор хүдэлhэн, оло дахин социа­лис мүрысөөнэй түрүү хүдэлмэришэнэй нэрэ зэргэдэ хүртэhэн юм. Залуудаа Доржижап Ванзатович аргагүй бэрхэ тамиршан ябаhан. Бу­ряад барилдаагаар нютагайн­гаа, аймагай мүрысөөнүүдтэ түрүүшын шагнал нэгэтэ бэшэ абаhан, харин шатараар аймагай, республикын олон шагналда хүртэhэн байна.

Табяад гаран онуудар түмэн зонтой хамта зайн га­лай Братска ГЭС-эй барил­гада Лыгденов Доржижап хабаадаhан гэжэ ажалайнь дэбтэр соо бэшэгдэнхэй.

Түрэhэн тоонтоёо буса­жа, түрэл колхоздоо ажал хүдэлмэриеэ саашань үргэлжэлүүлээ. Амгаланта нютагай Адуушын Цыренжабай сэбэр­хэн шарайтай Хорло басаган­тай уулзажа, инаг дуранай долгиндо бэе бэедээ халуунаар дурлажа, айл болохо гэжэ шиидээ.

Илдам hайхан нютагтаа ирагуу дуутай, хатар наадатай түрэ найр ханхинуулжа, аба эжыгээ, аха дүүнэрээ, түрэл гаралнуудаа, анда нүхэдөө, ню­тагаархинаа баясуулhан нам­тартай. Эхилхэһэйн эбтэй энэ бүлэ зургаан баатар хүбүүдые, илдамхан зохидхон дангина басагые хүмүүжүүлжэ, ажа­байдалай үргэн харгыда гар­гаа.

Табан хүбүүдынь дээдэ hургуули дүүргээ. Баабайн эрхэ бэрхэ Дулсан басага­най Чайковскиин нэрэмжэтэ хүгжэмэй училищи түгэсхэжэ, хэды ехээр баясуулаа гээшэб!

Ууган Эрдэм эсэгынгээ ажал саашань үргэлжэлүүлжэ, хүдөө ажахын габьяата ажал­шанай нэрэ зэргэдэ хүртөө. Бэлигтэ сэрэгэй, сагдаагай ажалда хүдэлөөд, полковник нэрэ зэргэтэй болоо. Дүрбэн дүүнэр Буряадай полициин ажалда хүдэлөөд, наhанай амаралтада гараашье һаа, ажалланад: Алдар - майор, Баир - ахалагша капитан, Зоригто ба Базар гурбан мүшэтэйнүүд- ахалагша пра­порщигууд. Дулсан Доржижа­повна Ринчиндоржо Цырен­доржиевич Бурхиев нүхэртэеэ Эгэтын-Адагай соёлой ажалда хүдэлнэ. Нютагайнгаа соёлые дээшэнь үргэжэ, түрэл нюта­гайнгаа хүгжэн һалбархын тула оролдожо, ная хүрэhэн абатаяа, хоёр басагадаараа хамта аба эжынгээ бууса уур­хайда ан-бун ажаhууна.

- Хүндэтэ абамнай, Лыгде­нов Доржижап Ванзатович, ная наhа хүрэжэ, налайжа, дүшэн халуун аминай орой болонхойт. Арбан табан аша­нартай, хоёр зээнэртэй, гур­бан гушанартай буурал са­гаан hаншагтай, хүндэтэй, жаргалтай хүгшэн баабай, нагаса баабай болонхой, түрэл нютагтаа наhанайнгаа амаралтада амаржа, аза жар­галтай ажаhуунат. Хүндэтэ баабайгаа, хүгшэн абаяа ная наhанай ойн баяраар үхибүүдэй, ашанарай, мүн гу­шанарай зүгhөө амаршалнаб­ди: “Хододоо иимэ хүнгэн, бэр­хэ, туhатай, хүндэтэй, элүүр энхэ hуугты, үшөө үндэр наhа хүрэжэ, бурхантай, бу­янтай, харгы замыемнай ха­руулжа, ухаа заажа, hургаал, заабари хэлэжэ ябахыетнай хүсэнэбди!”

Амаршалагшад: Эрдэм, Дугарма, Бэлигтэ, Вика, Рин­чиндоржо, Дулсан, Зоригто, Цырендолгор, Алдар, Димит, Базар, Катя, Баир, Тамара, мүн ашанар, зээнэр ба гушанар гэжэ Бэлигтэ Доржижапович олоной зүгһөө бэшээ. 

Гэр бүлын архивһаа гэрэл зураг

Сэнгэ РИНЧИНОВ

Теги: гэр бүлэ



19:24

​Фонд «ЗвениУдинск» и Байкальский колледж туризма и сервиса договорились о сотрудничестве 

17:03

​Намсарай Намсараев: «Бурятия имеет неограниченные возможности для роста» 

16:41

​«Наран» ансамбль – Санкт-Петербург хотодо 

15:38

​Эдиршүүлэй олимпиадаһаа – хоёр мүнгэн медаль 

15:12

Багшашье, барилгашаншье 

14:46

Улан-Удэ производит более 50% всех отходов республики 

14:45

​«Буряад зоноймнай шэмэг дууе барандаа угтыт даа!» 

14:20

​Тоонто нютагаа түүрээһэн дуушан 

13:59

​Сартулы 

13:27

​«ГЛОБАЛЬНЫЙ ЁХОР» объединяется с «НОЧЬЮ ЁХОРА» 

11:49

«Школа грамотного потребителя» в Бурятии начала уроки по ЖКХ 

11:49

​Баян Бата-Мүнхэ 

11:19

​Тэнгэриин бэшэгтэй буряад арад бодохо ёһотой 

10:47

​«Арһан бээлэйн» эзэнэй амжалтанууд 

10:22

​Залуу халаанда – ёһотой жэшээ 

09:58

​«Оюун бэлиг» мүрысөөн үргэн дэлисэтэйгээр үнгэрөө 

09:33

​Хэжэнгын таряашад урматай 

09:08

Эрдэм Дагбаевай дурасхаалда 

09:00

Бурят-монгольский зурхай с 17 по 23 октября 

08:25

Тёплая погода без осадков сохраняется в Бурятии сегодня, 17 октября 

Наши издания