Главная / Новости /Общество / ​Тагнуулшан лама

​Тагнуулшан лама

17-05-2019

Тумур Жигмытов

Сүлжээ холбоондо элдэб һонин юумэ оложо уншахаар байдаг. АгууИлалтын һайндэртэ зорюулагдажа, сэрэгшэд тухай дэлгэгдэһэнхөөрөөнүүд сооһоо мэдээжэ ирагуу найрагша Баяр Жигмытовэйаба тухайгаа бэшэһэниинь анхарал татаба. Герман гүрэнэй эрхэтэн аад,Зүблэлтэ засагай тагнуулшан ябаһан Рихард Зорге түүхэдэ алдаршаһан. Гэхэ зуура ганса Рихард Зорге иимэ хүнгэн бэшэ үүргэ дүүргээ бэшэ, мүн манай буряадшье хүбүүд разведчигүүд байһан ха юм. Гүрэнэй тусхай онсо нюуса тэмдэгтэй тула, олон тагнуулшадай нэрэ болон бодото баатаршалгыень үргэн олониитэ мэдэхэгүй.

...Майн 12-то минии аба Тумур Бадмажапович Жигмытов мэндэ ябаа һаа, 90 наһанайнгаа ойн баяр тэмдэглэжэ байха һэн. Артиллериин училищиин курсант, гаубица пушкын командир, хэдэн зуугаад мянган совет сэрэгшэдтэй суг хамта хархис дайсадһаа орон нютагаа сүлөөлэлсэһэн юм.

Берлин хотодо 1945 оной май һарада сэрэгэй тагнуулай штаб руу дуудуулаа. Тэндэ Советскэ СоюзайГерой генерал ба буряад жанжанхоёр абатаймни хөөрэлдэбэ. Полковник зэдэ, сэлэнгэ, шэнэхээн аянгаарбуряадаар:

- Хубараг байгаа гүш? - гэжэ асууба.

- 5-тайһаа хубараг байгааб. Пэрэнлэ Жигмытов гэжэ хүгшэн абамни Зэдын дасанай шэрээтэ байгаа.

- Би таниха байгааб, Агван Доржиевтай ехэ нүхэд байһан. Миниишье нүхэр байгаа, би баһа лама байгаа һэм. Намда санскрит хэлэн дээрэүндэһэн мэгзэмүүдые бэшээд үгэ.

Тумур дары түргэн саарһан дээрэБуддын шажанай үндэһэн болохо арбаад маани мэгзэм бэшээд үгэбэ.

- Болохол байна, - гэжэ полковникхэлэһэн юм.

Арбан хоногой удаа тэрэ полковник курсант хоёр Хитад хүрэжэерэһэн. Ламын хубсаһа үмдөөд, хоюулаа Хитад гүрэнөөр ябажа, Японсэрэгэй байдал тагнуулдажа байһан. Энэ хадаа Улаан Армиин добтолгын урда тээ болоо.

Ахалагша ламань сээжээр шангаар Буддын номнолой маанинуудые уншадаг байгаа, харин “хэлэгүй” хубарагынь зэд хэсэ сохижо ябадаг һэн. Улаан Арми Хитад гүрэниие Япон эзэмдэгшэдһээ 1945 ондо дары түргэн сүлөөлһэн юм. Буряад полковник-лама орденоор шагнагдаа, манай аба “Дайшалхы габьяагай түлөө” гэһэн медальда хүртөө.

Энэ нюусата үйлэ тухай абамни 1980 оной майн 9–эй үдэр хөөрэжэ үгэһэн юм. СССР-эй Генштабай подполковник байһан абаяа тиихэдэ Агуу Илалтын һайндэрөөр амаршалхаяа ерээ бэлэйб.

Мүнөө сагта түүхын мэдэгдээгүй хуудаһанууд сагааруулагдажа, ехэ һонин мэдээсэлнүүд гаража ерэдэг болоо. Орёохон хуби заяатай түрэл гаралайнгаа түүхэтэ намтар тухай манда бэшэжэ эльгээхэдэ болоно.

Гэрэл зураг гэр бүлын альбомһоо абтаба

Цырегма САМПИЛОВА

Теги: Буряад Улас Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн



17:34

​Скульптор за баранкой: улан-удэнец днём создаёт изящные скульптуры, а ночью подрабатывает таксистом 

16:10

​«Эх, вспомню молодость!»: медиа-персоны Бурятии провели прошлые выходные с лопатами в руках 

16:00

​Һойрой наадан 

15:15

​Главным праздником моего детства был Сурхарбан 

14:54

​Далайн амитадтай танилсагты 

14:31

​«Якутский Сурхарбан»: 180 тысяч участников и гостей 

14:18

​Яруунын багшанар яһала оролдоно 

13:47

​Посевная без опоздания: в Бурятии началась весенняя страда 

13:12

​Общественники обсудили ход реализации нацпроекта «Жильё и городская среда» в Бурятии 

11:39

​Территория спорта: к 2024 году 55% населения Бурятии активно займутся физкультурой 

11:17

​Капремонт Гусиноозёрской детской школе искусств в Бурятии проведут капремонт за 4,1 млн рублей 

10:43

​Врачи Кяхтинской ЦРБ в Бурятии «сидят друг на друге» 

10:21

​«Добро пожаловать в Бурятию!»: в Сеуле состоялся бизнес-форум с участием делегации республики 

08:45

Зурхай на 24 мая, 21 лунный день 

08:25

Прохладная и ветреная погода сохраняется на территории Бурятии сегодня, 24 мая 

Наши издания