Главная / Новости /Общество / ​Түгэлдэр тайшаагай даллагын хүнэг

​Түгэлдэр тайшаагай даллагын хүнэг

09-08-2019

Гүрэн түрын ажалда түрүү зэргэдэ ябахаһаа гад­на, түүхэ бэшэжэ алдаршаһан Түгэлдэр Тобое­вой даллагын хүнэг Буряад Уласай Үндэһэн му­зейн жасада хадагалаатай. “Буряадай хронограф” үзэсхэлэндэ тэрээниие хаража болоно.

Түгэлдэр Тобоев Сагаан-Уула нютагһаа гарбалтай байһан. 1820-ёод онуудһаа нютагайнгаа засагай газарта алба хэжэ эхилээ. 1858-1878 онуудта Агын найман эсэгын тайшаа ябаа. Тиигэхэл үе саг­таа, тодорхойлбол, 1863 ондо, хори буряадай түүхэ бэшэг барлаһан гэжэ эрдэмтэд мүнөө тэмдэглэнэ. Вандан Юмсуно­вай түүхэ бэшэгтэй хамта тэрэ зохёолынь ород хэлэн дээрэ 1935 ондо нара хараһан юм.

Урда үе сагай буряадууд үхэр малаа яажа үсхэбэрилдэг, газар дээрэ ажалладаг, дарха хэдэг тухайнь, ном бэшэгтэ ороһон сагыень, газар дорохи нөөсэ баялиг ашаглажа эхилһыень гэжэ байга­ад, түүхэдэ ороһон тон һонин баримтануудые Түгэлдэр тайшаа бэшэһэн байдаг. Хуушан монголоор дамжуулһан түүхэ бэшэгынь оршуулгатаяа хамта мүнөө интернет са­хим соо оруулаатай, бэдэржэ оломоор лэ.

1858-59 онуудта Түгэлдэр Тобоев Үбэр Байгалай хизаарай болон Баруун Сибириин амбан захирагша генерал Акшан Кыринтэй нүүрһэ олоһон тухайгаа бэшэлсэһэн юм. Тиихэдээ тон нүүрһэн гү гэжэ шалгуулхаяа шулуу­нуудые Шэтэ, Эрхүү, Петербург хотонууд руу ябуулһан байна.

XIX-дэхи зуун жэлэй тэн багаар Түгэлдэр Тобоевой модоор хэгдэһэн даллагын хүнэг Буряад Уласай Үндэһэн музейн үзэсхэлэндэ дэлгээгдэнэ. Энэ болбол Агын тай­шаагай хубиин хэрэгсэлнүүдһээ үлэһэн ори ганса барим­та юм. Тиибэшье иимэ хүнэг ехэл хоморой гэжэ баһал тоологдодог байна. Юундэб гэхэдэ, хүнэгэй хажуу та­лада буддын шажанай тэмдэгүүд, тэрэ тоодо бурхадай дүрсэнүүд һиилэгдэнхэй.

Баярма РАДНАЕВАГАЙ гэрэл зураг

Баярма Раднаева

Теги: Буряад Улас түүхэ түүхын баримтанууд Түгэлдэр Тобоев



14:57

Минии Буряад 

14:40

​В Бурятии анонимные алкоголики помогут другим излечиться от «зелёного змия» 

14:22

​Большие экраны и ничего лишнего: жители Улан-Удэ экономят на смартфонах 

13:59

​Каким будет урожай в этом году в Бурятии, сказать пока сложно 

13:37

​Школы и СУЗы Бурятии получат новое компьютерное оборудование 

13:21

​Суута тамиршанай хүндэлэлдэ хүртөө 

11:48

Миграционная картина Бурятии: население увеличилось за счёт соседей из Забайкальского края 

11:34

В Бурятии продолжается возмездный прием оружия 

11:28

Из семи грозовых пожаров в Бурятии локализовать удалось один 

11:21

Автомобиль загорелся прямо на дороге в Бурятии 

11:08

В Заиграевском районе Бурятии завершился ремонт региональной дороги 

10:57

​Агын одохон Европодо ялалзаа 

10:39

История одной картины из бурятского музея 

10:38

​Молодёжь Бурятии участвует в проекте «Безопасная республика» 

10:27

Электромонтера из Бурятии осудили за коммерческий подкуп 

10:19

«Декабристы в селенгинской ссылке»: 180 лет назад братья Бестужевы прибыли в Бурятию 

10:09

​Одондол яларна олоной буянһаа 

10:08

Перед 166 бурятскими работниками погасили задолженность по зарплате на 6 млн рублей 

09:57

Чем опасны виртуальные «зелёные кресты» для жителей Бурятии? 

09:51

​Памятник дважды Герою Советского Союза Константину Рокоссовскому установят в центре Улан-Удэ 

09:44

В селе Поселье Иволгинского района Бурятии возвели каркас новой школы 

09:09

​Симфоническую сюиту Эдуарда Артемьева «Алтайский сказ. Полет над временем» представят в Улан-Удэ 

08:45

Зурхай на ​16 августа, 16 лунный день 

08:30

Преимущественно без осадков погода, днём до +23 ожидается в Бурятии сегодня, 16 августа 

Наши издания