Главная / Новости /Общество / ​Хэрэглэнэ гүбди, буряад хэлэеэ?

​Хэрэглэнэ гүбди, буряад хэлэеэ?

29-11-2019

Анна Огороднигой гэрэл зураг

Буряад хэлэн дээрээ хөөрэлдэнэ гүбди гэжэ асуулта үнгэргэбэбди.

Бүргэд Бадмацыренов, һоригшо:

- Эхэ эсэгэтэеэ, ханитаяа, басагантаяа буряадаар лэ харилсанаб. Гэр тойрондоо дуугарна болоноб. Гэбэшье ондоо яһанай олон нүхэдтэйб. Хадын хатуу хүбүүд юм. Боксоор бэеэ һоригшод. Тэдэнтэеэ ородоор харилсанаб. Тиихэдээ ород хэлэмнай уласхоорондын хэлэн болоод үгэнэ гээшэ.

Туяна Тучинова, 1 шатын юрист:

- Би табатай болотороо эмгэйтэеэ Дээдэ-Торидо байһанби. Тиимэһээ түрэлхи хэлэеэ мэдэнэб. Гэбэшье гэртэхимни аймагай түб руу зөөхэдэнь, тэндэ сэсэрлигтэ ошоод, һарын туршада ород хэлэтэй болошооб. Һургуулиин ябахадаа, зунайнгаа амаралта үргэлжэ эмгэйтэеэ үнгэргэдэг байгааб. Эгээл тиимэһээ түрэлхи хэлэеэ мартаагүйб. Арайл Абидадаа дамжуулжа шаданагүйб. Мүнөө хүбүүмни Улаан-Үдын 33-дахи гимназида 4-дэхи ангида һурана. Заагаад туршааб. Буряад үгэнүүдые үгүүлхэдэмни, урдаһаамни хараад энеэшэнэ. Хэрэглэхэ оршон үгыл даа. Дэлгүүртэ, хоол барилгын газарта – тойроод ганса ород оршон. Ажалдаа ганса ородоор зугаалнабди.

Теэдшье маршрудта һуугаад ябахадаа адагладаг болооб: олонхи буряадууд түрэлхи хэлээрээ дуугархаяа оролдоно.

Сергей Халмактанов, барилгашан:

- Гэртээ ханитаяа буряадаар харилсанабди. Гурбан хүүгэдтэйбди. Тэдээнтэеэ буряадаар дуугархадам, ородоор харюусадаг лэ даа.

“Бест Плюс” компанида 2012 онһоо хүдэлнэб. Барилга дээрээ буряадуудтайнь буряадаар, ородуудтайнь ородоор харилсаад ябадагби. Манай компанида элдэб үндэһэ яһанай зон хүдэлнэ.

Ирина Булгутова, багша:

- Би буряадаар ехэнхидээ гэртээ түрэлхидөөрөө хөөрэлдэдэгби. Ажал дээрээ гансал ородоор харилсанаб.

Наhатайшуулай намда буряадаар хандахадань, буряадаар харюусахаяа оролдодогби.

Сэбэр буряадаар дуугарнагүйб - ород ба буряад үгэнүүдые холиноб. Тэрээндээ дурагүйсэнэб. Тиигээд ганса буряадаар дуугархын тулада, хэмжээнүүдые абажа эхилээб. Буряад уран зохёол уншанаб, буряад радио шагнанаб, “Буряад үнэн” сонин абажа уншаад туршанаб.

Тиигээд фейсбук-хуудаhaн дээрэ “Изучаем бурятский язык” гэhэн бүлгэм байгуулаад, үдэртөө хоёр- гурбан мэдүүлэл зурагтайнь хамта таарулжа зохёогоод, “мем” гэжэ юумэ хэнэб.

Антон Пастухов, эмшэн:

- В. Ангаповай нэрэмжэтэ түргэн туһаламжын больницада хүдэлнэб. Мэргэжэлээрээ хирургби. Операци хэхэдээ, ородоор лэ хөөрэлдэнэбди. Бүхы нэрэ томьёонууднай ородоор лэ ха юм. Нүхэрни Семашкын нэрэмжэтэ больницада хүдэлдэг. Тэндэ эмшэд сүлөө сагтаа өөһэд хоорондоо буряадаар харилсадаг гэжэ мэдэхэб.

Минии һанамжаар, ямаршье һалбарида ородоор харилсана. Бүхы ажаябуулгын үндэһэниинь – эрдэм шэнжэлгэ болоно. Ород гүрэндэ эрдэм шэнжэлгэ ородоор лэ ябуулагдана ха юм.

Теэд ехэ нүлөө олондо мэдээсэлгын хэрэгсэлнүүд оруулна. Телевизорээр Росси гүрэндэ ганса ород үндэһэ яһатан ажаһуудаг шэнги байдаг. Ондоо яһанай дуушад, зүжэшэд болон бусад соёлой һалбариинхид өөрынгөө үндэһэн хубсаһаяа үмдөөд, түрэлхи хэлээрээ дуугаржа байгаа һаань, һайн лэ байгаа.

Саша Саможапов, дирижёр:

- Гэртээл буряадаар харилсанаб. Гэрһээ гараад, ород лэ болоноб (энеэнэ). Нүхэдтэеэ ха-яахан буряадаар хөөрэлдэдэгби. Минии мэргэжэл онсо тула, ородоор лэ харилсагдана.

Москвада П. Чайковскиин нэрэмжэтэ консерватори түгэсхөөд, Буряадай гүрэнэй оперо болон баледэй театрта хүдэлөөб. Мүнөө П. Чайковскиин нэрэмэжэтэ уралигай колледждо багшалнаб. Үхибүүдээрээ ородоор лэ хөөрэлдэнэбди.

Саян Хулуев, “Саяны” бүлгэмэй захирал:

- Танай хонходоходо, үхибүүдтэеэ буряад хэлэнэй хэшээлдэ бэлдэжэ байбаб. Ахада ганса буряадууд ажаһуудаг тула, түрэлхи хэлэеэ алдахамнай гэжэ айхаар бэшэ гүб даа.

Сарюуна ЭРДЫНЕЕВА

Теги: буряад хэлэн Буряад Улас



15:45

​Итоги участия Бурятии на фестивале «Дни Дальнего Востока в Москве»  

15:21

Буряад Уласай эдэй засагай сайдай уялга дүүргэгшын тушаалда Екатерина Кочетова томилогдобо 

15:11

В Улан-Удэ будет открыта ледовая переправа 

15:03

​Буряад Уласай Хойто-Байгалай аймагта шэнэ котельни баригдаха 

15:00

Лесники призывают жителей Бурятии сдать макулатуру 

14:43

​Юрий Трутнев: «Алас Дурнадал ажаһуудаг хүнүүд можо нютагаа хүгжөөнэ» 

14:30

​В Северо-Байкальском районе Бурятии построят котельную, которая будет работать на экологически чистом топливе 

14:10

​В пригороде Улан-Удэ появится биовегетарий 

13:52

​В Кабанском районе Бурятии сёла будут разрастаться за счёт «дальневосточных гектаров» 

13:02

​В Бурятии 60 % смертей в ДТП в 2019 году произошли по вине пьяных водителей и пешеходов 

11:30

​Группа «Урагшаа» представит Бурятию на конкурсе «Новая Звезда 2020» 

11:15

​Художник-скульптор из Бурятии принял участие в Международной выставке современного искусства 

10:50

​В Еравнинском районе Бурятии устроили большой праздник в честь открытия клуба и кинозала 

10:33

​“Урагшаа” хамталиг “Новая Звезда 2020” гэһэн дуунай урилдаанда Буряад Уласаа түлөөлхэ 

10:18

​Александр Козлов: “Алас Дурнын тойройгто мүнөө ажалай табан мянган һуури байна” 

10:06

​Минпром Бурятии рассматривает возможность создания в республике новых технопарков для малого и среднего бизнеса 

09:55

​Буряад Уласай Каменск тосхондо хүүгэдэй поликлиникэдэ ехэ заһабари хэгдээ 

09:43

​Участник «Большого дальневосточного квеста» выиграл бесплатную путевку в Бурятию 

09:10

​Глава Бурятии посетил в Иволгинский и Кабанский районы  

09:07

​На «Днях Дальнего Востока в Москве» вручили литературную премию «Дальний Восток» 

08:50

​Волонтерский проект из Бурятии признан лучшим на Дальнем Востоке 

08:40

Зурхай на ​16 декабря, 20 лунный день 

08:25

Неустойчивая погода, местами небольшой снег, днём до -24 ожидается в Бурятии сегодня, 16 декабря 

Наши издания