​​2018. Футбол. Мундиаль

Жэлэй саана манай гүрэн хүл бүмбэгөөр дэлхэйн абаргые тодоруулха тэмсээ түрүүшынхиеэ даа­гаа. Тэрэ гэһээр түхэреэн жэл үнгэршэбэ. Олзо орошо, гаргаша, алта мүнгэн шангууд ба бусад хубилалта шэнэлэлтэнүүд тоологдоо, шэнжэлэгдээ. Хүл бүмбэгэдэ дуратайшуул ээлжээтэ чемпионат тээшэ харасаяа шэглүүлэнхэй. Гурбан жэлэй удаа эгээл баян гүрэнүүдэй нэгэн – Катар хүлеэн абана. Катарай халуун уларилтай һэн хойнонь, Мундиалиин болзор баһал түрүүшынхиеэ нама­рай дунда һарада болгогдоо.

Хүл бүмбэгэ наадан хүн түрэлтэнэй юрын нааданай “уй­тахан үмдэнһөө” урган гаража, мүнөө ажамидаралай һалбари бүхэндэ нэбтэрһэн: политика гэхэдэ - политика, гүн ухаан гэхэдэ - гүн ухаан, шажан гэхэдэ - шажан, олзын хэрэг гэ­хэдэ - олзын хэрэг болоо. Һая Аргентинын хүл бүмбэгөөр түрүүшынхиеэ абарга болоһон “Расинг” багай фанат хэдэн жэл урид мордоһон хүгшэн абынгаа хохимой тархи хүүрһээнь малтажа, дуратай багайнгаа баярай тоглолтодо асараад ябаа гэһэн мэдээсэл дуулдаа. “Хүгшэн абамни бүхы наһаараа “Ра­сингын” түлөө һанаагаа табидаг байгаа, – гэжэ жэгтэй яба­далаа сагааруулна. Үнэхөөр юм һаань, гайхалтай! Бразили, Аргентинэ, Колумби мэтэ футболдо хүнһөөл һаа ондоо ханда­сатай уласуудта иимэ ябадал дайралдажа магадгүй.

Түхэреэн жэлэй туршада дулаан уларилтай хари гүрэнүүд ба манай можонууд (Кубань, Кавказ, Сочи г.м.) һангай дии­лэнхи хубиие хүл бүмбэгын ашаар олоно. Зарлал, медиа-телехамжаануудта энэ ехэ үйлэ хэрэг үзүүлхэ эрхэ наймаалалга, хүлһэлэлгэ болон бусад олон арганууд олгогдоно. Манайшье Улаан-Үдэдэ оршодог тамирай байшангууд, һайн шанартай хүл бүмбэгын талмайтай эмхинүүд бүхэли жэл наадаха дура­тайшуулые үймүүлжэ, горитой олзо олоно.

Хүл бүмбэгэ шэнэ баатарнуудые ба урагшагүйшүүлые элирүүлхэдээ, һөөл түргэн. Жэлэй саана мэдээжэ тамиршан Артём Дзюба гүрэнэйнгөө суглуулагдамал багта орохоһоо байтагай, үлэһэн наһандаа хаана наадахаяашье мэдээгүй ябаа. Зүгөөр гурбан долоон хоногой болзор соо олониитэдэ эгээн дуратай хүн болошоо. Харин оройдоол нэгэ хоногой туршада архиин мананда төөрижэ, солонгос яһанай хүниие доромжо­лоод, үсэгэлдэрэй баатар хүбүүд Павел Мамаев Александр Ко­корин хоёр түрмэдэ жэл хахадаар байрлаха болошоно.

Хорбоо юртэмсын һайтай, муутайень багтааха табису­уртай тус нааданай һайн талань ехэл даа. Краснодар хотын нэрээр нэрлэгдэһэн баг ба академи байгуулһан “Магнит” аралжаа наймаанай сүлжээнэй эзэн байһан Сергей Галиц­кий энэ наада хүгжөөлгын шэнэ баатар болоно. Һонирхоһон зон тус холбоогоор анхараарайт: https://www.youtube.com/ watch?v=xtbdrxaQ0O8. Харин энээнһээ ондоо адли ушарнууд хомор. Роман Абрамович, Алишер Усманов, Дмитрий Рыбо­ловлев мэтын дээдын гарай шадалтайшуул Англи, Франци руу “Челси”, “Арсенал”, “Монако” багуудые тэдхэнэ. “Красно­дар” мэтэ нэрэтэй солотой “ЦСКА”, “Зенит”, “Спартак”, “Локо­мотив” болон бусад багууд Газпром, Лукойл, ВТБ банк, Ородой түмэр зам мэтэ эбээн тэдхэгшэдтэй байна.

Буряадта уласай хэмжээндэ наадаха баг байгуулха шадал­тай тэдхэгшэ олдохонь хэсүү ха. Хэдэн жэлэй саана олзын хэ­рэг эрхилэгшэ Лев Асалханов “Хара Морин” гэжэ эхэнэрнүүдэй волейболой баг тогтоогоод үзэһэн гэжэ мэдэнэбди. Харин эл­дэб шалтагаанһаа панхаруутаа. Теэдшье туршаа гээшэ. Тэрэ хүнэй ашаар алдарта Екатерина Гамова Буряад руу нэгэтэ бэшэ ерэжэ, маниие бэлиг шадабаряараа баярлуулаа.

Мүнөө манай гүрэндэ хаа-хаанагүй хүл бүмбэгэ ехэтэ дэл­гэрээ. Буряадташье саг үргэлжэ тэмсээнүүд үнгэрнэ, байд гээд лэ, Viber, WhatsApp соо нютаг аймагуудай бүлгэмүүд соо иишэ тиишэнь мүрысөөнүүдтэ хүүгэдээ эбээрээ тэдхэе гэһэн уряанууд дуулдадаг. Ниитын сүлжээнүүдэй ашаар ургажа ябаһан хүүгэд Л.Месси, К.Роналду, И.Акинфеев, А.Богомоев, Б.Цыжипов мэтын холо ойрын “ододой” хубиин ажамидара­лые хараха аргатай.

Зургаан жэлэй урда нютагайнгаа хүбүүдэй Маната Альби­он Лондоной “Арсенал” багта айлшалха эрхэдэ хүртөөд байха­дань, харгын гаргаша суглуулжа, Буряадай болбосоролой дэд сайдта орооб. “Яахашни гээшэб, ЕГЭ-дэнь бэлдэхүүлхэгүй”, - гүүлээд:

“Минии жаадаа Англиһаа болохо Эрхүүгээшье ошо­жо, хүл бүмбэгэ тоглохом үльгэрэй агша һэн, харин нютагайм­ни хэдэн хүйхэр Арсен Венгерэй “адиста” хүртэг”, - гэжэ арсаа һэм.

Толи: баг - команда; хүл бүмбэгэ – футбол; тоглохо – встре­чаться, играть; тоглолто – выступление, матч, встреча.