Главная / Новости /Общество / ​Амарангаа, арадайнгаа хэлэ, соёл шудалаа

​Амарангаа, арадайнгаа хэлэ, соёл шудалаа

17-07-2019

Июлиин 8-hаа 14 болотор Байгал далайн эрьедэ ор­шодог Максимиха hууринда Монгол угсаатанай зунай амаралтын уласхоорондын лагерьта буряад шудалалаар һонирходог ахамад ангинуудай һурагшад амарба. Энэ лагерь Доржо Банзаровай нэрэмжэтэ Буряа­дай гүрэнэй ехэ һургуулиин «Байгал» гэжэ пансионадта Зүүн зүгэй институдай багшанар эмхидхээ.

Энэ удаа Буряадай ара­дай ирагуу найрагша Гун­га Чимитовэй 95 жэлэй ойдо зорюулагдаһан «Уран гуурhан» гэһэн мүрысөөндэ түрүү hуури эзэлэгшэд, мүн буряад хэлээр ба уран зохё­олоор олимпиадада илагшад - хамта дээрээ хорин табан хүн амараа. Хэжэнгэ, Яру­уна, Хурамхаан, Захаамин, Зэдэ, Ивалга аймагуудай һургуулинуудай бэрхэшүүл, Буряадай Үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей-интернадай ба кадедүүдэй интернат-һургуулиин түлөөлэгшэд, Үбэр Байгалай хизаарай Ага той­рогой, Монгол ороной Дор­нод аймагай Дашабалбар сомоной hурагшад ерэhэн байна.

Түрүүшын үдэр лаге­риин халаанай нээлгын баяр болоо. Хүн бүхэн өөр тухайгаа хөөрэжэ, бэе бэе­тэеэ танилсажа, лагериин гэшүүн болоһые гэршэлһэн нааданда хабаадаа. Удаань һонирхолтой хэшээлнүүд үнгэргэгдэжэ эхилээ. Хита­дай Үбэр Монголой багшын дээдэ һургуулиин багша Ч. Алтанцэцэг ерэжэ, заншал­та гарай бэлэгүүдые бүтээхэ мастер-класс харуулаа.

Монгол хэлэнэй багша С. Ганчимэг хуушан монгол хэлэ бэшэгэй хэшээлнүүдые дурадхаа, Монголой гүрэнэй дээдэ һургуулиин эрдэмтэн Л. Цэрэнчимэд монголшуу­дай хэлэнэй түүхэ ба буря­адуудай соёл болбосорол мүнөө үедэ хэр хүгжэлтэтэйб гэһэн лекци уншажа үгөө.

Сэтгүүлшэдэй “Репортёр” гэһэн студи, буряад уран зо­хёолоор “Уран үгын баялиг” ба “Форсайт” лаборатори, бу­ряад хэлэнэй болон оршуул­гын хэшээлнүүд үхибүүдэй һонирхол ехэ татаа.

БГУ-гай багшанар Оюна Забанова ба Оксана Даре­ева хоёр “Буряад хэлэнэй ерээдүй” гэһэн квест-наада, олон тоото мүрысөөнүүдые ба урилдаануудые зохёон эмхидхэжэ, үхибүүд ехэл сүлөө забгүй байгаа. Ааяма халуун үдэрнүүд тудалда­жа, үхибүүд уһанда шунгажа сэнгээ ааб даа. Теннис, во­лейбол наадажа, сүлөө сагаа үнгэргөө.

Һүүлшын үдэрнүүдтэ “Жэгүүртэ хүлэг” гэһэн зохё­охы хэшээлдэ үхибүүд буря­ад уран зохёолшодой зохёол­нуудые шүүбэрилжэ һураа.

- Буряад Уласай Болбосо­ролой ба эрдэм ухаанай яа­манай дэмжэлгээр энэ сахим хүгжөөхэ программамнай бэелүүлэгдэһэн байна. Үбэр Монголой, Ага тойрогой Сахюурта нютагай басагад хабаадаһан байна. Тиимэһээ мүнөө жэл лагерьнай уласхо­орондын хэмжээндэ гараба, - гэжэ БГУ-гай доцент, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй кандидат Лариса Цымжитовна Халха­рова хөөрөө.

Эмхидхэгшэдэй һанамжаар, лагериин энэ ээлжээн­дэ хүсэл зориг ехэтэй, эдэб­хитэй, урагшаа һанаатай, өөрын һанал бодолтой, хүхюу согтой, эрдэмдэ дүршэхэ хүсэлтэй хүбүүд, баса­гад амараа.

- Илангаяа уран зохёол, шүлэг бэшэхэ дуратай үхибүүд олон байна. Дорнод аймагай Танынчимэг ба Ун­дарма гэжэ бэлиг абьяастай, бэрхэ басагад Байгал далайн эрьедэ байхадаа, ехэ зохид шүлэгүүдые зохёожорхино. Буряадаймнайшье үхибүүд даабаринуудые үгэхэдэ, оролдожо, һайнаар дүүргэнэ, - гэжэ багшанар тэмдэглэнэ.

Ёохор, буряад дуун, уран ба аман зохёол, монгол ба буряад хэлэн, мүн со­ёлой талаар хэшээлнүүд үнгэргэгдөө. Уласай Болбо­соролой ба эрдэм ухаанай яа­манай түлөөлэгшэд, «Буря­тия» телерадиокомпаниин хүдэлмэрилэгшэд лагериин ажабайдалаар һонирхожо ерэһэн байна. Эндэ амаржа байһан үхибүүд Буряадайм­най мэдээжэ сэтгүүлшэн Гунсыма Тудуповада дура­тайгаар интервьюнүүдые үгөө ааб даа.

БГУ-гай бэрхэ гурбан ою­утад Оксана Данжалова, Ани­та Дубданова, Сарана Чаг­дурова гэгшэд үхибүүдтэй хүдэлөө юм. Хахасалган дээ­рээ үхибүүдшье, оюутадшье, багшанаршье уяржа, бэе бэедээ дулаахан үгэнүүдые зорюулаа. Илангаяа хүүгэд эндэ иимэ гоёор амарһандаа, һонирхолтойгоор сагаа үнгэргэһэндөө ехэ олзуурхаа.

- Би Байгал далайн эрье­дэ ерээд амаржа байха­даа, ехэ баяртай байнаб. Үдэр бүхэндэ һонирхолтой хэшээлнүүд, мүрысөөнүүд, лекцинүүд болон наадануу­дай эмхидхэгдэхэдэ, ехэ гоё, - гэжэ Захаамин аймагай 11-дэхи ангиин һурагша Дол­горма Данжалова хэлээ.

Долгорма Монгол оронһоо нүхэдтэй болоһондоо ба­яртай. Тэрэ буряад хэлэндээ ехэ дуратай юм, монгол хэ­лээр һонирходог. Тиимэһээ энэ лагерьта тон дуратайга­ар амархаяа ерээ.

Эндэ сугларһан үхибүүд булта һайнаар нүхэсэжэ, эб­тэй эетэй гэр бүлэ шэнги бо­лоо. Үглөө бүри бүгэдөөрэн зарядка хэхэ, хоол баридаг газарта ээлжэлэн туһалха, үдэшэлэн хатар нааданай баттлда хабаадаха... Хүн бүхэндэ үнэмшэлгэ, грамота, гарай бэлэгүүд барюулагдаа.

Лариса Халхаровагай Facebook хуудаһанһаа гэрэл зураг абтаба

Долгорма БАДМАЕВА

Теги: зунай амаралта Буряад Улас



Наши издания