531
Сагаан тэмээн
(монгол наадан)
Үхибүүдэй нэгэниинь «бүхэн» гэжэ нэрэтэй болохо, нүгөөдэнь «ботогон» болохо, бэшэниинь «тэмээд» гээшэ. Үхибүүд һубарилдан зогсоод, бэе бэеынгээ бүһэһөө барилсаха. Эдэниие түрүүлэн, «энгин» байха, хамагай һүүлдэ – «ботогон».
Энэ наадан «Сагаан тэмээн» гэжэ нэрэтэй һэн хойноо «ботогониинь» бэшэнһээ зүһөөрөө илгаржа, саб сагаанаар хубсалха ёһотой.
Нааданай зорилго: «бүхэниинь» «ботогоёо» бариха ёһотой. Тиихэдэ «тэмээд» «ботогые» хамгаалжа, тэрэнээ «бүхэнэй» гарта оруулхагүй гэжэ оролдохо. «Бүхэн» бологшо хүбүүн «ботогые» барихын тула бүхы арга хургаяа, мэхэ гохоёо, шуран солбоноо харуулхаяа оролдохо.
«Тэмээд» гар гарһаа барилсанхай, «ботогоёо» «бүхэндэ» барюулхагүй гэжэ бүхыгөөрөө оролдохо болоно. Хэрбэеэ гар гараа нэгэ тээ алдажархёо һаань, «бүхэн» бэлэхэнээр «ботогоёо» бариха болоно.
Энэ нааданда хэдышье үхибүүдэй наадахада болоно. Зүгөөр «тэмээдэй» олон лэ һаа, «ботого» барихань бэрхэтэй байха.
Нэгэниинь тэг дундань
(венгр наадан)
Арбан таба – хорёод үхибүүд түхэреэлжэ зогсоод, заахан бүмбэгэ бэе бэедээ шэдэлсэнэ. Алдуу хэжэ, бүмбэгэеэ барижа шадангүй, газарта алдаһан хүниинь тэг дунда ороно. Бэшэниинь бүмбэгэеэ хаялсажа байхадань, дундахинь бэедээ тудуулангүй, бүмбэгыень гартаа шүүрэжэ абахаяа оролдоно. Хэрбэеэ тудаа һаань, унаһан бүмбэгэеэ абаад, дундахияа баһа тудаха гэжэ оролдоно. Тудаагүй хүниинь дундахиингаа байрада орожо зогсоно.
Хэрбэеэ дундахинь шэдэлсэһэн бүмбэгыень шүүрэжэ баряа һаа, дуранайнгаа хүниие шэдэнэ. Тудуулһан хүниинь дундахиингаа байрада зогсоно.
Гороогой ондоо тээһээ дундахияа шэдэжэ болохогүй.
Түргөөр хүдэлжэ шэдэлсэн, дундахияа һайсахан гүйлгэжэ наадабал, хүхюутэй, зугаатай байха.
Амиды шубуун
(дани наадан)
Энэ наадан Дани ороной урдын үльгэр домогһоо удхалһан түүхэтэй. Нэгэ баян дайнда мордоходоо, өөрынгөө тон дуратай, гоё һайхан шубууе хаража, ажаллажа байхыень нэгэ барлагтаа хатуу шангаар даалгаад ошоһон байгаа ха. Зүгөөр һөөргөө бусажа ерэхэдэнь, шубууниинь үхэшэһэн байгаад, тэрэ барлагынь хэһээлтэдэ ороһон юм ха.
Нааданда хэдышье хүнэй хабаадахада болоно, зүгөөр найма-арбан хүнһөө үсөөн бэшэ байха ёһотой. Наадаашад дүхэриглэжэ һуугаад, галтай сусал бэе бэедээ дамжуулха. Хэнэй гарта байхада, тэрэ сусал унтарнаб, тэрэ хүн түлбэри оруулха ёһотой.
Тиимэһээ наадаашад сусал унтараахагүй гэжэ шадалаараа оролдожо, һэжэрхэ, үлеэхэ мэтэ ухаанайнгаа хүрэхысэ оролдохо болоно. Хажуудахидаа сусал дамжуулхадаа, «Шубуун амиды!» гэжэ хэлэхэ ёһотой.
Арадашни хэн бэ?
(япон наадан)
Нюдэеэ уяһан нэгэеэ бэшэниинь тойроод зогсохо. Нюдэеэ уягшань «шубуун» гээшэ. «Шубуугаа» тойрожо ябахадаа, бэшэниинь: «Хаалгатай шубуухай, хаалгатай шубуухай, хэзээ намдаа ерэхэбши?» гэлдэжэ ябаха. Тиигэжэ нэгэ хэды тойроһон хойноо тэдэнэр тогтожо, «арадашни хэн бэ?» гэжэ һураха. «Шубуун» нэгэнэй нэрэ хэлэхэ. Хэрбэеэ нэрынь таагаа һаань, тэрэ таагдаһан хүн «шубуун» боложо, дунда ороод, нюдэеэ уюулха. Хэрбэеэ таагаагүй һаань, наадан хуушаараа үргэлжэлхэ.
