1890
Түрүүшын дуранай дахинаа эрьен бусалга... Иимэ ушар ажабайдалда үсөөн болодог. Ехэнхидээ түрүүшын дуран дурасхаал болоод лэ үлэдэг бшуу.
Эдуард Будаев Светлана Дашиева хоёр Яруунын аймагһаа гарбалтай, мүнөө 70 наһанайнгаа хорёо тээшэ дугшуулжа ябаһан хоёр юм. Залуудаа нэгэдэһэн аад, харгынь һалаатаһан, харин мүнөө түгшүүрилтэ байдалай туршалгануудые дабажа гараад, дахинаа ушаржа, урдахи наһаяа суг хамта гаталха гэжэ шиидээ бшуу.
Хоюулаа - ниитын ажабайдалай эдэбхитэд. Эдуард Дансаранович - Россиин Журналистнуудай холбооной гэшүүн, Буряад Республикын, Россиин Федерациин соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ, аймагай литературна нэгэдэлые олон жэлдэ хүтэлөө. "Эхэ нютагайм домог - энэ наһанайм сэнэг" гэһэн, мүн "Нэрыень мүнхэрүүлэе" гэһэн ветерануудта зорюулагдаһан номуудай автор мүн. "Булаг" гэһэн Яруунын аймагай литературна нэгэдэлэй гэшүүдэй суглуулбари бэлдээ юм.
Светлана Цыбиковна - Россиин Федерациин техническэ мэргэжэлэй эрдэм һуралсалай хүндэтэ хүдэлмэрилэгшэ мүн. «Байгалай колледж» гэһэн һуралсалай эмхи зургаанда 20 гаран жэлэй туршада амжалтатай, хүндэтэй багша юм. Оюутан ябахаһаа эхилээд, шүлэгүүдые, мэдээсэлнүүдые бэшэнэ, "Буряад үнэн" сониндо гаргуулдаг байһан. Мүнөө "Шажан мүргэл", "Хизаар нютагай түүхэһээ", "Буряад ороной литература" гэһэн предмедүүдые заана.
Һонирхолтойнь гэхэдэ, Эдуард Будаев Светлана Дашиева хоёр Буряадай суута поэт Цырендулма Цыреновна Дондогойн оюутад ябаһан намтартай. Магад, иимэ ушарһаа уран үгэдэ угаа тэгүүлэлтэй ябаа энэ наһан соогоо, ябанашье. Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Мүнхөөр зүрхэндэмнай айлшаар ерээ,
Залуу наһаяа һанан, һанан
Заатагүй намтаяа уулзахаяа шиидээш, -
- гээд, нэгэ үеын хани басаган Светланын уянгалхада, үнэхөөрөөшье, хоюуланайнь эхин дуранай эрьен бусаһандань баясамаар лэ байна. Гансаардаһан зоной ажабайдал гасалангүйгөөр зохирон түбхинэг лэ гээд хүсэмөөр бшуу. Өөһэдтөөшье, арад түмэндөөшье ашатай туһатай, жаргалтай ажаһуухадань, ашатын зам нээлгэтэйл байг лэ гээд, үнэн зүрхэнһөө үреэхэ зуураа Эдуард Будаев Светлана Дашиева хоёрой хамта хэблүүлэн гаргаһан "Түрэл нютаг - инаг дуран" гэһэн номой уянгата шүлэгүүдые дурадхая.
Галина Базаржапова, Буряадай арадай поэт.
Эдуард Будаев
Түрэл хэлэмни
Уярма нугархай түрэл хэлэмни-
Угсаата нютагайм үлгын дуун.
Мүхэшэгүй зулаар бадарһан
Мундаргата Буряадайм үндэһэн хэлэн.
Хэдэн үеын дабаае дабаад,
Хүгжэн, баяжан мандажа байна.
Зүрхэндэм тарни түрүүлжэ,
Замайм утые арюудхаһан
Шүүдэрэй дуһалдал тунгалаг
Шудалан үзэбэл оёоргүй,
Түүхын хуудаһандал хизааргүй,
Түрэл буряад хэлэмни.
Эрид хѳѳрэлдэхэ болоо һаа,
Эмниг хүлэгһѳѳ дошхон,
Инаглан зугаалха гээ һаа,
Эхын уурагтал зѳѳлэхэн,
Элинсэг хулинсагһаа эхитэй
Ульгам буряад хэлэмни.
Нүхэдтѳѳ хандалга
Урмаа хухараагүй, зоригоо алдаагүй
Үндэр наһатанаа хүндэлэн ябаял,
Элинсэгэймнай бадарааһан зула
Үхибүүд, ашанартаяа хүргэн байял.
Һаншаг сагаан эжы, абанартаа
Һайхан сэдьхэлээрээ зѳѳлэнѳѳр хандаял.
Нангин сэхэ үнэн хэрэгыень
Наһан соогоо тахижа хүндэлэел.
Элинсэг хулинсагайнгаа түүхэ мэдэжэ,
Эдир халаандаа угаа дамжуулаял.
Эрын эрхимэй һургаал заажа,
Эмээлтэ хүлэгэйнь жолоо барюулаял.
Гургалдайн дуугаар гуламтаяа арюудхан,
Гараха наранай туяа хүлеэел.
Бурхан тэнгэридээ шүтэн мүргэжэ,
Буряад заншалаараа Сагаалганаа угтаял.
Намарай шэнжэ
Ангир шараар уурагтаад наран
Аалихан хоргодоно хадын саана,
Ааяма зунай халуун буураад,
Агаар һэрюунээр үдэшые жэгнэнэ.
Зайгуул һэбшээн хуһые эльбэн,
Набшаһанһаань шүүдэр һолжоруулна.
Мэлхэй мэтээр мүлхиһэн амитад
Һүниин унталгада яаран ороно.
Үдэрэй халааниие һүни абаба,
Намжаа байдал эндэ тогтообо.
Хүхэ огторгой шарайгаа хубилган,
Ажалай үдэрые дүүргэн үдэшэбэ.
Бага наһанайм багша
Д.Б. Эрдынеевтэ
зорюулагдана
Багшадаа
Һананаб, мартаагүйб, тиихэдэ залуу байгаат
Һаруулхан класс соо намайе угтахадаа,
Миһэрэн хүтэлжэ абаашаад,
«Эндэ һуухаш», - гэжэ һуулгахадаа,
Тэрээнһээ хойшо олон жэлнүүд
Түргэн үнгэрѳѳ эрьюусэлдэн һагад.
Харин багшамни тэрэл зангаараа
Эдир наһатанда багшалһан зандаа.
Эхэ эсэгын һургаал дамжуулан,
Эрдэмэй нюусые ойлгуулан нэмэнэт,
Эхэ орондоо хүндэтэй ябахые
Залуу намда зааһан гээшэт.
Һанаһан хүсэлыетнай бэелүүлхэ зорилгоёо
Һурагша ябахаһаа хадагалан ябагшаб,
Һургаһан ашыетнай харюу болгон,
Сэхэ замаар ябахые оролдогшоб.
Минии жаргал
Минии ажал, минии уялга-
Эхэ оронойм намтар соо.
Эхымни юрѳѳл, эсэгымни захяа-
Эреэн зүрхэнэйм шуһан соо.
Дуунайм аялга, шүлэгэйм эхин-
Дуран, жаргалай эрьюулгэ соо.
Алтан жаргал, хуби заяан-
Амараг инагайм дуран соо.
Элинсэг хулинсагайм эхин-
Үе сагайм түүхэ соо.
Үтэлһэн наһанайм жаргал-
Аша зээнэрэйм талаан соо.
Гэнтэ мүндэлһэн мүрнүүд
(ябаган шүлэгүүд)
Шуһанай гүйдэл соо түрэһэн үгэнүүд,
Зүрхэнэй сохидолоор ерэһэн бодолнууд
Шуурган мэтэ хурдан байһай!
Зоригые хурсадхаһан үндэр үреэлнүүд,
Зоной заяае арюудхаһан юрѳѳлнүүд
Зол жаргалай эхин болоһой!
***
Мүнгэн тобшодол һара
Огторгойн оёорто дуурана,
Мүнхэ жагсаалдаа зогсоһондол,
Мүшэд тойроод ялалзана.
***
Абаахай хѳѳбэри саһан
Агаарай долгиндо тамарна,
Дайдын нюрууе хушан,
Дэлхэйн шарайе шэмэглэнэ.
***
Үбэлэй хүйтэн хаһа
Үлэн амяар амилна,
Үхэр малай тамирые
Үбһэн тэжээл тэнсүүлнэ.
Тамир бэеымнай жэгнээд,
Таалын аршаан туһатай даа
Хун сагаан хуһад соо
Хүхэрэн бахадаа һайхан даа
Тунгалаг зунай сагта
Торгон хүхэ шабартай
Шадал шэнээ оруулдаг
Шанга жэнтэй аршаан даа
Хабарай һайрамай үедэ
Аянай шубууд буудаг
Сахали, шүрхы, нугаһад
Уурхайлан эндэ байдаг
Хүхын донгодооной үеэр
Хүхэрһэн хүбшын аялгаар
Тамир бэеым аргалхаяа
Таалымни аршаан угтадаг
Багшанарай һургаал
Һуняаха эбһээлхэ муухай – гээд,
Багшынгаа маанадта заахадань
Һула залхуугай тэмдэг – гээд,
Һургуулиин хэшээлһээ ойлгоо һэм
Эрхые һуранхаар бэрхые һурагты- гээд,
Эрдынеев багша захигша һэн
Эрдэм һургуули наран – гээд
Эжы абамнай дууряагша һэн
Багшанарай һургаал эди шэдитэй
Манай үнгэрһэн наһанай толи
Ургажа ябаһан үхибүүд ашадаа
Удхыень ойлгуулжа заажа ябаял
Хани нүхэртээ
Эсэгэдээл мэтэ хүнгэхэн
Эхэдээл адли урихан
Инаг намдаа илдамхан
Эмгы зөөлэн нүхэрни
Эжы болоһон наһандаа
Эхынгээ зангые алдаагүй
Хулгана шэнги бүмбэлзэн
Гэрэйнгээ ажал бүтээнэш даа
Үбгэжөөл наһаяа бөөмэйлэн
Унтари дээрээ хэбтэнэм
Охор ухаандаа хайрлажа
Амархаяа яанаб гээд, шэбшэнэм
Һанаһанаа табидаггүй зантай
Холуур саагуур бодолтой
Ажалша нүхэрээ өөгшөөһөөр
Һүниин зүүдэндэ абтанам
***
Шамбалын сэсэрлигтэ аляархан
Шүлэгээтэй мүрнүүдые уншан
Удхыень сэдьхэлдээ шэнгээн
Улаахан зүрхөөрөө уярнаб
***
Наһан соогоо заал һаа
Нэгэхэн модо тариха
Арюун хүсые досоогоо
Абажа ходо ябадаг һэм
Тариһан мододни мүнөө
Газаамни нэбшын жэрынэ
Һүүдэртэмнэй амара- гээд,
Ажалһаа бусахадам уряална
***
Инаг дуранайм гуламта
Эрьедээ шулуутай Буухасаан
Олон зоной тоонто
Уужам нютаг Иисэнгэ
***
Үнишье болоо мартагдаагүй…
Дун сагаан хуһанай дэргэдэ
Дуранай долгиндо үлгыдүулэн
Эрьеэн зүрхэнэй хүлгөөн соо
Инаг шамаяа таалаа һэм.
***
Долоон үнгын һолонгые
Дамжан дээрэнь гарадаг һаа
Жэргэмэлэй дуунай хүгжэмые
Баглаа сэсэг болгохо һэм
***
Энэ дэлхэйдэ үгтэһэн наһанайнгаа
Эгээл һуулшын сагай ерэхэдэ
Эжымни дүрэ нюдэмдэм харагдаад
Энхэрэн үдэшэ – гээд һанадагби
Эдуард Будаев, Светлана Дашиева
Сокто Дашиевта
Хүмүүн түрэлтэнэй бэе оложо,
Хүрьһэтэ дэлхэй гэшхэһээршни,
Жэгдэхэн үнгэрһэн он жэлнүүд
Жаран наһанайш сууряан болобол.
Баабай,эжын энхэрэл доро,
Борьбоёо хаян бэеэ олоош!
Эдир наһандаа үетэн нүхэдтѳѳ
Эльгэлэн хүндэлүүлжэ энэ болоош!
Хүсэтэ инаг дуранай ерэхэдэ,
Ханил гансадаа зүрхэеэ бэлэглээш
Хадын Люба басаганай сэдьхэлдэ,
Хадагалһан эхын нюуса һэрюулээш!
Эжэл хоёр үхэрэй эбэртэл
Эсэгэ боложо үхибүүдээ тэнжээгээш
Гушаад жэлэй һубарин үнгэрхэдэ,
Хүгшэн баабайн һахилда хүртѳѳш!
Жаргалта жаран жэлэй оройдо,
Дабагдаха далан жэлэй эхиндэ,
Эгээл дүтын зоноо суглуулан,
Эльгэ зүрхэнэй үгэнуудые дуулаат.
Сэдьхэлыеш уяруулһан зѳѳлэн үгэнүүд
Шэхыеш шэмэглэһэн зоной үреэлнүүд
Абын хэлэһэн угэдэл алтан
Эхын үреэһэн эрдэнидэл-байг.
Гэр бүлэдэтнай һайниие хүсэе:
Гэрээр дүүрэн ашанартай бологты,
Аза талаантай,энхэ элүүр
Амидын жаргал эдлэжэ ябагты!
Светлана Дашиева
Нүхэртѳѳ зорюулга
Түби дэлхэйдэ ушардаг
Түрүүшын дуранай охин лэ,
Жэлнүүдэйшье мухарин ошоходо,
Жэбэрдэггүй һайхан мэдэрэл лэ.
Үтэлхэ наһандаа шамтаяа
Үелжэ һуухадам һайхан лэ,
Хүгшэрхэ наһандаа инагтаяа
Ханилжа һуухадам жаргал лэ.
2014 он.
Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Минии зүрхэнэй шуһанай сохидол
Замби түбиин жаргалай эхин
Заатагүй эзэлдэг хүнэй байдал.
Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Мүнхѳѳр зүрхэндэмнай айлшаар ерээ,
Морин жэлэй обоогой үдэр
Маниие холбон жаргал бэлэглээ.
Шинии дуранай мүнгэн дуһал
Шалаад байһан мэдэсэ һэргээгээ
Залуу наһаяа һанан, һанан
Заатагүй намтаяа уулзахаа шиидээш.
Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Мүнхѳѳр дахин найдал түрүүлээ,
Замби түбиин жаргалай эхин
Дахин эрьеэд зүрхэндэмнай дуһалаа.
Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Мүнхѳѳр дахин нютагтамнай уряа,
Нютагайнгаа бурхадта баяраа мэдүүлэн
Наманшалан һүзэжэ сэржэмээ үргэе.
Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Мянгаад бурхад бэлэг баряа,
Уулзуулжа шадаһан нүхэд басагадтаа
Ухаан соохоноо һайниие хүргэе.
Мүнхэ дуранай мүнгэн дуһал
Мүнхѳѳр зүрхэндэмнай айлшаар ерээ,
Морин жэлэй обоогой үдэр
Маанадые уулзуулжа жаргал бэлэглээ.
2014 он.
Наһанайм зүүдэн
Түби дэлхэйн жама еһоор,
Түрүүшын дуран һанагдадаг,
Залуухан наһандаа хахасаад,
Зүүдэн соомни үзэгдэдэг.
Уулзаха аргашьегүй һаа,
Ушархаяа болиһоншье һаа,
Яаһан «дүтѳѳр» шимни
Яаран ерэнэш зүүдэндэм.
Хүндэшье хѳѳрэхын аргагүйл даа,
Хүндэлэн зүрхэндѳѳ хадагалнаб,
Жэлнүүдэй түргэн ошохо бүри
Жэгтэйхэн зүүдэн айлшалһаар…
2013 он.
Нютаг
Нютагаа ошожо тоонтодоо һүгэдэхэм,
Нютагаа ошожо нүхэдтэеэ уулзахам,
Нютагаа ошожо һургуулидаа орохом,
Нютагаа ошожо бага наһаяа һанахам.
Нюсэгэн Буухасаанайнгаа обоодо ошожо,
Нютагайнгаа олон бурхадтань мүргэхэм,
Сэлгеэхэн Иисэнгынгээ эрьедэнь һуужа,
Сэбэрхэн нютагайнгаа шарайень шэртэхэм.
Таалынгаа аршаанда түрэлхидтэеэ ошожо,
Тэниижэ бэе махабадаа аргалхам,
Нютагайнгаа агаараар дүүрэнээр амилжа,
Тэнхээ тамиртай боложо ерэхэм.
Минии хани нүхэр басаган, гэнтын аюулаар
наһа бараһан Содномова Цыбен -Дариин
дурасхаалда зорюулнаб.
Шаналал
Һананаб, жаргалта багахан наһаяа
Һанаата хэзээдэшье болодоггүй һэмди
Цыбен-Дари, хододоо шамтаяа
Сүлөөтэй сагаа үнгэргэдэг һэмди.
һананаб,
Хонгор ногоохон добуун дээгүүр
Хонхохон сэсэгүүдые түүдэгээ,
Харгын утын тооһон соогуур
Хододоо хоюулан урилдадагаа.
һананаб,
Тугал хаахын эжынэртээ
Түһалжа шадалаараа оролдодогоо,
Түргэн урадхалта голнуудтаа
Тамаржа, шунгажа жаргадагаа.
Хүнэй табисуур юундэ имэб?
Хэлыш намда, хүн түрэлтэн
Хайрата минии хани басагыем
Хара һабараараа абаашал үхэл!
Арбан найман наһан соохоноо
Арбан классай эрдэмые шудалааш,
Сугтаа һурадаг нүхэд соогоо
Сула урагшаа дабшадаг бэлэйш.
Һургуулияа дүүргээд түрэл совхоздоо
Классаараа үлэхые дурадхадаг бэлэйш,
Хүдөө ажахын дээдэ һургуулиин
Зоотехнигэй факультедтэ орохоор бэлэйш.
Шүлэг бэшэдэгыеш мүнөө һанахадаа,
Шүдөө зуугаад удаан зогсоноб,
Мүнөө зүрхэнэйш дуунуудые уншахадаа,
Мүнхэ дурасхаал болгон хадагалнаб.
Дүрсыеш урдаа табяад һуухадаа,
Дүүрэн нюдөөрни уһан гүйшэнэ.
Дүлэтэ галханай яларан аһаһандал,
Досоомни шаналалай дүлэн соробхилно.
1969 он.
***
Хабартаа хонхо сэсэгүүдэй һалбарһандал
Зундаа задаран һалбарһан улаалзайдал
Шамайе түүхэеэ һанаһандал
Шамдан ошоноб, инагни.
Мойһондол мэл харахан нюдэдшни
Намайе сүмэ хараһандал
Наашаа шэртэнэ, инагни.
Юундэ иимэ сэбэрхэмши?
Юундэ зүрхыем тамалнабши?
Дуулыш, хайрата инагни
Дурлыш намдаа, инагни.
Нэгэл үгэ...
Инагай нэгэл үгэ хэлэбэл,
Алтан дэлхэй гэрэлтэдэг,
Ханилай нэгэл үгэ хэлэбэл
Харахан зүрхэмнай хайладаг.
Үдэр һүнингүй шэбшээш һаа,
Үнэн дээрээ ербэдэнэлди,
Хүлисэхэеэш ханилаа һанаа һаа,
Хэдэрхэн зандаа абтаналди.
Эхын жаргал
Эжыдээл шимнай бишыхан зандаа,
Эжэлүүдгүй хасараа үгэн ябатараа,
Эхэ болохошни, залуухан басаган.
Һалганаһан хоолойгоор эхэдээл шэбэнэхэдэш,
Һанаата болоһыеш зүрхөөрөө ойлгон,
Һонирхуулан басагандаа тэбдэн ойлгуулна.
Досоогоо баяраа удаан хадагалангүй
Доохонуур нүхэд басагадтаа хэлэхэдэш,
Доһолгон зүрхэеэ баярааршни хубаалдана.
Ханил гансашни тэнгэриһээ наша
Хоер гартаа үргэхөөр бэлэн
Хуби заяандаа дахяад баясана.
Залуухан басаган эхэ болоо,
Замбуулин дэлхэйн жаргал олоо.
Хүндэтэ багшадаа
Буряад арадай поэтессэ
Цырендулма Цыреновна Дондогойн
мүнхэ дурасхаалда зорюулнаб.
Залуу огсом зантай,
Завуч һургуулидамнай ерэлэй,
Журам шангаар сахинхай,
Зугадаха аргагүй хэшээлһээ.
Манай класста оронхой,
Маанадаар танилсаха һанаатай,
Нэрэ обогоо хэлэнхэй,
Нэгэ нэгээр бодхоонхой.
Ород хэлэ, литература
Оролдосотойгоор заабол ха,
Урмаашье хухардаг һэн бэзэ
Улаан таша тетрадьнай.
Хэшээлэй удаа маанадтаа
Хэмгүй олон номуудые,
Этель Войничой "Оводһоо"
Эхилээд өөрөөшье уншаа.
Сагай үнгэрхэ бүри даа,
Саарһа эреэлдэг хүүгэдые
"Сэлгеэхэн Иисэнгын долгинуудта"
Шүлэг бэшүүлжэ һургабал.
Бурханһаа үгтэһэн талаантай
Буянтай багшамнай һурагшадтаа,
Зааһан заршамынь үнэтэй,
Заяандаа хадуужа абанхай.
Буряад, ород хэлэнүүдэй,
Бүгэдэ баялигыень мэдэдэг,
Оршуулха баһал абьяастай,
Олоной хүндэтэй багша һэн.
Ажабайдалай уужам харгыгаар,
Ажалланаб багшаар омогорхон,
Тандаал заалгаһанаа һанагшаб,
Танһаа жэшээ абагшаб.
Үнэн дууша багшаяа
Үгылнэлди даа шабинарынь
еынгөө дууша поэтессые,
Үгылнэл даа Буряаднай.
2014 он.
Багшын мэргэжэл
Багшын хүшэр, хүндэтэ ажалые
Балшар багахан наһанһаа эхилээд,
Олон тоото мэргэжэлнүүд сооһоо
Оложо зүрхөөрөө шэлээ һэм даа.
Жэнгирһэн хонхото һургуулиин жэлнүүдые,
Жэгтэйгээр мүнөө һанадаг хүм даа,
Багша боложо хододоо наададагаа,
Баһа артисткашье болохоео һанадагаа.
Багшал хүн хүүгэдэй зүрхэнэй
Баригдашагүй нэгэл тиимэ утаһые,
Хаанаһаа эхилээд, хайшаа эрмэлзэһые
Харажал обеоржо шадаа һаа жаргалтай.
Хүүгэн наһанайм хүндэтэ багшанар!
Хүнэй һаналые уншажа байһандал,
Хүмүүхэн минии эхин бодолнуудые
Хаража ойлгоһондотнай хододоо баясанаб.
Багшын ажал хүшэр даа, мэдэнэб
Багашуулай зүрхэнэй сохисо бүхэндэ
"Түлхюур" тааруулжа ядахаар болохо,
Түрүүшынгээ багшанарта дахяад хандахаш.
Хүн түрэлтэнэй туйлаһан юумые
Хүсэдыень хадуун, сэдьхэлдээ ойлгоод,
Эдир хүүгэдые хүмүүжүүлэн һургаха –
Энээнһээ ондоо жаргал байха гү?
1972 он.
Эхэ
Хүрьһэтэ алтан дэлхэй дээр,
Хүн боложо мүндэлхэдөө,
Эгээл түрүүшынхиеэ бидэнэр
Эхэ гэдэг заншалтайбди.
Нялха нарай үедэмнай
Нангин һайханаар сахижа,
Амтата уурагаараа умдалуулан,
Алхам газар дээр хүүлэдэг юм.
Инаг ганса эхэ тухайгаа
Элдин буряад дээжэ үгэнүүдээр
Эреэхэн зүрхэнэйнгөө оеор сооһоо
Хөөрэн, хөөрэн үгэһүүб.
Эхэ! Энэ дэлхэйн жаргалые
Эхэ боложо олоходоо,
Хара һабарта үхэлтэй
Хододоо тэмсэн ябаалта.
Арбан хоер хүүгэдые түрөөд,
Аршалжа шадаагүйт хохимой үхэлһөө
Дүрбэн лэ хүүгэд жаргалаар үлөөд,
Дахалдан ябаналди түрэл нютагаараа.
Арбан хоер хүүгэдэй
Арайл дүрбэн үлэхэдөө
Эхэ, эсэгын зүрхэнэй
Зобоһон тулиһаниие хэлэхээр аал?
Аймшагта дайнай жэлнүүдтэ
Артельдээ һаалишанаар хүдэлхэдөө,
Галта фронтдоо түһалан,
Габшагайгаар нютагтаа ажаллат.
Хоер харахан ута гэзэгэнүүдтнай
Хюдагдана сагаан үнгөөр одоо,
Хүгшэрхын тэмдэг ерэнэ хэбэртэй
Харин хүнгэн зангаараат мүнөө.
Одхон байһандаа юумэ гү?
Одоол хэлэхэ аргамгүй,
Эжы танаа һананаб, һананаб
Энхэрэн дурланаб дахяад, дахяад
Томо болоош гэдэгтэ ходо
Теэд заахан мэтээр һанадаг байнат,
Үдэр һүнигүй һанаата болоходоо
Үшөөл бишыханаар тоолонот зүрхэндөө.
Уяхан гарайтнай хурганууд соо,
Уянгын дууе дуулан эрхэлнэб,
Ягаахан хасарайтнай һайханиие хөөршөөн,
Ялбайса баряад жарган тааланаб.
Дулаахан эхымни зөөлэхэн зангынь
Дуулаха дурыем хүргэн байдаг,
Эхын һүбэлгэн нимгэхэн зүрхэн
Энхэржэ хүнүүдые ябахыем һургадаг.
Хүрьһэтэ алтан дэлхэй дээр,
Хүн боложо мүндэлхэдөө,
Эгээл түрүүшынхиеэ бидэнэр
Эхэ гэдэг заншалтайбди.
1968 он.
