​Япон аялгаар

Шэг – шэрэг гээд

Шэмхэ борбилоо дуулана,

Шэн байдал хурылна.

***

Тэнгэриин мандалда

Түһөөлөөб шинии шарай

Түр зуурахан...

***

Хун шубуунай дүрэ

Хан-огторгойдо

Хайлашана, халаг даа...

***

Хирээ хаагална.

Хирэ буулгана гү, али

Хии хооһон абяан гү?

***

Үдэшэ болоходо

Дэльбэеэ хумидаг сэсэг соо

Зүгы жииганана...

***

Уурхайһаа унаһан

Уймар дальбараагаа шаазгайд

Мэгдэн далиһаань үргэнэ.

***

Зүрхэнэй шарханууд

Зүндөө харагдашагүй,

Зүүдэндэл һүжэрэн зобоодог.

***

Хэб соогоо хадаа

Хэбэл соогоо мэтэ -

Хэтэрхэй бэшэ, бүрин ха.

***

Сог согсойбо.

Сохом айлшан ерэхэнь –

Сониноо суглуулнаб һанаандаа.

***

Эрхэхэн уянгын

Ээрэмшээн саашалхадань

Эрьюулэн бусаажа

тухашарнаб.

***

Борохон борбилоо,

Бороогой уһа уухадаа

Нюдэеэ юундэ эригэнүүлнэш?

***

Бороониинь гороолно,

Бусаад лэ ороно –

Бухалынь нороод лэ голхорно.

***

Нашан бүргэд –

Намилзаһан туг мэтэ

Нангин һүлдэ тэмдэг лэ.

***

Ягаан үлир

Ирагуу хүгжэмэй,

Яруу найрагай элшэ мэтэ.

***

Турлааг, турлааг

Туран хаанай бэри бэлэй гүш,

Тэрэл хэбээрээ гүш?

***

Халуун, хүйтэниие

Даахаа болибол –

Хүгшэрхын далайн эхин гү?

***

Һагсуухай нохойхон

Һамбагар дэгэлээ

һалбалзуулаад,

Һаймһарна бэшэ, ухаансар.

***

Унтаана сэсэгүүд

Үдэшэндөө дэльбэеэ хумина –

Наһаяа утадхана гү?

Сагаан нохойн

Бамбагар һүүлээр

Саһа этэһэйб гэмэ....

***

Төөбиим асарһан

Тибһэн соо, үрэ соонь

Түбиин шэмэ нөөсэлөөтэй.

***

Юһэн зүйлэй эрдэни

Юрьеэе саашань холодуулдаг -

Юртэмсын ёһото шэмэг лэ.

***

Төөриһэн һүнэһэн

Түрэлөө бэдэрэн

Тооно дээгүүр элинэ...

***

Тэршээхэн бороо

Тэнгэриһээ тэб гэмэ мэдээ

Тоб байса буулгана гү?

***

Зураг мэтэ үүлэн соо

Зурхай зураатай –

Зурыса уншажа шадаал һаа...

***

Наранай элшын

Мянга түмэн миралаада

Мандал үргэе.

***

Хургануудай забһараар

Хурган урдаһан элһэн мэтэ

Хуурмаг хараса, хандаса...

***

Бороо шэбэрнэ аалихан

Болзорто сагтаа

Болихоб гээд шэбэнэнэ.

***

Мундаргын оройгоор

Мэшэеэбэ үүлэн-дүрсэ –

Мүнхын гарууди шубуун.

***

Үл ьгэршэндэ үгөөрэй

Үгэльгэ-үргэл –

Үрмыень халимдан абахаш.

***

Тойруулан, эрьюулэн

Толи соогоо хаймадаһууб даа –

Дээдэ, доодо замбияа.

***

Түерһэнэйшье үлүү ха.

Түбһэн дуран, атаа жүтөөн

Түүхэй эдтэл үлүү ха.

***

Алтаргана, бударгана –

Адли түрэлэй ургамал

Алимнай бүхэб гэлсэнэ.

***

Һара, наранай тохёолгон

Һайхан бодолой тохёолгон –

Хорбоогой аригуун үзэгдэл.

***

Тогос шубуун

Үзэмжэ номин һүүлэйнгээ

Үлүү һайханиие мэдэдэг ха гү?

***

Хара-Хорин –

Харагдашагүй нюуса

Халаг, холо хадагалаатай.

***

Сөөхэр баатарай һүлдэ

Соохор тэнгэреэр баруулна –

Һэлмэеэ далайһан зандаа.

***

Даруухан эжынгээ

Үльмыем тааладаг шэнгеэр

Дара Эхын үльмые

таалаһайб.

***

Сагаан Үбгэнэй байра.

Сагаан ута һахалаараа

Саб байса адислаба ха.

***

Суусагаалжан ниидэнэ –

Сартуул-Булагай дасан руу

Сэхэ зүдхэн уриһандал.

***

Алханын алтан орой –

Абар табар модод

Олбогтол ургаһан сэсэгүүд.

***

Алханын дагшан орон –

Түбиин залаа гүүлэһэн

Түбэдэй оршомынь сохом лэ.

***

Юһэн Хобоогой булагууд -

Юугээршье сэгнэшэгүй баялиг –

Юунтэ һэм, балга

аршааниинь?

***

Боди сада түрэбэ –

Сагаан эшэгы гэр соо

Сагаан сэсэг ургаба.

***

Бархан уулын оройһоо

Бурхан өөрөө заларһаар -

Соодой ламын дүрөөр.

***

Засаг түрэ зонхилоошод

Заланшууд, задатай хүбүү

Залаба ха наашань...

***

Доншуур маани

Буряад хэлэн дээрэ шагнаад,

Доһолбо зүрхэм.

***

Хара Шэбэрэй Дабхар Сагаан

Хан Гарууди шубуундал –

Цанид-хамбын сасуулга.

***

Булагай эхин

Манхан ехэ далайн эхинби

гээд

Маһалзана гү, шолшогонон...

***

Үнгэтэ шубуун

Үзэгдөөд – гайхал,

Үльгэрэй Шамбалын элшэ гү?

***

Толон, үнгэтэ толон

Тудаа сээжэдэм дүрэ соом –

Түрэлынь хаанаһааб?

***

Һайханиие – хурылха,

Һаарые – хуряан холодуулха

Һанаанай хүсэн гү?

***

Үнгэтэ замбиин

Үбсүүн гээшэнь хаана юм –

Уулада гү, али үргэн

нюрууда гү?

***

Буряад зон

Газар һэндэжэ баяжадаггүй,

Буурай сагые төөргэдэггүй.

***

Үүрэй наранай

Элшэ миралаан

Үер баярай хүгжэм мэтэ.

***

Хүхэ сэсэгэй

Гоногор дэльбэтэ хушуунь

Һүтэй гэлсэнэ.

***

Үүр сүүрээр

Үбһэ сабшахада,

Шүүдэрынь сэлсэгэр,

томонууд.

***

Нариихан хилгааһан

Найган хиидэнэ

һалхинда

Гоо хатандал.

Багшын буянһаа,

Бисалгал, хайраһаань хүртэхэ –

Шабиин аза талаан.

***

Нютагайм жалга,

Нюруу тохой бүхэн соо

Нюулгаатай ха даа, хүсэлнүүдни.

***

Үндэр Баабаймнай –

Долоон эрдэни зэндэмэниин нэгэн

Дохиноб Тандаа.

***

Багшын сэдьхэл соо

Багтахал бүхэли замби,

Бишыхан тоомгүй шабинь баһа.

***

Жаахандаа шунгахадамнай

Жараахай хүлыемнай гэжэгэнүүлээд,

Жаргадаг һэн ха, наадалжа...

***

Жаран жалгые

Зада уруудаа, үгсөө һаа,

Забһарай шэди олдохо гү?

***

Хурса хутагын

Үзүүр мэтэ шэрүүн бэлэй

Хуннуудай хаан.

***

Арбан табанай һара

Амар табиланта дэлхэйдэ

Асуудал табиһаар гү?

***

Үдэшын ганса одондо

Үнэхөөр һүзэглэн мүргөө һаа,

Үрэтэй гээ һэн, хүгшөөдэй.

***

Уртын дуунай аялгаар

Угалза урлыш сэдьхэлдэм,

Уран хээтэй угалза...

***

Аян зам уряална –

Арса жодын хангалаар гү?

Али элһэн губиин мандалаар гү?

***

Тэмээнүүд бүншэнэ.

Тэнсүүритэ ашаагаа

Тэнгэриин хаяада хүргэхэнь лабтай.

***

Баян тэнгэри

Барасай, луугай дүрэтэй –

Орьел – торьел үүлэнүүд.

***

Нямняахан миһэд гэбэ:

Няалдаад байһанаа зүгы

Ням-нямхан шэмхээ ха юм.

***

Жэрэгэс гээ жэлнүүд.

Жэн табюулһандал

Зариманиинь онсо танюуһатай.

***

Халаахайда халаад,

Халаг – хүхы уйладаг

Хайран наһамнай, хаанабши?

***

Бутаһаа таһарһан

Бишыхан шоргоолжониие

Бусаабаб һөөргэнь байрадань.

***

Шиигтэй ногоон соо

Һүниндөө гэрэлтэдэг сохо –

Һаргаама һайхан.

***

Тоншуул, тоншуул,

Тэсэбэритэй тоншоошье һаа,

Тэрлигшни хуушараагүй зандаал.

***

Суглаа суур таһарнагүй:

Сайд ноёдойшье,

Сугларжа һууһан борбилоонуудайшье...

***

Шоргоолжодой бута: хан түрэ мэтэ.

Шогшоно ажалшадынь зайгүй,

Зарлиг үргэнэ нүгөөдүүлынь.

***

Нэгжэхэй уян сэсэгээр

Малгай-тойробшо нэхээд,

Мандуухай хатандал мандая.

***

Наһанһаа наһанда

Түрэлөө урилаашье һаа,

Түбиин жама ойлгохогүйш.

***

Үүр сүүрээр бороо соогуур

Һолонго дүхэриглэшэбэ –

Һүеэ үргэбэб.

***

Зүүн тээһээ сагаан толон

Зүндөө задарба –

Сайгаар амаршалнаб.

***

Зүн бэлиг үргэһэн

Зуун тэмдэг тохёобо -

Зулаа бадараабаб.

***

Огторгойдо ордон үзэгдэнэ.

Эртэ урдын Бухара гү –

Омар Хайямай аялга гү?

***

Һэб-һэбхэн һэбшээндэ

Һэмжэн үүлэнэй гүйдэл –

Һиимэгэр һайхан зүйдэл.

***

Төөдэйм хөөрэһэн үльгэрнүүд -

Тоомгүй хөөрхэн дальбараанууд

Уурхай заһан байрланхай.