983
Мүнөө жэлдэ Буряад орон дотор “Номой дугуйлан” заншалта ёһоороо 21-дэхиеэ үнгэргэгдэбэ. Энэ удаа ганса номой санда бэшэ, мүн баһа “Пиплз парк” гэһэн худаалдаа наймаанай-амаралгын түбтэ зарим хэмжээ ябуулгануудынь эмхидхэгдээ.
- Бидэ зорюута иигэжэ хоёр талмайнуудые хэрэглэбэбди. Номой санда ябадаггүй зониие хабаадуулха, манай Буряад Улас дотор хэблэгдэһэн шэнэ номуудтай үргэн олониитые танилсуулха гэһэн гол зорилго табигдаа, - гэжэ соёлой сайд Тимур Цыбиков номой дугуйланай нээлгэдэ зорюулагдаһан баяр ёһололой үедэ тэмдэглээ.
Автор: Цырегма Сампилова
Описание: Нээлгын ёһололой үедэ
Гол айлшан – Татьяна Полякова
Эндэ уригдаһан хүндэтэй айлшан - гүрэн дотор мэдээжэ уран зохёолшо Татьяна Полякова хүн зониие ном уншадаг байхыень уряалба.
- Ном уншажа, сэдьхэл соогуураа “гулдируулһан” хүн уран зохёолшотой сугтаа зохёол бэшэлсэһэн мэтэ болодог. Ном уншаха гээшэ ехэ һонирхолтой хэрэг, хүн өөрынгөө сэдьхэлэй тусхай юртэмсэ байгуулна гээшэ, - гэжэ уран зохёолшо тэмдэглээ.
Татьяна Полякова өөрөө Фёдор Достоевскиин бүхэшэгүй бүтээлнүүдые, Михаил Булгаковай зохёолнуудые саг үргэлжэ дабтан уншажа байдагаа мэдүүлбэ.
- Классигуудые уншахада һайн, дүнгүүдынь мэдээжэ, харин мүнөө үеын зохёолнуудые сэгнэхэнь хүшэр,- гэжэ Татьяна Полякова һанамжална.
Детективүүдые бэшэдэг энэ уран зохёолшо манай Буряад орон түрүүшынхиеэ ерэбэ гээшэ.
- “Номой дугуйланда” уригдаһандаа, ехэ баярлааб. Урилга һамбаашалжа, иимэ гайхамшаг нютаг ерээгүй һаа, буруу гээшэ,- гэжэ тэрэ тэмдэглээ.
Уншагшадаа олошоруулга – гол шэглэл
Буряад Уласай Үндэһэтэнэй номой сангай захиралай орлогшо Рита Щербаковагай мэдээсэһээр, “Номой дугуйлан” 1990-ээд онуудта, номой хэблэлдэ, номой сангуудта хүн зоной багаар анхаралаа хандуулдаг болоһон сагта, эмхидхэгдэжэ эхилһэн байна.
- Энэ хэмжээ ябуулга үүсхэгшэдэй, эмхидхэгшэдэй нэгэн тэрэ үедэ номой сангай захирал байһан Ида Ильинична Петухова гээшэ. Ямаршьеб аргаар ном хэблэгшэдые, уран зохёолшодые дэмжэхын түлөө 1996 ондо энэ хэрэгэй эхин табигдаа, хойто жэлдэнь “Эрхим ном” гэһэн харалга үнгэргэгдөө һэн. Тэрэ гэһээр лэ жэлэй туршада хэблэгдэһэн шэнэ номуудай хоорондо эрхимүүдыень тодоруулдаг заншалтай болообди, - гэжэ Рита Константиновна мэдээсэбэ.
Мүнөө жэлэй “Номой дугуйланда” бүхыдөө 15 хэблэлнүүд, ном худалдадаг эмхинүүд, шэнэ ном хэблүүлһэн уран зохёолшод хабаадаба. Номой санда ябадаггүй, номоор ехэ һонирходоггүй хүнүүдшье эндэ юрэ ерээд, манай эндэ ямар гоё, яла – сала номууд хэблэгдэдэг байна гээшэб гэжэ бахархана. Саашадаа эдэнэршье номой санда ерэдэг болохо бэзэ гэжэ эмхидхэгшэд найдана.
Автор: Цырегма Сампилова
Описание: Тимур Цыбиков "Буряад үнэн" Хэблэлэй байшангай "Байкал" сэтгүүл хаража байна
Шэнэ номуудтай танилсалга
“Пиплз Парк” гэһэн түб соо “Родники древней речи”, “Безымянная корова”, “Новые сказки о Бабе-Яге и лешем”, “Бурятские волшебные сказки”, “Секретная история бурят”, “Гвардии полковник Борсоев” гэһэн номуудтай танилсалганууд, Солбон Лыгденовэй “321-я, сибирская” гэһэн фильм дэмжэлгын “Всем миром” гэһэн проект эмхидхэгдээ. Харин Үндэһэтэнэй номой санда Анна Виноградовагай “Волшебники есть” зохёол, мүн баһа “Технология пошива бурятской шапки”, “Мой край, мои земляки” болон бусад олон номууд олоной анхаралда табигдаа.
Автор: Цырегма Сампилова
Описание: Энэ удаа "Номой дугуйланай" зарим хэмжээ ябуулганууд “Пиплз парк” гэһэн худаалдаа наймаанай-амаралгын түбтэ эмхидхэгдээ юм
“Всем миром” гэһэн хэмжээн
“Всем миром” гэһэн проект бэелүүлгэ 2016 оной август һара соо эхилһэн юм. Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн тухай ород, буряад хэлэн дээрэ бэшэгдэһэн зохёолнуудые Буряад орон дотороо мэдээжэ зоной уншаһан тухай, “Юундэ “321-я, сибирская” гэһэн фильм дэмжэхэ хэрэгтэйб” гэһэн хөөрэлдөөнэй видео-буулгабаринууд сүлжээ холбоондо табигдаа бэлэй.
Солбон Лыгденовэй буулгажа байһан фильм дэмжэлгын “Сибирякам-солдатам с благодарностью!” гэһэн тоглолто - марафоной үедэ энэ проект байгуулха тухай һанамжа бии болоо. Эгээл түрүүн “Печаль моя светла” гэһэн Сергей Бухаевай туужаһаа хэһэг Үндэһэтэнэй номой сангай менеджер Наталья Стефани уншажа, эхи табиһан юм. Тиихэдэ Наталья YouTube соо Солбон Лыгденовэй фильм юундэ дэмжэхэ шухалаб гэжэ тайлбарилжа үгөө бэлэй. Саашадаа тус хэмжээ ябуулгада “Үльгэр” театрай уран һайханай талые хүтэлбэрилэгшэ Эрдэни Жалцанов, Г.Ц. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ оперо болон баледэй театрай уран һайханай талые хүтэлбэрилэгшэ Морихиро Ивата, Хоца Намсараевай нэрэмжэтэ Буряад драмын театрай актриса Дарима Сангажапова, Буряадай Композиторнуудай холбооной түрүүлэгшэ Лариса Санжиева болон бусад хабаадаа һэн.
Сентябриин 29-дэ үнгэрһэн энэ проекттэй танилсалгын үедэ “321-ая, сибирская” гэһэн фильмһээ хэһэгүүд, 7 видеобуулгабаринууд харуулагдаа.
Проектын гол хубидань “Антология произведений писателей Бурятии о Великой Отечественной войне.1941-1945гг.” гэһэн ном соо хэблэгдэһэн Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай сэрэгшэд, Буряад уран шүлэгшэдэй зохёолнууд дурадхагдаа. Эндэ хабаадагшад Үндэһэтэнэй номой сангай Баярай бэшэгүүдээр тэмдэглэгдээ. Тус проект “2016 оной эгээл ехээр ном уншадаг газар” гэһэнБүхэроссиин харалгада эльгээгдэнхэй.
Владимир Бараевай номуудтай танилсалга
“Номой дугуйланай” хэмжээндэ мүн лэ мэдээжэ уран зохёолшо, сэтгүүлшэн, философ Владимир Бараевай “Улигер о детстве”, “Альма-матер: под бременем познания и сомненья” номуудтай танилсалга үнгэрөө.
Эдэ номууд Михаил Слипенчугай дэмжэлгээр хэблэгдээ.
Эндэ Михаил Слипенчугай эльгээһэн бэшэг уншагдаа. Тэрэ уран зохёолшые шэнэ номуудаарнь амаршалаад, Буряад орондо хабаатай хүн зондо Владимир Бараевай зохёолнууд гүнзэгы дүтөөр һанагдана гэжэ тэмдэглэнэ.
Владимир Бараев “Литературная Россия” гэһэн хэблэлэй болон Москва хотын Сэтгүүлшэдэй холбооной шангуудай лауреат. “Альма-матер: под бременем познания и сомненья” гэһэн ном соогоо М. Ломоносовой нэрэмжэтэ МГУ-гай философиин факультедтэ 1950-1955 онуудта һураһан үе саг тухайгаа дурсана. Харин “Улигер о детстве” гэһэн зохёол соогоо уран зохёолшо Бараевтанай уг гарбал тухай бэшэнхэй. Эндэ автор эсэгын талаһаа нойот угайхидай 18-дахи зуун жэлэй үе сагта Халха голой эрьеһээ нүүжэ, Байгал далайн баруун эрьедэ һуурижаһан тухай зураглана.
Автор: Цырегма САМПИЛОВА
