1025
"Би мультфильм өөрөө зуранаб", - гэжэ Мухар-Шэбэр аймагай Нарһата тосхондо байдаг, оройдоол хоёрдохи ангида һурадаг Вика Сосоровагай хөөрэхэдэ, абаһаар этигэхэнь ехэл хэсүү. Тиибэ яабашье, мультфильмүүдые бүтээдэг «Туяа» гэжэ студиин толлолго Мухар-Шэбэрэй аймагай Нарһата тосхондо оршодог Сутайн дунда һургуулида баярай оршондо октябриин 13-да үнгэрбэ.
Улаан-Үдэ хотын хүүгэдэй болон эдиршүүлэй уран һайханай ордондо мультфильм зуража һургадаг кружок бии. Үшөө тиихэдэ үмсэдөө хүдэлдэг хоёр-нэгэ түб байгаа һаа, байха.
Харин буряад хүдөөдэ, Түгнын таладахи Нарһата тосхоной Сутайн дунда һургуулиин дэргэдэ байгуулагдаһан «Туяа» гэжэ студи тэдэнэй дунда юугээрээ илгаатайб гэхэдэ, мультфильмын бүтэмжөөр нэн түрүүн өөрөө һонирходог эхин ангинуудай багша Цыбигма Батожаповна Дашиевагай эсэшэ сусашагүй ажалтай холбоотой.
- Январьһаа хойшо эхилжэ, мультфильм зуража, бэеэ элүүржүүлхэ һургуули Һутайдаа байгуулаабди. «СУЭК можо нютагуудта» гэһэн программын ашаар мультфильм бүтээхэдэ хэрэгтэй техникэтэй болообди. Иимэ ажал үхибүүдтэеэ суг хэхын тула «Мультфильм яагаад бүтэдэг юм?» гэһэн сэдэбээр хэшээлнүүдые хэдэг Москва хотын багшанартай Интернедээр харилсажа, 300 сагай туршада тэдэнииень анхаралтайгаар шагнажа, даабаринуудыень удаа дараалан бүтээжэ, тусхай һуралсал гараба гээшэб, - гэжэ Цыбигма Батожаповна омогорхонгёор хөөрэнэ. - Эрдэм мэдэсэтэй болом сасуу хүүгэдые уран һайханай талаар хүмүүжүүлхын тула Һутайнгаа һургуулида анимационно «Туяахан» гэжэ студи январьһаа хойшо хүдэлжэ эхилээ һэн. Хэһэн ажалайнгаа дүнгөөр бидэ үхибүүдтэеэ апрель, май һарануудта тусхай конкурсдо хабаадажа, дипломоор урмашуулагдаһан байнабди. Бурьялма халуун ажалаймнай эхилһэнһээ хойшо, мэдээгүй байтар, 9 һара гүйсэжэ, мүнөө болоходонь, баярай оршондо «Туяа» студи нээжэ байнабди.
«А» үзэг- эрдэмэй дээжэ, аяга сай - эдеэнэй дээжэ
«А» үзэгөө хүсэд танихагүйшье хүн мультфильм бүтээнэ. Юуб гэхэдэ, гурба-дүрбэтэйхэн хүүгэд алтан шаргал нара, талада ургадаг һайхан сэсэгүүдые, дуулим огторгойгоор аяараа зөөжэ ябадаг һэмжэн үүлэнүүдые - хүдөөгэй юрын ажабайдал тодо гэгшээр зураад байдаг лэ ха юм даа.
- Һургуулида ороогүй үхибүүдтэеэ түрүүшын мультфильм зохёоходоо, жэлэй дүрбэн саг тухай мультфильм буулгаһан байнабди. «Шоргоолзон эрбээхэй хоёр» гэжэ удаадахи мультфильм соогоо үхибүүдни годин хорхой хайшан гээд эрбээхэй болодог бэ гэжэ бултанда ойлгосотойгоор зураад, харуулжа шадаа.
Ород арадай онтохон соо байдаг Емелиие сэбэр буряад хэлэндэ оруулжа, үхибүүдни суг һурадаг нүхэдөө, багшанараа Сагаан һараар амаршалуулба.
Ямаршье мультфильмын гаршаг харахада, зураашан, найруулагша, абяа найруулагша, зураг буулгадаг оператор, зүжэгшэд, залгуулан уншагшад аржыса бэшээтэй байдаг ха юм. Тиимэһээ энэ ажал бүтээхэдэ уранаар уншадаг, гоёор зурадаг, шадамараар буулгадаг хүнүүд хэрэгтэй.
- Зураха дуратай үхибүүд зурана. Пластилинээр урлаха дуратайшуулынь хүнүүдэй, амитадай дүрсэнүүдые бүтээнэ. Нааданхайгаар наадаха дуратай үхибүүд нааданхай харуулха байна. Тиихэдэ зарим үхибүүд хөөрэхэ, үгэ хэлэхэ дуратай байна. Бидэ зураха дурагүйбди, үгэ хэлэхэмнай гэлдэнэ, - гэжэ өөрөө оператор, абяа найруулагшын үүргэ гүйсэдхэдэг Цыбигма Батожаповна тайлбарилна.
Үхибүүдэй өөһэдөө зохёоһон мультфильм гээшэ муу байдаггүй. Тэдэнэр һанаһан юумэеэ зуража, хөөрэжэ үгэнэ ха юм. Түгнын талын Нарһатада, заахан буряад тосхондо, ехэ баяр болобо гээшэ. Гэртэхин олоороо ерэжэ, бишыхан хүүгэдээ «Туяа» студида ябуулха ехэл дуратай байна. Уран зурагта үхибүүдые сохом һургахын тула заншалта будаг биирэтэй зэргэ, жэжэ гэгшын элһэ шэл дээрэ адхажа, дороһоонь гэрэл аһаагаад, ямаршье зураг алдуу эндүүгүйгөөр зураха арга боломжо эдир зураашанда олгогдоно.
Автор: Баяр Жигмитов
Описание: Жэжэ гэгшын элһэ шэл дээрэ адхажа, дороһоонь гэрэл аһаагаад, ямаршье зураг алдуу эндүүгүйгөөр зураха арга боломжо эдир зураашанда олгогдоно
Автор: Баяр ЖИГМИТОВ
