​"Алтан гургалдайн" аялгата жэргээн

Арадай дуунай аялгын ашаар түрэл Буряадайнгаа ёһо заншал нютагайнгаа хүн зондо, уласһаа холо ойро ажаһуугшадта дамжуулжа ябаһан Бальжима Сагаева үндэһэн соёл хүгжөөлгэдэ горитой нүлөө үзүүлнэ. Пётр Чайковскиин нэрэмжэтэ Соёл болон урлагай колледжын оюутан Бальжимае ёһотойл “алтан гургалдай” ургажа ябана гэжэ хэлэбэл, алдуу болохогүй.

Агын үргэн талын Хара Шэбэр нютагһаа уг гарбалтай залуу дуушан хаанашье байхадаа, буряад басаган боложо түрэһэндөө ходо омогорхожо ябадагаа абаһаар лэ мэдүүлнэ.

- 2014 ондо Монгол сайхан ороной Дадал һомондо үнгэргэгдэһэн Бүгэдэ буряадуудай “Алтаргана” нааданда хабаадаһандаа, үхибүүндэ адляар тон ехээр баярлаһан байнаб. Юуб гэхэдэ, би анха түрүүшынхиеэ Чингис хаанай нютаг ошооб. Эгээл эндэ түрэл арадайнгаа хубсаһа хунар үмдөөд ябаһан иимэ олон буряад угсаатаниие харааб. Тиихэдэл зосоомни наран гэрэлтэжэ, сэдьхэлни тон ехээр баясаа һэн, - гэжэ Бальжима Сагаева һанамжаараа хубаалдана. - 2015 оной май һарын эхиндэ Орёл хотодо эмхидхэгдэһэн Дельфийскэ наадануудта хабаадахадаа, баһа уярһан байнаб. Юуб гэхэдэ, буряад арадаа иимэ үндэр хэмжээндэ түлөөлжэ ябахада, ехэ харюусалгатай хэрэг ха юм. Тайзан дээрэ гарахынгаа урда хүл гарни һалганажа байгаа, ехэ һанаагаа зобооб. Маани мэгзэмээ уншажа, бэеэ барижа шадааб. Иигэжэ аялга дуунай хүсөөр дэлхэй хаража, Ород гүрэнөөрөө ябажа, хүнүүдтэй танилсажа, шэнэ юумэ үзэжэ ябаһандаа баярланаб.

Дадал һомондошье, Орёл хотодошье Бальжима “Арадай дуун” гэһэн номинацида һайн дүн харуулжа, мүнгэн медальнуудта хүртөө. Дельфийскэ наадануудта Ород Уласай 81 можо, хизаарай болон 20 гаран гүрэнэй бэлигтэйшүүл хабаадаһан байна гээд тэмдэглэхэ шухала.

Кызыл, Красноярск хотонуудта ажаһуугшад манай залуу дуушаниие нэрьемэ альга ташалгаар угтаһан байна.

Түрэл Ага нютагтаа суута дуушан Лхасаран Линховоиной нэрэмжэтэ уласхоорондын мүрысөөндэ өөрынгөө наһанай бүлэгтэ лауреадай нэрэ зэргэдэ хүртөө. Улаан-Үдэ хотодо үнгэргэгдэдэг СССР-эй арадай артист Дугаржап Дашиевай нэрэмжэтэ нютаг можо хоорондын заншалта мүрысөөндэ Бальжима Сагаева 2-дохи һуури эзэлээ.

...Сагын Жамсаранайда дүрбэн басагадай одхон боложо түрэһэн Бальжима Хара Шэбэрэйнгээ һургуулида 11 жэлэй хугасаа соо эдэбхитэй һурагша ябаһан юм.

- Һургуулиин шаби ябахадаа, элдэб янзын уран һайханай хүгжэмтэ конкурснуудта, эрдэм-шэнжэлэлгын конференцинүүдтэ, КВН нааданда ходо хабаададагаа мүнөөшье һанадагби. Һур харбалгын, хүнгэн атлетикын, гар бүмбэгын секцинүүдтэ үрдижэ ябагша һэм. Олон жэлдэ классайнгаа староста ябааб, - гэжэ Бальжима өөр тухайгаа тобшохоноор хөөрэнэ.

Бальжима фортепиано дээрэ наадаха, уһан шэрээр болон карандашаар зураха дуратай. Һүүлэй үедэ шүлэг зохёожо эхилэнхэй.

2010 ондо Ородой Холбооной юрэнхылэгшын соёлой талаар грантда хүртэбэшье, Зүүн Сибириин гүрэнэй технологическа университедтэ налогой талаар мэргэжэлээр һуралсалаа үргэлжэлүүлхэеэ ороходонь, аха дүүнэрынь, нютагай зон гайхаа бэлэй.

- Ямаршье хүнэй хуби заяанда саашанхи харгыгаа шэлэхэ харюусалгатай саг ерэдэг гэжэ һанагшаб. Нэгэ хэды сагай үнгэрхэдэ, соёл урлаг, илангаяа арадай дуун - минии хэрэг гэжэ ойлгооб. Дээдэ һургуулиин табадахи курс үшөө дүүргээгүй ябахадаа, Соёл, урлагай колледждо һуража эхилээб. Зарим ушарта хожомдоһоной түлөө хэшээлнүүдтэ оруулдаггүй байгаа. Тиигэбэшье багшанарай намайе ойлгоһондонь тон ехэ баярые хүргэхэ дуран хүрэнэ. Колледжын багшанар намда тон дүтэ хүнүүд болоно, бүхы юумэ “жажалаад” үгэхэдэнь, дуратайгаар “залгижа үрдихэш”. Тиимэһээ бүри оролдосотойгоор һураха хүсэл түрэнэ, - гэжэ Бальжима хөөрэнэ.

Бальжима Сагаева мүнөө колледжын түрүү табан оюутадай тоодо ороно, тусхай стипендидэ хүртэнхэй. Энэ хадаа соёл хүгжөөлгын аралжаанай бэшэ “Эндаумент ВАРК” гэһэн жасын тэдхэмжэ болоно гээшэ.

Буряадай түрүү багшанарай нэгэн Вячеслав Баяндаевич Елбаевай ударидалга доро Бальжима бэлиг талаанаа мүлижэ, хүгжэм шудалха хүнгэн бэшэ замаар дабшана.