Ородой Холбооной Юрэнхылэгшэ Владимир Путинай үүсхэлээр 2015 ондо “Ородой Холбооной арадуудай уран зохёол 2016-2017 онуудта дэмжэлгэ” гэһэн түсэл абтаа һэн.
Энэ түсэлэй (проектын) ёһоор Ород гүрэндэ ажаһуудаг олон тоото арадуудай үндэһэн зохёолой согсолбори таби гаран хэлэн дээрэ ород оршуулгатайгаар толилуулагдаха. Тиихэдээ нэгэ хизаар, можоһоо табан зохёолшодойл уран найруулганууд орохо юм. Үшөө нэгэ анхарха зүйл гэхэдэ, эдэ зохёолнууд 1991 онһоо (шэнэ Ород гүрэнэй байгуулагдаһаар) хойшо бэшэгдэжэ, толилогдоһон байха ёһотой.
Октябриин 25-да гараһан “Литературная газета” сониндо “Ород гүрэнэй олон хэлэтэ арадуудай зохёолнууд” гэһэн гаршагтайгаар эгээл түрүүн Булат Жанчиповай, Галина Базаржапова-Дашеевагай, Даша-Дондоб Очировай, Санджэ-Сүрэн Раднаевагай, Тимур Гомбожаповай, Амгалан Будаевай, Арюна Бадмажаповагай шүлэгүүд мүнөө сагай мэдээжэ ирагуу найруулагша Виктор Куллэ гэгшын оршуулгаар толилогдоо.
Тиихэдэ энэл сониндо Эсэгэ ороноо эрэлхэгээр хамгаалһан манай нютагаархид тухай Буряадаймнай мэдээжэ сурбалжалагша, уран зохёолшо Владимир Бараевай “Сибиряки – защитники Отечества” гэжэ уран гоё найруулга толилогдоо. Эндэ Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда Советскэ Союзай Герой болоһон Улаан-Үдын 12-дохи һургуулиин багша Пётр Харитоновой баатаршалга тухай бэшэгдэнэ. Мүн баһа Зүблэлтын эгээл ехэ, суута жанжан Георгий Жуковай хэлэһэн үгэнүүд аржытар үгтөөтэй. Буряад хүбүүд ганса Москва хамгаалаа бэшэ, Ленинград, Сталинградые хамгаалаад, Орловско-Курска байлдаанда диилээд, Кёнигсберг, Берлиниие абалсаад, Алас Дурнада япон милитаристнуудые илажа гараа гэжэ уран зохёолшо тэмдэглэнэ.
Тиихэдэ Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда ябаһан манай зохёолшодой шүлэгүүд амяараа толилогдоо: Константин Брянский, Алексей Уланов, Данри Хилтухин, Цогто Номтоев, Жамса Тумунов.
Үшөө нэгэ хуудаһа Баир Дугаровтай хөөрэлдөөн эзэлнэ. Эндэ Баир Сономович өөрынгөө зохёохы зам, буряад үндэһэн зохёолой хүгжэлтэ, эртэ урдын зохёолнуудай нүлөө тухай хөөрэнэ, мүн баһа оршуулганууд тухай һанамжаараа хубаалдана. Тиигээд лэ энэ дэлхэйдэ дээрэһээ табилантай түрөөб гэжэ зоригжон ябаха хэрэгтэй гэжэ залуушуулда хандана.
Удаадахи хуудаһанда Алексей Гатаповай “Тэмүүжэн” романһаа нэгэ хэһэг үгтэһэн байна.
Автор: Сэнгэ РИНЧИНОВ









