993
Эрхим һайн! Гайхамшаг! – иимэ сэгнэлтэ Санкт-Петербургын харагшад Буряадай оперно дуушадай ноябриин 7-до Мариинскэ театрай танхим соо табиһан гала-концертдэ үгөө. Гадна дэлхэйдэ мэдээжэ ододто харгы нээһэн нэрэтэй солотой мэргэжэлтэдшье ехэтэ һайшаагаа. Харин концертын түгэсхэлэй дуун – Анатолий Андреевэй “Тоонто нютаг” бултанай зүрхэ сэдьхэл хүдэлгөө.
Санкт-Петербургын консерваториин профессор Тамара Новиченкын хэлэһээр, гайхамшаг концерт болоо. Эндэмнай иимэ концерт табидаггүй гэжэ суута хүгжэмшэн, Галина Шойдагбаева, Анна Нетребко болон Вероника Джиоева гэгшэдэй багша хэлээ.
- Минии һанахада, манайхид иимэ концерт үгэжэ шадахагүй. Танай дуушад ехэ гоё хоолойтой, булта тон зүбөөр, гоёор дуулана. Бүхы юумэн намда һайшаагдаа. Эрхим һайн концерт, - гэжэ Тамара Новиченко тэмдэглээ.
Юундэ Москвада “Тоска” табиһан аад, эндэ концерт харуулааб гэхэдэ, концертмейстер Ородой Холбооной арадай артистка Дарима Линховоиной ойлгуулһаар, Мариинкын репертуарай түсэбтэ орохонь бэлэн бэшэ юм.
- “Тоскые” иимэ богонихон сагай туршада наашань асархаар бэшэ. Би Валерий Гергиевтэй хэлсээ эхилээ хүм. Зүгөөр эндэ табигдаха зүжэгүүдэй һубарил бүри жэл урид баталагдадаг байна. Тиигэбэшье тэрэ маанадта концертын танхим үгөө гээшэ. Би өөрөө, бүхы Буряад ороной хүн зон ехэ баяртайбди – тус тайзан дээрэ гарахань тон орёо, - гэжэ Дарима Линховоин хэлээ.
Мариинскэ театрай уран һайханай талаар хүтэлбэрилэгшэ Валерий Гергиев концертдэ байгаагүй: урда үдэрынь Мюнхен гастрольдо ошоо юм.
Буряадай театрай олонхи дуушад түрүүшынхиеэ Мариинскэ театрта дуулаһан байна. Тиимэһээ энэнь тэдэнэй зохёохы замай шэнэ шата болоно гэжэ тоолонод. Гадна концертэеэ Ород гүрэнэй соёлой ниислэл гэгдэдэг Санкт-Петербургда Улаан-Үдэ хотын Соёлой үдэрнүүдэй хэмжээндэ табихадаа, бүри ехээр һанаагаа зобоо ааб даа.
- Би Мариинскэ театрта түрүүшынхиеэ дууланаб. Энээнһээ урид Венын филармонидо, Парижда, Прагада болон бусад ехэ тайзанууд дээрэ дуулаһанби. Зүгөөр Мариинскэ театрта дуулаха гээшэ ямар харюусалгатай гээшэб, - гэжэ Буряадай габьяата артистка, Буряадай гүрэнэй шангай лауреат Ольга Жигмитова тэмдэглээ.
Нютагаархидайнгаа дуулахые шагнахаяа Буряадһаа гарбалтай хүнүүд, тэрэ тоодо суута дуушан Ким Базарсадаевай хүбүүн ерэһэн байна.
- Манай театрай, манай уралигай ехэ хотонуудта харуулагдахада, шухала удхатай үйлэ хэрэг, ехэ һайндэр болоно гээшэ. Эндэ ажаһуудаг нютагаархидайнгаа, буряадуудайнгаа нэрэ хүндые суурхуулжа ябахада, тон һайшаалтай, - гэжэ Саян Базарсадаев һанамжаараа хубаалдаа.
“Тоскые” найруулан табиһан Юрий Лаптевай онсолһоор, Буряадай оперно болон Мариинскэ театр хоёр үнинэй харилсаа холбоотой юм.
- Эндэ агууехэ Лхасаран Линховоин, Ким Базарсадаев гэгшэд дуулаһан юм. Олон дуушад Санкт-Петербургын консерватори дүүргэһэн гээшэ, - гэжэ тэрэ хэлээ.
Концертын түрүүшын хубида ород композиторнуудай оперонуудһаа аринууд зэдэлээ: Ородой Холбооной габьяата артист Дамба Занданов Александр Бородинай “Князь Игорь” опероһоо Владимир Игоревичэй каватина, харин уласхоорондын конкурсын залуу лауреат Доржцэдэн Бат-Эрдэнэ Кончагай ари дуулаа, мүн тиихэдэ уласхоорондын конкурснуудай лауреат Доржо Шагдуров Сергей Рахманиновай “Князь Игорь” опероһоо Алекын каватина гүйсэдхөө. Модест Мусоргскиин “Борис Годуновһоо” Варлаамай дууе Буряадай габьяата артист Бадма Гомбожапов, Петр Чайковскиин “Елбэрэй хатанһаа” Германэй ариозые уласхоорондын конкурснуудай лауреат Михаил Пирогов, Лизын ариие Буряадай арадай артистка, гүрэнэй шангай лауреат Марина Коробенкова, Петр Чайковскиин “Москва” кантатаһаа Сэрэгшын ариозые Буряадай арадай артистка, гүрэнэй шангай лауреат Ольга Жигмитова дуулаа.
Хоёрдохи хубидань хари гүрэнүүдэй композиторнуудай бүтээлнүүдһээ аринууд дурадхагдаа. Тиин Буряадай арадай артистка Эржена Базарсадаева Джузеппе Вердиин “Трубадур” опероһоо Азученын дуу гүйсэдхөө. Отеллын наһа баралгын үзэгдэлые Буряадай арадай артист, гүрэнэй шангай лауреат Баиржаб Дамбиев гүйсэдхөө. Тиихэдэ Ольга Жигмитова Джузеппе Вердиин “Дон Карлосһаа” Эболын ариие дуулаа.
Буряадай арадай артистка Билигма Ринчинова болон Эдуард Жагбаев хоёр Вольфганг Амадей Моцартын “Шэдитэ флейтын” аринуудые, Ородой Холбооной габьяата артистка, Буряадай гүрэнэй шангай лауреат Оксана Хингеева Джоаккино Россиниин “Семирамидаһаа” каватина, харин Ородой Холбооной габьяата артистка Татьяна Шойдагбаева Пьетро Масканьягай “Хүдөөгэй нэрэ хүндэ” опероһоо Сантуццын романс гүйсэдхөө.
Жорж Бизегэй “Карменһээ” Хозегэй ариие уласоорондын конкурснуудай лауреат Мэргэн Санданов, Микаэлын ариие уласхоорондын конкурснуудай лауреат Батчимэг Самбуугийн хангюурдаа. Домог суута дуушан гэжэ нэрлэгдэһэн СССР-эй арадай артистка Галина Шойдагбаева Джакомо Пуччиниин “Джанни Скикки” гэһэн опероһоо Лауреттын ариие дуулаа.
Концертын түгэсхэлдэ Анатолий Андреевэй “По законам земли родной” болон суута “Тоонто нютаг” дуунууд зэдэлээ.
Тамара Новиченко шабияа, Галина Шойдагбаевае, онсолон тэмдэглэбэ:
- Шойдагбаевада адли хоолойтой хүн мүнөө консерваторидо үгы. Ехэ хоморой хоолойтой. Би ходо мастер-классуудта ябадагби. Урда Солонгосто тэрээндэ адлишуу хоолойтой дуушан байһан. Гэбэшье Галина тусгаар бэлигтэй. Һайхан хоолойтой хүнүүд олон юм ааб даа, зүгөөр дуулажа шадаха зон үсөөн. Шадабари, мэргэжэл, бэлиг гурбанай таарахадал, ёһотой артист урган гарадаг ха юм, - гэжэ Тамара Новиченко хэлээ.
Концертын һүүлээр харагшад, тэдэнэй дунда Буряадай Толгойлогшо Вячеслав Наговицын, Улаан-Үдын мэр Александр Голков артистнуудта баглаа сэсэгүүдые барюулаа.
Автор: Татьяна Баженова
