​Сэдьхэлдэ сэсэг тариха

Захааминай зон уян нугархай хатаршадаараа, хонгёо хоолойтой дуушадаараа үни холоһоо суутайл даа. Мүнөө аймагта арадай, жэшээтэ 18 коллективүүд уран бэлигээрээ арад зоноо баясуулжа, түрэл арадайнгаа соёлые дээшэнь үргэнэ. Арадай “Захаамин” ансамблиин уран һайханай хүтэлбэрилэгшэ, Буряадай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Николай ТАРБАЕВТАЙ уулзажа хөөрэлдэбэбди. 

Сэлгеэ һайхан Санага нютагта Памажап Александрович, Бадма Раднаевна Тарбаевтанай үнэр баян бүлэдэ түрэһэн Коля багаһаа шуран солбон, зугаа хүүртээшье бэрхэ бэлэй. Һургуулидашье ойлгосо һайтай һонор Коля һайнаар һураха. “Угаа уһанда хаяагүйл даа” – уг соонь эрдэм номоороо суутай Шойдон гэжэ ехэ лама байһан. Арадайнгаа арюун заншал наринаар сахидаг Бадма эбиинь үхибүүдээ угайнгаа заншалаар хүмүүжүүлээ. Памажап баабайнь дархан тула үдэр дүүрэн хүүзэнсэ соогоо дархалжа гү, али хамтын ажахын гараж соо машина тракторай эбдэрһэн тамдарһаниие заһажа, гагнажа үгэхэ, үгы һаа, али нэгэн сабшалан гү, али поли дээрэшье абаашуулжа, косилка, тармуур, жатка байрадань заһаха – юрэл ходо сүлөөгүй байдагшье һаа, ажалша бэрхээрээ, уран наринаараа үхибүүдтээ эрхимэй эрхим жэшээ болодог һэн. Коля балшар багаһаань тамирай талааршье эрхимлэхэ. Илангаяа барилдахадаа, уян нугархай хүбүүн хэндэшье мүхөөгөө үгтэдэггүй һэн.

- Николай Памажапович, хэзээ хатарха шуналтай болоо һэмта. Хэн танда нүлөөлөө гээшэб?

- Һургуулидамнай Владимир Чимитович Балуев багша физикэ заадаг бэлэй. Тэрэ багшамнай сэрэгэй албанда далайн сэрэгтэ алба хэһэн байгаа. Нэгэтэ мандаа “Яблочко” гэжэ матросуудай хатар хатаржа харуулаа. Иимэ гоё хатар байдаг, иимэ гоёор хүн хатаржа шадаха юм байнал гэжэ тиихэдэ ойлгожо, үнэн зүрхэнһөө хатарта дурлааб. Тэрэ үедэ хүгжэмэй бэрхэ багша Даша-Доржо Бальжинимаевич Базаров манда ерэжэ, “Санага” ансамблиие хүтэлбэрилжэ, маанадые ехэ юумэндэ һургаа. Саашадаа һурахадаа, Мария Будаевна Донсорунова бэрхэ багшатай байгааб.

- Хатаршын, уран һайханай хүтэлбэрилэгшын зам хүнгэн бэшэ ааб даа?

- Тиимэл даа. Ямаршье ажал, илангаяа манай зохёохы, уран һайханай ажал ехэ харюусалгатай. Уран һайханай ямаршье бүтээлдэ ехэ бэлэдхэлэй ажал ябуулагдадаг. Соёлой ажалшад гээшэмнай тусгаар саг хараад хүдэлдэггүй, амаралташье гэжэ байхагүй – бултанай амаржа, сэнгэжэ байхада, бидэл тэрэ амаралтыень ёһотойл найр болгожо, сэдьхэлынь хужарлуулха гэжэ оролдонобди. 

- Теэд энээнһээ ехэ дэмбэрэлтэ ажал байха аал! Арад зоной сэдьхэлдэ сэсэг тарижа, сээжыень дүүрэн баясуулха гээшэмнай юунтэй сэнтэйб даа. Николай Памажапович, ансамблиингаа туйлаһан амжалтанууд болон мүнөө ябуулжа байһан ажал тухайгаа нэгэ хэдэн үгөөр хөөрыт. 

- Ансамбльнай холо ойгуур, Ази, Европо түбинүүдээр ябажа, буряад арадайнгаа үндэһэн соёлтой танилсуулдаг. Бүгэдэ Буряадайнгаа, Ородой Холбоото Уласта үнгэргэдэг харалга урилдаануудта хабаадажа, түрүүшүүлэй зэргэдэ ябанабди. Аймагтамнай ямаршье найр наадан манай хабаадалгагүйгөөр үнгэрдэггүй ааб даа. Мүнөө түлэг дундаа түрэл аймагайнгаа 90 жэлэй ехэ найрта бэлэдхэл ябуулжа байнабди. Бидэ найрай уран һайханай харалгын нэгэдэхи шатын “Дүрөө дээрээ” гэжэ түлэб бэелүүлнэбди. Эндэмнай 170 хатаршад, 90 моритой хүбүүд хабаадаха. Эдэ олониие нэгэ жэгдэ ябадалтай, хүдэлсэтэй нэгэ амин болгохо гэжэ оролдонобди.

- Иимэ олон зониие “нэгэ амин” болгохо гээшэмнай юрын хэрэг бэшэ гэжэ ойлгонобди. Энэ хүндэшье һаа, дэмбэрэлтэ ажалдатнай амжалта хүсэнэбди.