​ДАША НАМДАКОВ «ҮНЭНДЭМНАЙ» АЙЛШАЛАА

Аркадий Батомункуевай гэрэл зураг

«Буряадай түрүү хүнүүд -2017» урилдаанай “Аласай холбоон” номинацида лауреат бо­ложо тодорһон дэлхэй дүүрэн мэдээжэ уран зурааша, уран барималшан, дархан Даша Намдаков Шэнэ жэлэй урдахана “Буряад үнэн” Хэблэлэй байшанда айлшалаа.

Үнгэрһэн жэлдэ энэ урилдаандамнай тоонто ню­тагайнгаа, түрэл Буряадайн­гаа үмэнэ габьяатай түрүү хүнүүдые зураглаһан зуу га­ран ажал орожо, 63 лауреат тодороо һэн гэжэ һануулая.

- Ехэл һайн гээшэл даа. Теэд баһа аягүйшэгшье бай­на, - гэжэ Даша Бальжано­вич хитүүгээр хэлээд, - со­ёлой, уралигай ажалшад, сэтгүүлшэд, уран зохёолшод ходо хүн зоной нюдэн доро ябанабди. Тиихэдэ хото хүдөөгөөрнай ажалша бэр­хэ, урагшаа һанаатай, урма зоригтой, үнэхөөр түрүү хүнүүднай олон байхал даа, - гэжэ һанамжаараа хубаал­даа.

- Тон зүб. Манай урилда­анда арад зонойнгоо урда габьяатай хүн бүхэн лауре­ат болохо эрхэтэйшье, арга­тайшье. Гансал тэрэ хүнэй габьяае тоб байтар бэшэхэл хэрэгтэй. Урилдаамнай ан­хан соносхогдохоһоо иимэл зорилготой юм. Мүн баһа Буряадайнгаа гол театрай тайзан дээрэ амаршалуулжа байха гээшэ баһал хүндын ехэ хүндэ гэжэ лауреадууд­найшье, авторнууднайшье ойлгодог. Энэ ушараар хорин жэл соо эб хамта энэ ехэ баяр ёһололые үндэр хэмжээндэ үнгэргэлсэдэг Буряад дра­мын театрай захиргаанда баяртай байнабди. Гүрэнэй ехэ тайзан дээрэ иимэ ехэ­эр хүндэлүүлжэ байхадаа, ямаршье хүнэй сэдьхэл сэсэ­гээр бадаржа, улаан зүрхэн доһолдог. Мүнөө жэл лауре­адуудаа нютаг нютагаарнь, айл аймагаарнь тайзан дээ­рэ гаргажа амаршалһамнай, бүри удхатай болоо,- гэжэ «Буряад үнэнэйхид» тайл­барилаа. Энэ уулзалгада нютагайнгаа суута хүбүүе хүндэлхэеэ зорюута хүрэжэ ерэһэн Үбэр Байгалай хиза­арай Хёлгын голой нютага­архидай Улаан-Үдэдэхи эблэ­лэй түрүүлэгшэ Надежда Гармаева:

- Даша Бальжановичай түрэһэн гараһан тоонто – Хёлго голой Үхэриг нютаг уран нарин, бэрхэ зоноо­роо үнинэй суутай юм. Теэд манай зон хүүхирэмхэй бэшэ, өөһэдынгөө хэһэн ажал хэрэг, аша габьяа ехээр хөөрэжэ байдаггүй гэжэ Буряад-FM радиодо хүдэлхэдөө ойлгооб. Бидэ, Агын Буряадай тойрогто ородоггүй, Буряад Уласһаа бүришье холо ажаһуудаг онсохон буряадууд, арга шада­лаараа түрэл хэлэеэ, үндэһэн соёлоо, уран зохёолоо, ара­дайнгаа жэнхэни урлалые сахижа, ерээдүйнгөө үедэ дамжуулха гэжэ оролдообди. Мүнөө болоходо, заншалаа алдаагүй бүгэдэ буряад ара­дай таһаршагүй нэгэ хубиб­ди гэжэ омогорхожо ябанаб­ди. “Буряадай түрүү хүнүүд” урилдаанда манайшье ура­шуулай түрүүлжэ байхада, аргагүй баяртайбди. Буря­ад хүн хаанашье, бүмбэрсэг дэлхэйн алишье углуу булан­да ажаһуухадаа, Эрхүү мо­жодо, Үбэр Байгалда, Халха Монголдо, Үбэр Монголдо, Тэнгис далайн саанашье “бу­ряад” нэрэ һүлдэеэ үргэжэ ябахадаа, энэ урилдаанда түрүүлжэ, нэрэеэ нэрлүүлхэ, солоёо дуудуулхаһаа гадна, түшэжэ ажаһууһан нютагаа магтуулдаг гэжэ һайн ойлго­обди, - гэжэ Буряад Уласһаа гадуур ажаһуудаг зоной баяр баясхалан мэдүүлээ.

Даша Бальжановичай аша габьяае тобойлгожо харуулһан эрдэмтэн, оло­ниитын ажалай эдэбхитэн Һасаранай Булад саанаһаа удхалан:

- Түрэл буряад хэлэеэ, үндэһэн соёл уралигаа, уран зохёолоо хүгжөөе, түүхэ до­могоо шудалая, урагшаа дабшая гэнэбди. Энэ тон зүб! – гэжэ эхилээ. - Теэд үндэһэн ажабайдалгүйгөөр эдэ бүгэдэнөө яажа хүгжөөхэбибди? Бүхы юумэмнай ажабайдалһаа дулдыдахал даа. Өөрын жэнхэни ажабай­дал баримталаагүй болбол, хаанаһаа эдэмнай хүгжэхэб? Нэн түрүүн табан хушуу ма­лаал үдхэхэ хэрэгтэй. Хам­ба лама Дамба Аюшеевэй һайгаар үндэһэн хонидоо үдхэжэ эхилбэбди. Харин заншалта буряад үхэрөө яажа һэргээхэмнайб гэһэн шухала асуудал мүнөө тула­са ерээд байна. Тиимэһээл дэлхэйдэ суутай манай уран хүбүүн өөрын хүсэтэй, хүндэтэй үгэтэй байха гэжэ ехэтэ найданабди, - гэжэ Булад ахатан Даша Бальжа­новичта хүндэтэйгөөр хан­даба.

Буряадай түрүү хүнүүдэй нэгэн боложо тодорһон Даша Бальжанович хэды сүлөөгүйшье һаа, Булад ахатанай түсэлөөр ехэтэ һонирхожо, өөрөө Хяагтын аймаг гаража, үндэһэн буря­ад үхэрнүүдэй байра байдал хаража, өөрын тобшолол хэ­хэб гэжэ найдуулаа.

Сэнгэ РИНЧИНОВ