​Сагаалган тухай дуунууд

Бусад ондоо яhатанай дунда хаанашье, хэзээшье ябахадаа, түрэл арадайнгаа нэрэ хүндэ үргэхэ гэhэн хэр угhаа hайн hайхан заяатай заншалаа алдадаггүй, тэрэ­нээ арга шадал соогоо арьбажуулан дэгжээхэ хүсэлдэ абтадагнай гайхалгүй. Нэн түрүүн буряад зон гээшэ дууша юм гэжэ алдаршаhамнай омогорхол түрүүлжэ, түрэл аялгаяа зэдэлүүлдэгбди.

Дуунууд, дуунууд... Үхибүүдэй дуунууд... Улаан бургааhан мэтээр ургажа ябаhан үхибүүдэймнай дуулаха уран гоё, удха түгэлдэр дуунуудые олон болгохо тухай уран зо­хёолшод, хүгжэм найруулагшад hаналаа табиха ёhотой.

Һүүлэй жэлнүүдтэ үхибүүдые үндэhэн буряад хэлэндэ hургаха, арадай ёhо заншал­тай танилсуулха, түрэл орон нютагтаа дурлаха үнэншэ сэдьхэлээр хүмүүжүүлхэ уг зо­рилгын табигдаад байхада, шэнэ дуунуудай хэрэгтэй болоhониинь арсашагүй.

Сагаалган тухай дуун

Хүгжэмынь С.Улахановай

Yгэнь Г. Дашабыловай

Уужам, уужам Буряадайм

Ууган заншалаар

Уураг, айраг табингаа

Буужал айлшалааш.

Дабталга: Сагаалган, сагаалган -

Сарюун hарамнай,

Сагаалган, сагаалган -

Сагайл нарамнай!

Дууhан, дууhан бидэндээ

Дүүрэн жаргалые,

Тайбан байдал юрөөгөөд,

Таатай буубалши.

Дабталга.

Аажам, аажам Буряадайм

Аалин сэдьхэлээр

Айдар наhым нэмээгээд,

Айлшан буубалши.

Дабталга.

Амаршалгын дуун

Арбан сагаан хургаяа дэлгэжэ,

Амар хүргэнэб.

Арюун hайхан дуугаа дуулажа,

Мэндэ хүргэнэб.

Үгым дээжэ амар мэндэ

Үнэн зүрхэнhөө.

Үлзы hайхан аялга дуумнай

Үетэн нүхэдhөө.

Наhаа дүүрэн залиршагүй

Жаргал үреэнэб.

Наада зугаа замхашагүй

Баяр хүргэнэб.

Арбан сагаан хургаяа дэлгэжэ,

Амар хүргэнэб.

Алтан hайхан аяга дүүрэн

Хэшэг үреэнэб.

Наадан

Хүгжэмынь А. Андреевэй

Үгэнь Г. Чимитовэй

Гараа үгыт, нүхэдни,

Газаа гараад наадая.

Наран доро наадан,

Намжар гоё наадан.

Хүтэрэлдөөд, нүхэдни,

Хүхюутэйгөөр наадая!

Эрьелдэжэ, нүхэдни,

Эбтэйхэнээр наадая!

Сагаалган

Эжы аба хоёрнай

Энэ үдэр хүлеэhэн,

Буряад зоной үдэр -

Сагаалган, сагаалган.

Бидэ, жаахан үхибүүд,

Баhа хүлеэн байнабди.

Буряад зоной үдэр -

Сагаалган, сагаалган.

Булта зоной хүлеэhэн,

Баяр жаргал асарhан

Буряад зоной үдэр -

Сагаалган, сагаалган.

Аажам энэ дэлхэй дээрэ

Амар мэндэ хүргэhэн

Буряад зоной үдэр -

Сагаалган, сагаалган.

Сагаан hарын мэндэ!

Үгэнь Г. Чимитовэй

Хүгжэмынь Б. Батодоржиевай

Саяан уулын орой дээгүүр

Сагаан саhаар дугы хэhээр,

Салуу үргэн Буряадтамнай

Сагаан hара хүрөөд ерээ.

Дабталга: Сарюун, дорюун үбгэд, хүгшэд,

Сасуу олон үеын нүхэд,

Сагаан hарын амар мэндэ!

Сарюун, дорюун үбгэд, хүгшэд,

Сасуу олон үеын нүхэд,

Сагаалганай баяр мэндэ!

Шэжэр мүнгэн арюун замаар

Шэмээтэйгээр омог янзаар

Шэнхинэмэ хүгжэм дэлгээд,

Шэнэ жэлнай мандан гараа.

Дабталга.

Арад зондоо Сагаан hара

Аза жаргал юрөөгөөл даа.

Нэрэ солынь магтан үргөөд,

Нэгэ наhа нэмээгээл даа.

Дабталга.

Нютагай үхибүүдтэ

Нютагай үхибүүд, эблэржэ,

Нютагай заншалаа hэргээел.

Угай hургаал сахижа,

Урданай дуугаа дуулаял.

Угай hургаал сахижа,

Урданай дуугаа дуулаял.

Залуухан Гэсэрнүүд мүндэлжэ,

Зонуудай сэдьхэлы хүлгүүлнэл.

Эрын шэди hунгажа,

Хаба шадалаа элсүүлнэл.

Эрын шэди hунгажа,

Хаба шадалаа элсүүлнэл.

Үльгэрэй оронhоо гарбалтай

Эдирхэн дангина хатарна.

Олоной дура буляанхай

Элшэ туяагаа сасана.

Олоной дура буляанхай

Элшэ туяагаа сасана.

Нютагай үхибүүд, эблэржэ,

Нютагай түүхэеэ hэргээел.

Аба эжыгээ үргэжэ,

Ашата буяндань хүртэел.

Аба эжыгээ үргэжэ,

Ашата буяндань хүртэел.

Сагаа hараар

Үгэнь М. Чойбоновой

Хүгжэмынь Ю. Ирдынеевэй

Зулай малаан Саяанhаа

Зурын, нэмжын хушуураад,

Һайхан юм даа, Буряаднай -

Тайбан аглаг үлгымнай.

Дабталга:

Сагаа hараар, Сагаа hараар,

Сагаалганаар, Сагаалганаар!

Арад түмэн, аха дүүнэр,

Амар мэндэ!

Үбэлэй хүйтэн үнгэржэ,

Үлгэн хабар айлшалхал.

Үргэн зомнай угтажа,

Үүдээ сэлин найрлахал.

Дабталга.

Буурал hалбай Байгалhаа

Уурал hамбай сайбалзаад,

Буянтайл даа, Буряаднай -

Бунхан сэнхир ордомнай.

Дабталга.

Мүльhэн хуяг хамхаржа,

Мүрэн голнууд харьялхал.

Мүнхэ замдаа хамтаржа,

Манай арад дабшахал.

Дабталга.

Любовь ЦЫБЕНОВА бэлдэбэ