​БҮХЭДЭЛХЭЙЕ БҮҺЭЛҺЭН БУРЯАД ЁОХОР

Буряадһаа гарбалтай улад Ехэ Сагаалганай үдэр үдэшын 18.00 сагта гар гараа барилсан, ёохор на­адандаа долоодохи удаагаа суглараа. Холын Хол­боото Штадуудта, Парижда, Лондондо, Сеулда, Швецидэ, Грецидэ, Ородой олон тоото можо нютагууд­та ажаһуудаг буряадууд хаанаһаа гарбалтайгаа һанан-һанан хатаржа мэдэбэ. Тиихэдэнь Улаан-Үдын Л. Линхо­воиной нэрэмжэтэ Театрай талмай дээрэ тоогүй олон зон сугларжа, “тохомой шэнээн газарта тойрон байжа хатарба”.

Анха түрүүшынхиеэ Амар мэндэеэ эльгээбэ

Алтан дэлхэйн алишье буланда ажаһуудаг буряа­дууд Бүхэдэлхэйн ёохорто оролсыт гэжэ уряа Интер­нет сүлжээндэ хэблэһэмнай, олон зон дуратайгаар хүлеэн абаа. Тиигэжэ хатар наадаяа видео-буулгабарида хаагаад эльгээхэтэйнь сасуу фейс­бук хуудаһанда шууд тун­хаглагдажа байгаа. Иланга­яа “Буряад үнэн” Хэблэлэй байшанай ветеран Сэрэгма Дондокова ёохор наадан­да уриһан зураглалнуудые үргэлжэ соносхоо. Тиигэжэ эдэбхитэй ажалайнь аша­ар Бүхэдэлхэйн ёохор ту­хай олон зон мэдэдэг болоо гээд тэмдэглэхэ шухала. Ха­баадагшадтаяа холбоогоо таһалхагүйн тулада үргэлжэ харилсажа байхабди гээд, Сэ­рэгма Галсановна мэдүүлнэ.

Гэбэшье жэлһээ жэлдэ шэнэ хабаадагшад Бүхэдэлхэйн ёохорой дүхэригтэ шэлжэн ороһоор. Илангаяа энэ удаа аяар холын Архан­гельска можын Северод­винск хотоһоо нютагаар­химнай мэндэеэ эльгээгээ. Тиигэхэдээ тобшохоноор иигэжэ дуулгаһан байна: “Манайхин эндэ - 10-аад үрхэтэ айл. Сэрэгэй алба хэхэеэ, мүн машина су­глуулдаг заводто ажалла­хаяа иишэ ерээд байрла­шообди. Түрэл нютагнай һанагданал даа. Тиимэһээ Бүхэдэлхэйн ёохорто энэ удаа заатагүй оролсохо гэжэ шиидээбди”.

Тиихэдэ Баруун Евро­пын уладта эрилтэ ехэ­тэй болоһон түбэд эмнэл­гын “Наран” клиникын хүдэлмэрилэгшэд баһал анха түрүүшынхиеэ ёохорто хабаадаба. Мүнөө тэрэ кли­никын мэдээсэлгын албани­ие ударидажа ябаһан Буря­адтаа мэдээжэ сэтгүүлшэн Туяна Цыренжапова-До­ноева манай редакцида ии­гэжэ бэшэһэн байна: “Мо­сквада, Санкт-Петербургда, Екатеринбургда болон Ка­заньда оршодог клиникын таһагуудһаа манай эмшэд энэ хүдэлөөниие дэмжэе гээд уряалаа. Тиигэжэ эм­нэлгын байшанай дэргэ­дэ ганса Буряадһаа бэшэ, мүн Монголһоо, Хитадһаа, Солонгосһоо, Хальмагһаа, Киргизиһээ гарбалтай улад гар гараа барилсан, ёохор-наада хатараа”.

Гадна Алтай Уласай Гор­но-Алтайск хотоһоо, Үбэр Байгалай хизаарай Тунгиро-Олёмкинско аймагай Тупик һууринһаа баһал анха удаа амар мэндэеэ нютагаархим­най эльгээгээ.

Хари гүрэнүүдһээшье түрүүшынхиеэ оролсог­шод бии. Бүхэдэлхэйдэ буряад нэрэеэ мэдүүлһэн Даша Намдаковой мастер­скойн хүдэлмэрилэгшэд үхибүүдтэеэ хамта хатарһан байна. Видео-буулгабарии­ень Намжилма Цыденова ха­раад, иигэжэ бэшэнэ:

«Тэрүү тэрэ бээлэйн зэргэ эдирхэн буряадые түхэреэнэй дунда хүсэд га­раа hэжэрэлсэжэ байхыень харагты даа. Сэсэрлигэй хүүгэдтэ буряад хатар заахадаш, буряадуудынь мэтэр түргэн hурашадаг. Ород яhанай хүмүүжүүлэгшэнэр, багшанарынь хараад, ямар гоёор хүдэлнэ гээшэб, гарнуудайнь үе бүхэниинь нугаржа байнал, харыт гэжэ бай­жа дарья шууяа табилдаха. Тиигээл ааб даа, арhа, мяха, шуhан соонь, ген бүхэн со­онь тиигүүлхэ хүсэн байна ха юм!”

Үбдэг газарые үлтиртэр, Хабһан газарые халсартар

Эгээл иигэжэ хатараабди гэжэ фейсбук хуудаһандаа “Буряад үнэн” сониной эр­хилэгшэ Бадмажаб Гын­дынцыренов хэблээ. Дээдэ Онгостойдо оршодог “Алтан Бүргэд” гэжэ этнокомплек­сын дэргэдэ тэрэ Шэнэхээ­нэй буряадуудай нютагай эблэлэй ёохорто оролсоһон байна. Энэ ёохор буулгаһан уран гуурһата Баяр Жиг­митов хабаадахаяа ерэг­шэдэй шадалтайень омог дүүрэнээр тэмдэглэнэ:

- “Нам мэтын ябаган зон эдэнэй дунда үгы. Хуу булта­даа томо-томо унаатайнууд. Буряадууднай иимэл байха ёһотой!”

Хүйтэн гэнгүйгөөр хүрэжэ ерээ

Ехэ Сагаалганай үдэр Те­атрай талмай дээрэ ёохор наадан эмхидхэгдэдэг гэжэ Улаан-Үдын зон һайн мэдэ­дэг болоо. Тиимэһээ хүйтэн гэнгүй, улад субажал бай­гаа. Хатартаа халаһан зоной хасарнуудынь улаа-ягааханууд.

Сагаан үбгэншье морил­жо ерээ. Байгалай Үбгэн Жабар, мүн аяар холын Финляндиһаа Сагаалганда хабаадахаяа зорижо ерэһэн Йоулупукка Муори хатан­таяа мүн лэ ёохорто орол­соо, амаршалгын һайхан үгэнүүдые хэлээ.

Бүгэдэ Буряадай соёл хүгжөөлгын эблэлые удари­дагша Иннокентий Егоров Эрдэм Дагбаев орлогшотоёо олоной урда үгэ абаһан бай­на.

“Үндэһэн заншалаа алдаагүйбди гэжэ үлгэн дэл­хэйн буряад улад бүгэдөөрөө ёохортоо сугларна. Энэ хадаа арадай нэгэдэлгын гол тэм­дэг болоо. Долоодохи жэлээ энэ хэмжээн эрхилэгдэнэ бэшэ, харин ходо эмхидхэг­дэдэг байһан шэнги”, - гэжэ Эрдэм Дагбаев дуулгаба.

Хэрмэн маряатайхан аад, бүдүүн хоолойтой Баир Цы­цыковэй хүтэлбэри доро ёохор наадан наяраа. Буряа­дай мэдээжэ дуушад болохо Эржэна Санжиева, Валико Гаспарян, Дулма Сунрапова гэгшэдэй ёохор гүйсэдхэлгэ доро дүхэригнай дүүрэжэ байгаа. Зүүн Сибириин гүрэнэй соёл болон урлагай дээдэ һургуулиин оюутадай “Үльгэр” болон Аэропорт тосхоной “Амар сайн” ансам­блиин гэшүүд жэшээтэ ёо­хорнуудые харуулаа.

Буряад Уласай Толгойлог­шын болон Засагай газарай Захиргаан, Бүгэдэ Буряадай соёл хүгжөөлгын эблэл, “Бу­ряад үнэн” Хэблэлэй байшан энэ хэмжээ эмхидхэнэ гээд эсэстээ тэмдэглэе.

Видео-буулгабаринуу­дые эльгээгшэдтэ «Бу­ряад үнэн» Хэблэлэй байшан халуун бая­раа мэдүүлнэ:

- Америкын Нью-Йорк хотоһоо Дарина Санжи­евада,

- Урда Солонгосой Сеул хотоһоо Дарима Сонгдо,

- Испаниин Мадрид хотоһоо Татьяна Дим­чиковада,

- Англиин Лондонһоо Даша Намдаковой ма­стерскойн Димит Намдаковада, Александра Бальжинимаевада ,

- Франциин ниислэл Парижһаа Радмила Бу­аедэ,

- Грециин Афины хотоһоо Надежда На­сакдоржиевада,

- Америкын Вашингтон хотоһоо Вера Чимито­вада,

- Монголой Улаан- Баатарһаа “Амин Тоон­то” эмхидэ,

- Новосибирскын Лариса Буянтуевада,

- Урда-Агын Сахьяна Су­ранзановада,

- Магаданай «Байгал» нэгэдэлдэ, Саян Маюров­та,

- Яхадай Удачный хотын «Ахалар» эмхидэ, Елена Тэлинада,

- Томскын «Гэсэр» эмхи­дэ, Алексей Балсановта,

- Санкт-Петербургын Эрдэм Очировта,

- Камчаткын Туяна Ми­туповада,

- Эрхүү можын Захиргаа­най соёлой таһагта,

- Москва хотын “Буян хан” студида, Наталья Тулаевада, Бутид Надцаловада,

- Хабаровскын Виталий Бальжировта,

- Архангельска можын Северодвинск хотын ажаһуугшадта,

- Түбэд эмнэлгын “Наран” клиникэдэ, Туяна Цырен­жапова-Доноевада,

- Алтай Уласай Горно-Алтайск хотын Арсалан Жамбаловта,

- Үбэр Байгалай хизаа­рай Тунгиро-Олёмкинско аймагай Тупик һууринай Даша Дармаевта,

- Түмэр харгын замай со­ёлой байшанда,

- “Буряад соёл” эмхиин толгойлогшо Ринчин Тыхеевтэ,

- Захаамин аймагай За­хиргаанда,

- Хэжэнгэ аймагай За­хиргаанда,

- Улаан-Үдын Мариинскэ гимназида, захиралынь Дарима Эрдыниева,

- Улаан-Үдын “Лико­вание” ансамблиин гэшүүдтэ,

- Улаан-Үдын Аэро­порт тосхоной “Амар сайн” ансамблиин гэшүүдтэ,

- Түнхэн аймагай Хэ­рэнэй ажаһуугшадта, Светлана Целовальниковада,

Онсо шалгарһан ви­део-буулгабаринууд:

- Швециин Стокгольм хотоһоо Светлана Очи­рова,

- Эрхүү можын Одинск тосхоной ажаһуугшад,

- Якутск хотын “Наран” гэжэ олониитын эмхиһээ Надежда Парпаева, Ири­на Щербакова,

- Агын тойрогой Захир­гаан,

- Муя аймагай Таксимо тосхоной Елизавета Дамбаева,

- Түнхэн аймагай П.М. Билдаевай нэрэмжэтэ Аршаанай һургуули, захиралынь Дашима Ды­лыкова

Сарюуна Эрдынеева

Анна Огороднигой гэрэл зурагууд