​29 дүгээр гимназииин Сагаалган

Буряад 29-дэхи гимнази Сагаалганаа заншалта ёһоор үргэнөөр тэмдэглэбэ. Наранай түрүүшын элшэ туяагаар булган талата Буряадтамнай ара­даймнай ехэ hайндэр Сагаалган буугаа. Эртэ урда­най энэ hайндэрые хаанашье үргэнөөр угтадаг.

Буряад ёһо гуримуу­даа сахин хүгжөөдэг энэ һургуулиин hурагшад, багшанар болон гэртэхин зугаа наадануудта эдэбхитэйгээр хабаадалсаа. Эрхим hайнаар бэе бэеэ амаршалан, гоё ду­унуудаа бэлэглээ, мэндэшэл­гын хатарнуудаа гүйсэдхөө. Мүн лэ баатар ба дангина­нар нюдэ баярлуулма гоё гэгшын буряад хубсаһа хару­улан, Сагаалганаар суглараг­шадые амаршалжа, тус хэм­жээнэй шэмэг болоо.

Мүрысөөндэ бүхы ан­гинуудта гурбан үзэсхэлэн дэлгэгдээ: «Айлшалыт ма­найда» - hайндэрэй амар­шалга, сагаан табаг эдеэн, «Гуламтын гурбан тулга» - ехэнхидээ һурагшадай гэр­тэхин мастер-классуудые харуулаа, «Угайм hүлдэ» гэһэн урилдаанда буряад хубсаһанай театр хүн зоной нюдэ хужарлуулан харуулба. Урданай зэр зэмсэг, гэртэхи хэрэгсэлнүүд, буддын ша­жан, бурханай дүрсэнүүд ту­хай экспозици нээгдээ. Экс­понадууд айл бүхэнэй өөрын жасаhаа табигдаа.

- Буряад арадайнгаа уг изагуур тухай мэдэжэ абаха, түрэл арадайнгаа, Сагаалга­най ёhо заншал hурагшадта гүнзэгыгөөр ойлгуулан, үндэhэн ёhо заншалаа са­хижа ябахыень hургаха ёhотойбди. Тиимэhээ «Гу­ламтын гурбан тулга» гэhэн мастер-класста урданай эртэ сагай удха узуураймнай ёhо заншалнууд иимэл байна гэжэ үхибүүдтээ дамжуулан хэлэжэ, ойлгуулжа үгэбэбди, - гэжэ 29 дүгээр гимназиин буряад хэлэнэй багша Бутид Цырендоржиевна Цыремпи­лова мэдээсэнэ.

Хуушан монголоор бэ­шэлгэ, дүгжүүбэ, бурхан бүтээлгэ, зула бадараалга, айлшаниие угталга, хүндэлэлгэ, шиидхэлгэ, сай аягалха ёhо гурим, бу­уза, бообо мушхалга, үрмэ хʏшөөлгэ, нооhо ээрэлгэ, бу­ряад хубсаhа, гутал, бээлэй оёлго, hэеы гэр бүтээлгэ, hур гүрэлгэ, hээр шаалган, мүн шагай наадаар урилдаану­уд үнгэргэгдөө. Эдэ бүгэдэ мүрысөөнүүдтэ һурагшадай гэртэхин, хүгшэн эжы, ба­абайнар дүй дүршэлөөрөө хубаалдан, үхибүүдтэ хару­улжа, заажа үгэбэ. Энэнь ехэ һайшаалтай гэжэ тэмдэглэ­мээр. Юуб гэхэдэ, һурагшадай болон наһатайшуулай ха­рилсаа үргэдхэжэ, мэдэхэ, шадаха буряад арадайн­гаа хэдэг ажалнуудта, на­адануудта, ёһо гуримуудта һургана. Ургажа ябаа ула­ан бургааһадта дамжуулна ха юм. «Амар сайн, Сагаан hара!» гэжэ нэрэтэй уран зурагай үзэсхэлэн олоной анхарал татаба. Һурагшадай уран зурагууд буряад арадай ажабайдалые тон наринаар харуулжа, ёhотойл дүрсэлэн харагшадта нээбэ. «Буряад хубсаhан» гэhэн мүрысөөн hонирхолтой байгаа. Буряад эдеэнэй мүрысөөндэ мүн лэ hурагшад туршалсаба.

Тус урилдаануудай дүнгүүдээр эгээ эрхим анги элирүүлэгдээ. Энэ ехэ шагналда 5-дахи ”в” анги хүртэбэ. Тиихэдэ 1-дэхи “в”, 3-дахи “а”, 5-дахи “в”, 8-дахи “б” ангинууд өөһэд өөһэдын бүлэг соо шалгарһан байна.