608
1938 оной мартын 19-дэ Буряад-Монгол АССР-эй Арадай Комиссарнуудай Зүблэлдэ «Буряад-Монголой Гүрэнэй филармони байгуулха тухай» тогтоол абтаһан юм.
Шэнээр байгуулагдаһан эмхиин уран һайханай хүтэлбэрилэгшээр Ленинград хотын хүгжэм найруулагша, дирижёр, хүгжэмэй шүүмжэлэгшэ Яков Геншафт уригдаһан байха юм. Тэрэнэй хүтэлбэри доро филармониин түрүүшын коллектив байгуулагдаа. Коллективэй бүридэлдэ ехэнхидээ Ленинградай консерватори дүүргэгшэд ороо һэн. Тиин 1938 оной ноябриин 25-да тэдэнэр түрүүшын тоглолто үнгэргэжэ, Бетховенэй табадахи симфони Буряадта зэдэлээ. Иигэжэ Буряадай филармониин түүхэ эхилээ юм.
Буряадай соёлой яаманай Буряадай соёлой яаманай хэблэлэй албанһаа гэрэл зураг абтаба
Буряадай олон зүжэгшэд болон зохёохы бүлгэмүүд филармонида ажалайнгаа намтар эхилһэн. Тэрэ үедэ байгуулагдаһан соёлой эмхидэ ажалай намтар эхилһэн, мүнөө хүрэтэр алдарта замаа алдаагүй дуу, хатарай «Байгал» театр ялас гэмэ амжалтануудые туйлаһаар. 1942 ондо байгуулагдаһан дуу, хатарай «Байгал» ансамблиин уран һайханай түрүүшын хүтэлбэрилэгшэ болон дирижёроор Жигжит Батуев хүдэлһэн байха юм. Байгуулагдаһан сагһаа хойшо Буряад уласайнгаа нэрэ һүлдые дээрэ үргэжэ ябаһан алдарта ансамбль мүнөөшье хүрэтэр тоонтоёо суурхуулжа ябана. Тэдэнэр СССР гүрэнэй бүхы уласууд, хизаар, тойрогуудаар, тиихэдэ Япони, Англи, Швеци, Германи, Энэдхэг, Вьетнам, Лаос, Пакистан – хари гүрэнүүдээр гастрольдо ябаһан юм.
Буряад Уласта филармони хадаа классическа хүгжэмэй гуламта гэхэдэ алдуу болохогүй. Мүнөө филармонидо хүгжэмэй түсэлнүүдые болон зохёохы хэмжээ ябуулгануудай түб. Һүүлэй жэлнүүдтэ соёлой эмхидэ фестивальнуудые эмхидхэнэ. Нэрлэбэл, Байгалай фестиваль, камерна хүгжэмэй «Pizzicato» фестиваль, джазай намарай фестиваль, «Индиклассика» болон уласхоорондын «Нүүдэлшэдэй ая дуун» болоно.
80 жэлэйнгээ ойн баярта дашарамдуулан филармонидо баярай тоглолтонууд эмхидхэгдэнэ. Түрүүшын тоглолто мүнөөдэр, мартын 19-дэ үнгэргэгдэхэ. Филармониин ветеранууд «Yнөөхил зандаа» (Неподвластные времени) гэһэн тоглолто бэлдэбэ. Энэ хэмжээ ябуулгада Буряад Уласай габьяата артистнар Михаил Фатеев, Светлана Халбаева, Елизавета Осеева, Ородой Холбоото Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Сергей Раднаев, Ородой Холбоото Уласай габьяата артистка Софья Данзанэ, Буряад Уласай габьяата хүдэлмэрилэгшэ Буда-Ханда Дашиева болон бусад бэлиг талаантай зүжэгшэд хабаадаха юм.
Мартын 23-да филармониин тайзан дээрэ Эрхүү можын филармониин симфоническа оркестр, Уласхоорондын мүрысөөнүүдэй лауреат, скрипач Михаил Почекин ирагуу хүгжэм зэдэлүүлхэ. Энэ тоглолто «Всероссийские филармонические сезоны» гэһэн программын хэмжээндэ үнгэргэгдэнэ.
Апрелиин 3-да дуу, хатарай «Байгал» ансамблиин Үндэһэтэнэй оркестр дирижёр Жаргал Токтоновой хүтэлбэри доро Буряадай мэдээжэ хүгжэм найруулагшадай зохёолнуудые гүйсэдхэхэ.
Апрелиин 8-да Бестужевэй нэрэмжэтэ ород драмын театрта филармониин баярай тоглолтодо Юрий Башмет, «Солисты Москвы» гэһэн камерна оркестр хабаадаха.
