Культура 28 мар 2018 1147

​Буряадаа магтан дуулаа

Буряадаймнай мэдээжэ эстрадна дуушан Дулма Сунра­пова һаяхан хубиингаа то­глолто табиба. Ород драмын театрай танхим соо олон харагша­дай халуун нэрьемэ альга ташалган доро гоё һайхан наадан үнгэрөө.

Сэхыень хэлэхэдэ, Дулма Сунра­пова хубиингаа тоглолто байд гээд лэ табижа байдаггүй юм. Һүүлшын тоглолтонь 2012 ондо Буряадай оперо болон баледэй театрай тай­зан дээрэ болоо бэлэй. Тэрэ гэһээр аяар 6 жэл үнгэршэбэ. Энэ хугасаа соо олон юумэн болоо: элдэб янзын хэмжээнүүдтэ хабаадагдаа, һонин түсэлнүүд эмхидхэгдээ, олон амжал­танууд, дүршэлэй ехэ дабаанууд да­багдаа. Тиимэһээ ажалайнгаа дүн согсолжо, Дулма хубиингаа ээлжээтэ наада дэлгээ.

Тоглолтын түрүүшын хубида Бу­ряадтаа мэдээжэ болоһон хүгжэмэй “Lakers” гэһэн хамталиг амиды хүгжэмөөр Дулмын дуунуудые шэ­мэглээ. Хоёрдохи хубида Дулма хатар наадатай дуунуудаа зэдэлүүлээ. Эндэ Валико Гаспарян, Дарима Цырендон­допова, Елена Борохитова гэгшэд нэ­гэ-нэгэ дуу дуулалсаа.

Яхадта туйлагдаһан ялас гэмэ амжалта

Һаяхан Дулма Сунрапова “Биир кун” (“Нэгэ наран доро”) гэһэн түүрэг арадуудай дуушадай ехэ харалган фестивальда хабаадажа, гурбадахи һуури эзэлээ. Тэрэ тус харалганда монгол угсаата арадуудые гансаараа түлөөлөө юм. Өөрынгөө зохёоһон “Буряад арадни”, “Байгал далай”, “Урагшаа” гэһэн дуунуудые болон буряад ёохороо хэдэн шатанууд­та гүйсэдхөө. “Урагшаа” гэжэ дуугаа бүри харалганда хабаадажа байха үедөө зохёоһон байна.

- Энэ дуу зохёоходоо, заабол ам­жалтатай байха гэжэ мэдэрээ һэм. Теэдшье телевизионно харалган хадаа дуун дары түргэн арад зоной дунда тараха. Томо хэмжээнэй харалган заатагүй олоной анхарал татаха, - гэжэ Дулма хөөрэнэ.

Тиимэл хадань энэ дуундаа клип буулгаха гэжэ шиидээ. П.И. Чайковскиин нэрэмжэтэ Уралигай коллед­жын захирал Баир Турбянов Дулма Сунраповагай ехэ үндэр хэмжээнэй фестивальда хабаадажа байхадань, “юугээр туһалха гээшэб” гэжэ асууһан байгаа. Буряад Уласай Соёлой яаман дэмжэжэ, мүнгэн зөөришье олдожо, шэнэ дуунай гоё һайхан клип март һарын эхиндэ мүндэлөө бшуу.

“Биир кун” гэһэн фестивальда гүрэнэймнай суутай, нэрэ солотой эстрадна дуушад хабаадаа. Татарстан Уласай габьяата дуушан, Тываһаа арадай дуушан болон бусад бэлигтэй, дүршэл ехэтэй олон дуушад мүрысөө.

Буряад орондо оршон үеын дууша­дай байдал хэр гээшэб гэжэ бодото дэ­эрэнь харуулһан клип, үнэхөөрөөшье, хэрэгтэй байгаа. Юрэ дуу зохёого­од орхихо бэшэ, тэрэнэйнгээ удхаар үнгэтэ һайхан, шанар һайтай клип та­бихада, дуун арадай дунда дэлгэрэн, хүн зондо һайшаагдан тарадаг ха юм.

- “Биир кун” харалганда Буряа­даймнай эстрадын одото дуушан Зо­ригто Тогочиев жюриин гэшүүн бай­жа, ехэ дэмжээ. Өөрын хүнэй байхада, хэды урма зориг нэмэгдэнэ гээшэб. Зоригто Жамсарановичта ехэ баярые хүргэнэб, - гэжэ Дулма Владимировна тэмдэглэнэ.

Ород гүрэнөө Казахстанда түлөөлөө

Дулма Сунрапова 2017 ондо Ка­захстанай юрэнхылэгшын шангай залуушуулай фестивальда уригдаһан байна. Тэндэ уласхоорондын ехэ харалган үнгэржэ, Турци болон бусад хари гүрэнүүдһээ оршон үеын одото дуушад хабаадаа. Дулма иимэ нэрэ түрэтэй, суутай дуушадай хабаадахые хараад, “хайшан гэжэ иимэ зонууд­тай мүрысэхэ гээшэбиб” гэжэ мэгдэ­эдшье, тэбдээдшье абаа. Гэхэ зуура, үсэгэлдэр лэ тайзан дээрэ гараа бэшэ, дүй дүршэлтэй дуушан хадаа энэ айда­лаа туйлажа, фестивалиин гурбадахи шатын лауреат болоо. Энэнь Дулмын үшөө нэгэ ехэ амжалта гээшэ.

Дулма найруулагша Д. Найдаков ба эжытэеэ

Шабинараараа омогорхон

Дулма Владимировна гурбан жэ­лэй туршада П.И.Чайковскиин нэрэмжэтэ Уралигай колледжын оршон үеын дуунай таһагта багшална. Тэрэ дүй дүршэлөөрөө хубаалдажа, эдир дуушадые хүмүүжүүлэн, үргэн харгы­да гаргалсана бшуу.

- Минии шабинар ерээдүй сагай одото дуушад болохол байха гэжэ найданаб. Юуб гэхэдэ, мүнөөнһөө уласхоорондын, можонууд хоорон­дын, уласай гээд элдэб янзын ха­ралгануудта заатагүй түрүүшүүлэй тоодо ородог. Энээндэнь өөрынгөө амжалтаһаа үлүүгээр омогорходог, баясадагби, - гэжэ Дулма хөөрэнэ.

Гурбан шабинарынь Бау Ямпи­ловай нэрэмжэтэ Хүүгэдэй уралигай һургуулида эстрадна дуунай таһагта һурадаг. Алина Иванова гэжэ эдир дуушан “На крыльях таланта” гэжэ улас­хоорондын харалганда илажа, Гран- придэ хүртөө. Һаядаа Москва хотодо үнгэрхэеэ байһан түгэсхэлэй шатада ошохоёо бэлдэжэ байна. Алина мүн лэ “Зимняя соната” гэһэн уласхоорон­дын фестивальда хабаадажа, 1-дэхи шатын лауреат болоһон байха юм.

Дулмын үшөө нэгэ шаби Дондог Тулонов Сагаан һарын дуушадай уласхоорондын фестивальда урма­шуулгын шанда хүртөө. Мүнөө мэдэ­эжэ боложо ябаһан оршон үеын дуу­шан Сарюна Бальжинимаева баһал Дулма Владимировнада заалгажа, эстрадын дуунай эхин шатын оньһон нюусатай танилсаһан байха юм. За­луу багшада үшөө олон бэлигтэй ша­бинар ерэжэ, дүршэл ехэтэй, суута дуушад мүндэлхэл байха.

Хараа түсэбүүд, ажал хэрэгүүд

Дулма “Буряад арадни” гэһэн ду­ундаа мэдээжэ дуушад Дарима Цырендондопова Елена Борохитова хо­ёртой клип буулгажа, “Три стихии, три судьбы, три истории” гэһэн то­глолто бэлдээ бэлэй. Тиин гурбуулаа Сахалинһаа Санкт-Петербург хүрэтэр гастрольдо хоёр дахин ябажа, хүн зониие баясуулаа. Мүнөө жэлһээ энэ ажалаа үргэлжэлүүлжэ, хари гүрэнүүдээр ябаха түсэбтэй юм.

Мартын 18-да Дулма Сунрапова Турци гүрэн гастрольдо гараа. Якутск хотодо үнгэрһэн фестивальда хабаа­дажа, бэлигтэй дуушан хари гүрэндэ мэдээжэ болобол ха. Турциин Стам­бул, Анкара, Кастамону хотонуудта дуунуудаа зэдэлүүлхэ. Тиихэдэ дэл­хэйн гүрэнүүдэй 200-гаад мэдээжэ дуушад хабаадаха юм.

Автор: Цырегма САМПИЛОВА

Читайте также