​Буряад уласта Бадма Балдаковай түрэһөөр 100 жэлэй ойдо зорюулагдаһан тоглолто үнгэргэгдэбэ

Бадма Балдаков гэһэн нэрэ дуулаагүй хүн үсөөн байһан байха. РСФСР-эй арадай артист Бадма Мелентьевич Балдаков Буряад Уласта болон СССР, Росси гүрэн дотор суурхаһан габьяатай. Ирагуу бас хоолойтой дуушанай зуун жэлдэ зорюулагдаһан дурасхаалта хэмжээ ябуулганууд эдэ үдэрнүүдтэ хаа хаанагүй үнгэргэгдэнэ.

Байгша оной майн 4-дэ Бадма Мелентьевичэй түрэһөөр 100 жэлэй ойн баярта дашарамдуулан “Инагни, шамдаа” гэһэн тоглолто Буряад драмын театрта үнгэргэгдэбэ. Дуу хүгжэмдэ дуратайшуул, илангаяа нютагайхидынь, Баргажан нютагһаа уг гарбалтайшуул олоороо энэ үдэшэ суглараа. Тэдэнэр тоглолтодо ороһон мүнгөөр дуунуудайнь аудио-диск, ном болон видео-буулгабари барлуулха түсэбтэй байһанаа мэдүүлээ.

Хурамхаан нютагһаа гарбалтай Бадма Мелентьевич 1918 ондо Мелентий Николаевич Сыбжид Дулбаевна хоёрой гэр бүлэдэ түрэһэн намтартай. Һургуулияа дүүргэһэнэй удаа Бадма хүбүүн Улаан-Үдэ ерэжэ, агроном болохо гэжэ һуража эхилһэн юм. Түрэлхидынь хүбүүгээ нютагаа ерэжэ хүдэлхэ гэжэ хүлеэһээр байтарнь, Бадма хүбүүн тэрэ һургуулияа орхиһон байба.

Түрэхэһөө гоё бас хоолойтой хүбүүн 17 наһандаа Буряад-Монголой хүгжэмэй болон зүжэгэй техникумдэ орожо һуралсалаа үргэлжэлүүлһэн юм. Тиигэжэ 1938 онһоо ажалайнь намтар эхилээ. 1939 ондо Улаан Армиин албанда татагдахаһаа эхилээд, сэрэгэй ансамбльда, хожом Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэшье нэгэтэ бэшэ сэрэгшэдэй урда тоглолто табижа, хүн зониие хужарлуулжа, дуулажа ябаа. Дайнай һүүлээр 1946 ондо Москвагай консерватори орожо һураһан юм. Удаань түрэл оперо болон баледэйнгээ театр ерэжэ хүдэлөө. Эндэ хүдэлхэ үедөө хэдэн олон роль болон партинуудые, аринуудые гүйсэдхэһэн юм. Тэрэнэй хажуугаар шүлэгүүдтэ хүгжэм зохёон найруулдаг байгаа. 1959 ондо Бадма Мелентьевич “РСФСР-эй арадай артист” гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэһэн гээшэ.

“Инагни, шамдаа” гэһэн тоглолтын эхиндэ Бадма Балдаковой нютагайхидынь, түрэлхидынь: Хурамхаан нютагай гулваа Владислав Сультимов, Арадай Хуралай һунгамалнууд Баир Гармаев, Баир Доржиев, Баргажан нютагаархидай эблэлэй түрүүлэгшэ Баир Цыцыков гэгшэд тайзан дээрэ уригдажа, дурасхаалай үгэнүүдые хэлээ. Тиихэдэ Тамара Шатовна үеэли эгэшэнь ахайгаа дулаахан мүрнүүдээр дурсажа, бултанда баярые хүргэһэн байна.

Тоглолто-нааданда Ородой Холбоото Уласай, Буряад Уласай арадай болон габьяата артистнар: Михаил Елбонов, Цыпилма Аюшеева, Тогмит Танхаев, Батор Будаев, Билигма Ринчинова, Болот ба Сэсэгма Сандиповтан, Дамба Занданов, Чингис Раднаев болон бусад дуушад хабаадажа, ирагуу һайхан буряад дуунуудаараа хүн зоной хужарлуулаа.

Бадма Мелентьевичэй зохёоһон уянгата ирагуу дуунуудынь мүнөөшье болотор зэдэлһээр, хүн зоной зүрхэ сэдьхэл хүдэлгэһөөр зандаа.