​​АЛТАН ОЙГОО АЯЛГААР ШЭМЭГЛЭН

Арюухан залуу наһандаа

Амраг гансадаа дурлажа,

Аадарһаа ундалһан ногоондол

Алтан дэлхэй дээр(э)

һалбарыш даа.

Шиигтэй зөөлэн газарһаа

Шэнэхэн сэсэг ургаал даа,

Шимни намдаа сэбэрхэнш,

Бишни шамдаа дурланхайб.

2000 ондо жэлэй эрхим дуун болоһон мэдээжэ “Дан­гинамни” гэжэ дуунай ав­тор Ринчин Бурхиев июни­ин 7-до Буряад театрта 16 сагта 50 наһанайнгаа ойдо зорюулагдаһан зохёохы үдэшэеэ үнгэргэхэнь.

Хэжэнгэ тоонтотой бэлигтэн зуугаад дуу­най хүгжэм зохёоһон юм. Өөрынь хэлэһээр, тэдэнэйнь лаб арбаадынь хит боложо, хүн зоной дура буляанхай: “Дангинамни”, “Бэшэг”, “Эхэ нютаг”, “Угтабал даа инагни”, “Дуулажал байнаб шамдаа”, “Эгэтын Адаг”, “Хэжэнгэ”...

Эдэ дуунуудынь зохёохы үдэшэдэнь заатагүй зэдэлнэ ааб даа. Гадна үргэн Буря­ад ороноймнай олон һайхан нютагуудта зорюулһан ду­унуудынь шагнагшадта ду­радхагдаха. Эрдэни Батсух, Баярма Лайдапова, Вера Шо­босоева, Жаргал Бадмаев бо­лон бусад мэдээжэ дуу­шад, “Үетэн”, “Лаккитон” бүлгэмүүд тоглолтодо хабаадаха. Мүн тиихэдэ Ринчин Цырендоржи­евичай басагад Наран ба Алтан-Гэрэл, мүнөө хүтэлбэрилжэ байһан Эгэтын Адагай дуун бо­лон хатарай “Аялга” хам­талиг ирагуу һайхан дуунуу­даа бэлэглэхэ.

Бэлигтэй хүгжэмшэн 2007 онһоо Ярууна аймагай Эгэтын Адагта ажаһууна, тэндэхи Соёлой байшанда хүдэлнэ гэжэ һануулая. Ха­рин энээнһээ урид зохёохы ажалынь түрэһэн нютаг­тайнь - Хэжэнгэтэй нягта холбоотой байһан. Ринчин Цырендоржиевич 1990 ондо Хэжэнгын интернат һургуулиин дэргэдэ урали­гай һургуулиин нээгдэхэдэ, үхибүүдтэй хүдэлжэ эхилээ. “Толон” гэһэн хамталиг бай­гуулжа, олохон лэ хүбүүд басагадые хүгжэм дуун­да дурлуулһан байха. 1995 ондо дуунуудайнгаа хоёр аудиоальбом гаргаа, “Үетэн” бүлгэмэй бүридэлдэ ороо. Хажуугаарнь нютагайнгаа Соёлой байшанда, аймагайн­гаа түбэй һургуулинуудта амжалтатай хүдэлһэн юм.

Хүгжэмшэн 2001 ондо “Мүнгэн хун шубуун” (“Сере­бряный лебедь”) гэһэн ара­дай хүгжэмэй шан абаа, 2006 ондо Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшын нэрэ зэргэдэ хүртөө. 2008 ондо Эрхүү хотодо “Алтарга­на” нааданда шалгараа.

Мүнөө Ринчин Бурхиев дуунуудаа зохёоһоор зандаа. Һүүлэй үеын дуунуудынь ехэнхидээ Эхэ орон, тоонто нютаг, Буряад ороной нюта­гуудта зорюулагданхай. Тэ­дэниинь июниин 7-до баһал зэдэлхэ.