Культура 26 июл 2019 1938

​​Хилэ гаталһан «гуталгүй гулабхаа»

Хуушан монголоор хэблэгдэһэн “Гуталгүй гулабхаа” ном

Мэдээжэ уран зохёолшо Доржо Сультимовай бэшэһэн “Гуталгүй гулабхаа” гэжэ ном Хитадай Арадай Уласта хуушан мон­гол хэлэн дээрэ хэблэгдэбэ. Гурбан гүрэнөөр тараһан буряад угсаата­най хоорондоо харилсаха, уран үгөөр бэшэгдэһэн зохёол уншажа уярха, үндэһэн хэлэнэйнгээ баялигаар бахар­хаха үшөө нэгэ һайхан ушар тохёолдо­бо гээшэл даа.

Үнэтэ бэлэг

Ородой Холбоото Уласай габьяата зүжэгшэн, гүрэнэй Уран зохёолшодой холбооной гэшүүн, соёл уралигай бо­лон уран зохёолой талаар Буряад Ула­сай шангай хоёр удаа лауреат болоһон Доржо Сультимовай хүүгэдтэ зорюул­жа бэшэһэн энэ зохёол хуушан монгол бэшэгтэ оруулха ажал Үбэр Монголой ирагуу найрагша Намнанай Сэмжэд хүтэлбэрилжэ, ном болгожо хэблүүлээ. Тэрэнь эдэ үдэрнүүдтэ уншагшадай гар­та барюулагдаба.

Намнанай Сэмжэд Үбэр-Монголдоо мэ­дээжэ, абьяас бэлигтэй ирагуу найрагша юм. Тэрэнэй бэшэһэн уянгата шүлэгүүд олоной һонирхол татажа, уншагшын сэдьхэл шэнэ мэдэрэлээр баяжуулдаг, һанагдаа хүлеэгдээгүй һайхан бодолнуудые түрүүлдэг эдитэй юм. Хэдэн жэлэй урдахана “Байгал” сэтгүүлэй нюурнуудые шэмэглээ һэн гээд һануулая.Үхибүүдэй хоорондохи харилсаан болон тэдэнэрэй хэлэһэн һонирхолтой бодолнууд тухай “Гуталгүй гулабхаа” гэжэ ном дотор бэшэгдэнэ. Тиимэһээ ганса хүүгэдэй һонирхол татадаг бэшэ, томошуулшье тэдэниие һонирхожо ун­шадаг. Энэ ном Буряадаймнай зохёол­шодой шэнэ сагай оршондо хуушан мон­гол хэлэндэ оршуулагдаһан түрүүшын бүтээлнүүдэй нэгэн болобо гэжэ тэм­дэглэлтэй. Тиимэһээ хилын саана, Хи­тад гүрэнэй Үбэр-Монголдо түбхинэн ажаһуудаг гансашье буряад бэшэ, бүхы монгол угсаатанда хоёр зохёолшын үнэхөөрөө үнэтэ бэлэг боложо, шэнэ халаан – эдир уншагшадай, томошуулай анхарал татахань дамжаггүй.

Гуурһаяа хатаангүй

Доржо Сультимовай энэ ном үнгэрһэн зуун жэлэй ерээд гаран онуудта хэблэлһээ гаража, эдир уншагшадай бо­лон буряад хэлэнэй багшанарай анхарал ехэтэ татаһан байдаг. Тэрэ сагта хүүгэдтэ зорюулжа бэшэгдэһэн ном хомор байһан гээд мэдэнэбди. Мүнөөшье тиимэ олон болоо гэхын аргагүй. Түрэлхи хэлэнэйм­най хүндэшэг байдалда ороод байхада, хүүгэдтэ зорюулжа бэшэгдэһэн уран зо­хёолой зүйлнүүд, ёһо заншалнуудыем­най баримталһан, түүхыемнай үнэн зүбөөр зураглаһан номууд эгээл хэрэгтэй гэжэ һанагдана.

Доржо Сультимов мүнөө сагта эршэм­тэйгээр, гуурһаяа хатаангүй, зохёолнуу­дые бэшэдэг, оршуулдаг зохёолшодойм­най нэгэн болоно. Туужа, үгүүлэлнүүдһээ бүридэһэн “Эхын захяа” номынь 2017 ондо Гүрэнэй шанда хүртэһэн байна. “Эртын хабар”, “Эхын захяа” гэжэ туужа­нуудынь, үгүүлэлнүүдынь монгол хэлэн­дэ оршуулагдажа, Улаан-Баатарай номой хэблэлээр гараа.

Монгол хэлэнһээ мэдээжэ зохёолшод Сэнгын Эрдэниин, Сэдэнэй Намсарайн туужануудые оршуулжа, Улаан-Үдэдөө ном болгожо хэблүүлээ һэн. Донро­вын Намдагай “Хүгшэн шонын уляан” гэжэ туужа буряадшалаад, “Байгал” сэтгүүлдэ, “Буряад үнэн” сониндо ниитэлүүлээ.

Доржо Сультимовай дурадхаһан гэрэл зурагууд

Автор: Баяр БАЛДАНОВ

Читайте также