1255
Ольга Шагдаровна Доржиева 1953 ондо Ярууна аймагай Нарһата һууринда түрэһэн юм. 1970 ондо Гүүндын дунда һургуули дүүргээд, тэндээ интернат-байшанда хүмүүжүүлэгшээр хүдэлөө. Удаань Тулдуунай һургуулида буряад хэлэ ба уран зохёолой багшаар, утадхагдаһан үдэрэй бүлэгтэ хүмүүжүүлэгшээр хүдэлөө. Шэрэнгиин номой санда ажаллаад, аймагай госстрахай агентээр хүдэлһэн байна.
Наһанайнгаа амаралтада гараад, Ольга Шагдаровна уран үгэдэ багаһаа ульһатайгаа һанан, гуурһаяа дахин туршаха гэжэ шиидээ юм. Аймагай “Улаан Туяа”, “Ярууна” сонинуудта, уласай “Буряад үнэн” сониндо, “Байгал” сэтгүүлдэ шүлэгүүдээ толилуулһан байха.
ЯРУУНЫН АЙМАГ
Гушан гурбан гулбай Яруунын
Гэрэл туяа толордог түмэн.
Габьяа ехэтэй Яруунын аймаг –
Гурим, журамтай нангин гуламта.
Дабталга:
Элшэ хүсэтэй хонгор дайда
Эдитэй сэсэн суранзан мэтэ,
Этигэл дүүрэн энхэрэн угтадаг
Энхэ амгалан манай Ярууна.
Баян түүхэтэй, үльгэр домогтой
Баатар арад зоноороо элбэг,
Буряад оронойм дээжэ шэмэг -
Баяр асарһан Яруунын аймаг.
Дабталга.
Үзэсхэлэн гоё үргэн талаараа
Үнгын тобир адууһа малнууд,
Үнжэгэ тоһоор үлүү ехэ
Үрэжэл үдэсэтэй Яруунын аймаг.
Дабталга.
Үндэр нэрэтэй, алдар солотой
Үнэн сэхэ арад зомнай,
Үлзы Яруунын түб Нарһата -
Үзүүр һайхан түрэл нютаг лэ.
Дабталга.
БУРХАНТАЙ, БУЯНТАЙ ТУЛДУУМНАЙ
Баян дэлгэр энхэ Тулдуумни
Бата алдарша зоноороо дорюун,
Байра байдалнай жэгдэ амгалан
Бэрхэ ажалша үлзы нютаг лэ.
Дабталга:
Арюун таладаа, хангай дайдадаа
Амжалтаар ехэ омог Тулдуумни,
Аза жаргалтай арад зонойм
Аглаг тэнюун нангин нютаг лэ.
Баабай, эжыдээ найдал асарһан
Баатар зоригтой сэсэн залуушуул,
Бурхантай гуламтаяа бэхи сасадаг
Буянтай угай золтой арад лэ.
Дабталга.
Һүбэлгэн ухаатай улад зомнай
Һүрэг адууһа малаа үдхэдэг,
Һайнаар ажаллаһан мал шэмэтэй
Һүнэй дээжэ энжээр элбэг даа.
Дабталга.
Сахилзама сахюур голой эрьеэр
Сайбаганаад мүндынэ үерэй һүүлээр,
Сахюур шулуун – байгаалиин баялиг
Сэбэр тунгалаг уһанда толорно.
Дабталга.
САГААЛГАН
Манай Буряадай Сагаалган
Мандажа үглөөнэй ерэнхэй,
Манай Һама Бурхан
Маанараа эрьеэд бусанхай.
Дабталга:
Саб сагаахан Сагаалган
Сэнгүү, сэнгүү зосоомни,
Саб сагаахан сэдьхэлдэм
Сагаан, арюун байдалнай.
Сагаан һарамнай гарабал даа,
Сагаан эдеэгээр угтаһан
Сэбэр сэдьхэл бэлэглээд,
Сагаан харгы уряална.
Дабталга.
Буряадайм ехэ Сагаалган
Бурхантай, адистай үдэрнүүд,
Баян үреэл үреэһэн
Буянтай, һэшхэлтэй хүгшэднай.
Дабталга.
Ехэ һайхан нүхэднай,
Ёохор дуугаар хатарһан
Ерээ һаяхан айлшаднай,
Ехэ баяр асарһан.
Дабталга.
ХҮБҮҮНЭЙ ШОГ ДУУН
Һара шэнги сагаанхан
Һайхан сэдьхэлтэй басагад,
Һонирхоод абахада һаадгүйхэн,
Һүбэлгэн ухаатай басагад
Һанаһандам юундэ хүрэнэгүйб?
Аялга шэнги зэдэлһэн
Арюухан гоё басагад,
Айдарлаад абахадам аятайхан,
Аргагүй альбан басагад,
Аялгань юундэ тааранагүйб?
Сэсэг шэнги һалбарһан
Сэбэрхэн шарайтай басагад,
Сэнгээд абахадам сэнтэйхэн
Сэсэн бэрхэ басагад
Сэдьхэлым юундэ дайранагүйб?
Хабар шэнги хайланхай,
Халуухан абаритай басагад,
Хатараад абахадам галтайхан,
Хамагһаа ажалша басаг
Хадамда юундэ гаранагүйб?
Зула шэнги бадарһан
Зол жаргалтай басагад,
Зугаалаад абахадам зохидхон
Зондоо хүндэтэй басагад
Зүрхыем юундэ зобооногүйб?
УЛААН-ҮДЭМ ҺАЙХАН ДАА
Зоригтой, габьяатай баатар арад зомнай
Зохидхон зангаараа, эрхим ажалаараа хүндэтэй,
Зүүн зүгэй орон түби Азиин
Заншалтай, гуримтай Улаан-Үдэм арюухан.
Замба түбиин омогорхол - манай Буряад,
Залитай, заяатай Улаан-Үдэм азатайхан.
Загаһатай, олзотой Байгал шадарай улад,
Золтой байдалтай ниислэл хотын зон.
Заабари, һургаалтай энхэ залуу үетэн
Зугаатай, урматай Улаан-Үдэм аятайхан.
Замба түбиин омогорхол - манай Буряад,
Залитай, заяатай Улаан-Үдэм азатайхан.
Сэнтэй, суутай зүүн Азиин залуушуул,
Сэсэн арад хилын саагуур һуурижаа.
Сууряатажа сэдьхэл һэргээмэ дуунууд зэдэлээд,
Солотой, одотой Улаан-Үдэм хоншуухан.
Замба түбиин омогорхол - манай Буряад,
Залитай, заяатай Улаан-Үдэм азатайхан.
БУРЯАД ХЭЛЭЕЭ ҮРГЭЕ
Омог дорюун хүбүүд, басагад,
Одоол таанарта онсо найданаб.
Одо заяатай буряад хэлэеэ
Оншо аргаар дээшэнь далижуулыт!
Буряад зонойнгоо һүлдэ үргэжэ,
Буряад хэлэеэ дээгүүр сэгнэжэ,
Буряадайнгаа домог түүхэ түүрээжэ,
Буряад арадаа һайнаар мэдыт!
Буряад хэлэн удха шанартай,
Баян үгэнүүдые шэнжэлэн үзыт,
Буряад түрэл хэлэн хүндэтэй,
Бата бэхи дэлгэрхэнь болтогой!
Аба эжын үгын абьяасһаа
Асари ехэ түрэл хэлэн,
Ашата багшанарай гүн хэшээлһээ
Абарга хүсэтэй буряад хэлэн!
ДУРАН
Һарын шэнээр хүхын дуугаар
Һайхан хүүхэн айлшаар ерээ.
Һанаан сэдьхэлэй ургаһан жэгүүр
Һаяхан илдамаар зугаалаад абаа.
Азатай дуран жаргал асараа.
Арюухан басаган инаглан дурлаа.
Хани нүхэр омог зантай,
Халуун дуран гүлмэр залуу,
Хатар наадан ирагуу дуутай
Хуби заяан намай һугадаа.
Азатай дуран жаргал асараа.
Арюухан басаган инаглан дурлаа.
Май һарын урихан миһэрээн,
Модон намаалаа, налагар байгаа,
Мүнгэн зүүдхэл зүүлгээб эльгэлэн,
Мойһон нюдэд мишэд-мишэд гээ.
Азатай дуран жаргал асараа.
Арюухан басаган инаглан дурлаа.
