​Буряад ороной үйлэдбэридэ мүнгэ һомололго хүгжөөхэ тухай

Россиин Президентые Сибириин тойрог дотор бүрин эрхэтэ түлөөлэгшэ Виктор Толоконскиин үнгэргэһэн координационно зүблөөн дээрэ Байгал шадарай дэбисхэр дээрэхи инвестиционно проектнүүдые бэелүүлгын асуу­далнууд зүбшэгдөө.

Сэлэнгын целлюлозо-картон­но комбинадай гол акционер “Байл” гэһэн эмхиин генераль­на директор Евгений Пруид­зе комбинадта тохёолдоһон мүнөөдэрэй байдалтай танилсу­улаа. Энэ комбинат ажалаа бо­люулаад байһанаа, шэнэ эзэн­тэй болонхой гэжэ һануулая.

- Тон һалажа һандаршаһан, үмхирһэн эмхи даажа абан­хайбди. Ямаршье мүнгэн һомологдоогүй. 1.2 миллиард мүнгэ зөөри банкнуудта үритэй, 700 миллион үри шэритэй эмхи бидэндэ хүртөө. 2013 оной дүнгөөр энэ эмхи 450 миллио­ной гарзатай гаралсаһан байна. Шухала онсо котёл һандаржа магад. Тиимэһээ мүнөө жэл ямар нэгэ мүнгэнэй тэдхэмжын үгтөөгүй һаань, нёдондоной байдал дабтагдажа болохо бшуу, - гэжэ Евгений Пруидзе мэдээсээ.

2014-15 онуудта “Байл” гэһэн эмхи Сэлэнгын комбинат руу 5,2 миллиард түхэриг шэглүүлхэ хүсэлтэй. Гэхэтэй хамта банк урьһаламжа үгэхэ аргагүй. Тиимэһээ Евгений Пруидзе 1,5 миллиард түхэригэй хэмжээнэй гүрэнэй тэдхэмжэдэ найдуулга үгэхыень эрибэ.

- Хэрбэеэ комбинат һэльбэн шэнэлэгдэбэл, 10 миллиард түхэригэй олзо олохо арга­тай. Дэлхэйн эгээл асари томо үйлэдбэритэй эмхи болохо ар­гатайбди. Хэрэглэгдэһэн уһаяа хаянгүй, һөөргэнь сэбэрлээд хэрэглэдэг арга боломжотой эмхинүүд дэлхэй дээрэ тон үсөөхэн юм, -гэжэ Евгений Пру­идзе мэдээсээ.

Буряадай мяханай комбинад­та инвестициин туһаламжаар үйлэдбэриин онсо шугам бай­гуулагдаад, шэнэ түхэлтэй бо­лонхой. Гэбэшье комбинадай гол шиидхэгдэхэ асуудал - үйлэдбэрилгын түүхэй эд.

- Анхан комбинат мяхаяа Монголһоо асардаг байгаа, зүгөөр һүүлэй үедэ малай эл­дэб үбшэн дэлгэржэ, мяханай дэлгүүр ондоо тээгүүр бэдэрхэ баатай болонхойбди, - гэжэ компаниин директорнүүдэй Со­ведэй түрүүлэгшэ Александр Венедиктов мэдээсээ.

Эгээл томо ба тааруу дэлгүүр Белорусида. Гэхэтэй хамта тэндэһээ мяха доллароор ху­далдан абахада, ехэ олзогүй гэжэ түрүүлэгшэ мэдүүлбэ. Хари гүрэнэй мяха хэрэглэхэ тусхай программада комбинат ажалла­ха аргатай байһанаа мэдүүлнэ. Үхэрэй ба тахяагай мяханай асуудал шиидхэхэ хэрэгтэй, харин гахайн мяханай асуудал шиидхэгдэнхэй. Бүхыдөө жэлэй туршада 8 мянган тонно мяхан хэрэгтэй гэжэ мэдээсэбэ.

- Зүүн Сибириин регионуудта мяханай зүйл элбэгээр хэрэглэг­дэдэг гээшэ. Тиимэһээ танай эмхидэ найдамтай хангалгын болзор ба тогтоогдоһон һайн үнэ сэн хэрэгтэй, - гэжэ Виктор Толоконский тэмдэглээ.

Гэхэтэй хамта Алас Дурнын ба Байгал шадарай дэбисхэрнүүдэй хүгжэлтын программада При­байкалида мүнгэ һомололгын асуудал оруулагдаагүй. Тиимэһээ Буряад Республикын Толгойлогшо Вячеслав Нагови­цын Виктор Толоконскида энэ асуудал анхархыень дурадхаа.

Газ Буряад Республика дотор һаяын сагта ерэхэгүй

Газ Буряад орон руу дэлгэрүүлхэ асуудалаар Координационно Соведэй зүблөөн дээрэ Гүрэнэй Дүүмын Федерациин Соведэй гэшүүн, эрдэмтэн Арнольд Тулохонов элидхээ. Сибириин дэбисхэр газгүйгөөр хүгжөөхэнь хэсүү гэжэ эрдэмтэн тэмдэглээ.

- Байгалай регионой гол асуудал хадаа газ гээшэ. Сибирь дотор газ нефтепроводһоо хойгуур ябуулагдана. Тиигэжэ бүхэли регион газгүй үлэшэнэ. Алексей Миллерые наашань дуудажа, ойлгуулха хэрэгтэй. Олзын хэрэг эрхилэгшэ бэшэ, гүрэнэй хүн ха юм, - гэжэ Арнольд Тулохонов тэмдэглээ.

Гэхэтэй хамта Виктор Толоконскиин тэмдэглэһээр, Сибириин дэбисхэртэ газ нэбтэрүүлгэ нилээн хүшэр асуудал. 

- Хэншье энэ асуудал һаядаа шиидхэхээр гэжэ һананагүй. Газ Красноярскын хизаарта, Эрхүүгэй можодо болон бусадшье газараар үгы ха юм. Зүүн Сибириин болон Алас Дурнын дэбисхэртэ газ абалга эрхилэгдэхэ. Эрхүү, Яхад, Красноярскын хизаарта гээд газ бии болохо. Газай ашагта малтамалнууд Баруун Сибириин газһаа шанараараа ондоо. Эндэ гүнзэгы үйлэдбэри хэрэгтэй.

Тиимэһээ Зүүн Сибирьһээ холо саашань дамжуулхань хүшэршэг ха юм. Гэбэшье хүгжэлтын хүсөөр газопровод баригдажа, тиигэһээр Буряад орон руушье байгуулагдана бэзэ. Харин һаяын сагта газ Буряад Республика дотор бии болохогүй, - гэжэ Виктор Толоконский мэдээсэбэ.

Тиимэһээ Буряад Республика дотор һаяын арбаад жэлэй туршада газ бии болохогүй хаш. Газ байгуулгын асуудал хүшэр гэжэ эли. Шэнгэрүүлэгдэһэн газ ехэ үнэ сэнтэй, гэбэшье гүрэнэй зорилгото программа хэрэгтэй. Газ байгуулга ехэ гарзатай, ажаһуугшадай хэрэглэлгэ баһал ехэ үнэ сэнтэй болохо гэжэ тэмдэглэгдээ.