​Аха нютагта банк бии болохо гү?

Аха аймагые банктай шууд дары болгохо тухай даабари Буряад Уласай Толгойлогшо – Засагай газарай Түрүүлэгшэ Вячеслав Наговицын уласай эдэй засагай сайдай нэгэдэхи орлогшо Тимур Будаевта табиба.

– Мүнөө сагта бүхэли аймагые банкгүй баряад байха гээшэ буруу. Гансал өөһэдынгөө талые, олзо оршоёо урдаа табяад байдаг аралжаанай банкнуудай хараа бодол дээдын захада байха бэшэ, юрын зоной тала түбхын түрүүндэ табигдаха ёһотой, – гээд, уласай Толгойлогшо захирба. – Нэгэ долооной туршада энэ даабари хайшан гэжэ бэелүүлһэн тухайгаа намда ерэхэ гарагай хоёрто тоосон дуулгахыетнай уялгалнаб.

Аймагай түб болохо Өөрлиг тосхондо ажалладаг байһан “Россельхозбанкын” таһагай хаагдаһанһаа хойшо удангүй дүрбэн һара гүйсэхэнь. Үнгэрһэн зунай тэн багаар тэрэ банкын хаагдаһан шалтагааниинь гансашье аймагта ажаһуудаг зоной үсөөнһөө һабагшатай бэшэ, харин тэндэ хүдэлдэг байһан зоной хэдэн жэлэй туршада хуули хазагайруулжа байһанһаа эхитэй юм. Тэрэ ушарнуудые мүнөө гүрэнэй мүрдэлгын болон дотоодын аюулгүйе сахидаг албанууд тодорхойгоор шүүмжэлжэ байнхай. Мүрдэлгын дүүрэхэдэ, дүнгүүд согсологдожо, бодото зэмэтэд элирүүлэгдээд, хуулиин ёһоор харюусанал аабза.

Тэрэ үедэнь холын хадата аймагай ямаршье зэмэгүй юрын лэ зон зобоно. Аха нютагта эгээл дүтэ оршодог банкын эмхинүүд аяар 260-аад модоной зайда, Түнхэн аймагай түб болохо Хэрэн һууринда бии. Абаһан урьһаламжануудаа саг соонь түлэхэ, бэе бэедээ, холын гүрэн, хотонуудта һуража байдаг оюутан үхибүүдтээ эльгээхэ, ядахын сагта алаабхи дэлгүүрһээ абаһан юумэеэ түлэхын тула банкын дансанууд дээрэ бэшээтэй мүнгэеэ бодото “һаршагануур” болгохо гэхэ мэтэ хэрэгүүдые бүтээхэ аргагүй болоһон ахаархинай тэсэбэриие гайхахаар.

Ахада банкын хаагдаха тухай энэ жэлэй эхиндэ анха түрүүн ябаган зугаа тараһан юм. Тэрэнэй үнэн худалые ойлгохын аргагүй байһанһаа боложо, аймагай хүтэлбэрилэгшэд “Россельхозбанкын” Буряад Уластахи таһагай даргада хандажа, албан ёһоной аргаар харюу бэшэг табихыень гуйһан байгаа. Теэд тэрэ харюунь дары түргэн ерээ бэшэ, хэдэн һараар таталдаа. Удаарһан ушарынь өөрын онсо шалтагаантай байһан лэ юм бэзэ. Тиигээдшье шэнжэлгэ мүрдэлгын ажал гээшэ шуумгай түргэн бүтэдэггүй. Гэм зэмэ, хуули эбдэхэ ябадалнуудай бодото дээрээ байгаа юм һаа, һаатаха, нобшорхонь лэ наада захада оршодог. Теэд аймагые тэрэ үедэ хүтэлжэ байһан засаг дарга Баяр Балданов, һунгамалнуудай зүблэлэй түрүүлэгшэ, нютагай засагай байгууламжын захиргаан һанаа амархан һуугаагүй: уласай Эдэй засагай яаманда тусхай бэшэг бэшэхэһээ гадуур, элдэб хэмжээнэй зүблөө хуралдаануудай зүбшэн хэлсэлгэдэ табижал байба. Аймагһаа һунгагдаһан Арадай Хуралай һунгамалнууд Борис Ботоев Ким Галсанов хоёр энэ асуудал шиидхэхэ талаар хэдэн һэдэлгэ хээ, банкнуудай хүтэлбэрилэгшэдтэ, уласай дээдын засаг баригшадта мүн лэ асуудал табиһан байха юм.

Намарай эхиндэ үнгэргэгдэһэн аймагай засаг даргын һунгалтын үедэ банкын хаагдаһан ушар бүхы Ахаар асари ехээр зүбшэн хэлсэгдэжэ, нютагай засаг эрхилжэ байһан зониие хатуугаар шүүмжэлхэ, элдэб эсын худал хуурмаг үгөөр зэмэлхэ гоёхон лэ шалтагаан боложо үгөө һэн. Теэд ямаршье хүн аймагай дарга болог, хойто үдэртэнь банк нээгдэшэхэгүй ха юм даа. Һунгалтада ерэжэ, дуугаа үгэдэг юрын ахаархин энээниие һайн лэ ойлгожо байгаа бэзэ.

Нютагай засагай байгууламжын хүтэлбэрилэгшэдтэй һая үнгэрһэн зүблөөн дээрэ Аха аймагай шэнэ засаг дарга Матвей Мадасов банк нээлгэхэ тухай асуудал дахин табижа, уласай Толгойлогшын дэмжэлгэдэ хүртэһэн байха юм.

Хадата нютагай тэсэбэри ехэтэй зон харанхы һүниһөө хойшо гансахан хүнэй хүдэлдэг “дохолон” банкын газаа түрисэлдэжэ байхаяа одоол болихонь гэжэ найдагдана.