​Малай тэжээл бэлдэлгэдэ - онсо анхарал

Буряад Уласай хүдөө аймагуудта үбһэ тэжээл бэлдэлгэ түлэг дундаа. Мүнөөдэрэй байдалаар, нэгэ толгой малда 3,1 центнер тэжээл бэлдэгдээ. Нёдондоной энэ хаһада 3,2 центнер хуряагдаад байгаа. Буряад Уласай Хүдөө ажахын яаманай ургамал тарилгые харгалзалдаг таһагай дарга Андрей Бадмаевай хэлэһээр, Буряад ороной 14 аймагууд онсо байдалай журамда оруулагданхай. 

- Бүгэдэнэй мэдэһээр, хоёр жэлэй туршада уласай ажахынууд ган гасуурһаа хохидожо, манай ажахынуудтай даадхалай эмхинүүд хэлсээ баталхаяа болёо һэн. Тиимэһээ Хүдөө ажахын яаманай сайд Даба-Жалсан Чирипов Ород гүрэн дотор түрүүшынхиеэ Агрострахованиин үндэһэн холбоонтой хэлсээ баталһан юм. Тэрэнэй ёһоор, тус эмхи манай уласай газар дэбисхэр дээрэ шалгалта, шэнжэлэлгэ хэжэ байдаг, - гэжэ тэрэ мэдээсэбэ. 

Энэ эмхиин шалган шэнжэлһэн гэрэл зураг дээрэ манай Буряад Уласай түб аймагууд улаанаар тэмдэглээтэй. Энэнь юуб гэхэдэ, Сэлэнгэ, Зэдэ, Хэжэнгэ, Бэшүүр, Ярууна, Ивалга, Хурамхаан, Мухар-Шэбэр, Кабанск, Түнхэн, Байгал шадарай, Ивалга, Загарай, Тарбагатай аймагуудта тохёолдоһон ган гасуур. Гэхэ зуура август һарын эхеэр Зэдэ аймагта хура бороо орожо, байдалынь нэгэ бага дээрэ болоо. Ярууна аймаг тон ехээр ган гасуурһаа хохидоо. 

Иимэ байдалай тохёолдоод байхада, аймаг бүхэндэ тусхай түсэбүүд хараалагданхай. Үбһэ тэжээл Һайнаар бэлдэһэн аймагууд ургаса абажа шадаагүй аймагуудтаяа хубаалдаха юм. Мүн тиихэдэ хүршэ Үбэр Байгалай, Эрхүү, Хабаровск, Красноярск можо нютагуудһаа малай тэжээл асарха тухай хэлсэгдэжэ байна. Юрэнхыдөө нэгэ толгой малда 9,3 центнер үбһэ тэжээл бэлдэгдэхэ ёһотой. Харин гүрэнэй программада оруулагдаһан ажахынууд 20-20 центнер бэлдэхэ ёһотой бшуу. Үбһэ хуряалга хоёр долоон хоногой туршада дүүргэгдэхээр багсаамжалагдана. 

Тарбагатай болон Кабанск аймагуудай зарим ажахынууд таряагаа хуряажа эхилэнхэй. Һаяын сагта Зэдэ аймагта орооһото ургамалнууд эдеэшэжэ байна, эндэ таряа хуряалга баһал эхилхэ дүтэлөө. Тиигэһээр бусадшье аймагуудта энэ халуун хаһа захалха. 

Огородой эдеэн нёдондонойхиһоо нэгэ бага дээрэ, юуб гэхэдэ, олон ажахынууд уһалууриин ажал һайнаар ябуулаа. Харин хартаабха тулюуршаг. Ган гасуурай хажуугаар августын һүүл багаар хюруу унажа, тон ехэ сүйд татаа. Һүүлэй хэдэн жэлэй туршада иимэ эртэ хюруу унаагүй һэн. 2015-2016 онуудта үбһэ ногоон сентябриин тэн болотор үшөөл ургажа байдаг һааб даа. Харин мүнөө жэлэй эртын хюруу һаял һэргэжэ байһан ногоо сохибо. Тиимэһээ сабшалан, бэлшээринүүдэй байдал хэсүү. 

Ган гасуурһаа боложо, 49 мянга 800 гектар талмай хосороо. Энэнь хадаа Буряад Уласай таряанай бүхы газарай 35 хубинь болоно, 2015 оной ехэ ган гасуурта 70 хубинь хосороо һэн гээд һануулая.