1294
Хяагтын Ара-Алцагадай Павел Балсанов үмсэдөө нилээд олон эбэртэй бодо малтай юм. Үнгэрhэн үбэлые һайн дабаба.
Энэ үмсын ажахыда 60 гаран толгой бодо мал тоологдоно, тэдэнэй 25 -иинь хара эреэн үүлтэрэй. Иимэ хара эреэн үүлтэртэ мал Балсановтан Буряадта бусадһаа түрүүн Эрхүү можоһоо асарһан. “Хүдөө ажахын хүгжэлтын” шугамаар 15 сая түхэригэй грант шүүжэ, ажахыгаа үргэдхэхэ арга боломжотой болоһон байна. Һаалиин фермэ барижа, элдэб хэрэгсэлнүүдые, һубай үнеэдые худалдажа абаа. Үнеэ баридаг тусхай түхеэрэлгэтэй байра, үнеэ һаадаг хэрэгсэл, малай үргэн байранууд гээд булта зохёогдонхой. Эндэ ямаршье хүйтэниие дабахаар байра байдал түхеэрэгдэнхэй. Гэхэ зуура, хара эреэн үүлтэрэй малда бусадта ороходоо, ехэ тэжээл бэлдэхэ хэрэгтэй. Тэрэниие мэдэжэ, тус ажахы элбэгээр малай тэжээл нөөсэлөө.
Энэ малынь түл үгэжэ эхилбэ. Хэмэл онол аргаар үрэжүүлгэ хэгдэнхэй. Бүхы мүнөө үеын ариг сэбэрэй эрилтэдэ таарама “Дюара” гэһэн хэмэл үрэжүүлгын түхеэрэлгэ асарагданхай. Мэргэжэлтэдэй хэлэһээр, һайн, бэе махабад тобир шадалтай түл абагдаха аргатай. Павел Балсанов өөрөө малай эмшэн мэргэжэлтэй хадаа малай түл абалганда гол анхарал хандуулна. Тугалнууд һайнаар бэеэ хүсэнэ, малай хосорһон ушар тохёолдоногүй. Иимэ үүлтэр һайжаруулгын ажалай дүн харахадаа, нютаг зон һонирхожо, өөһэдынгөө малай үүлтэр хүгжөөжэ эхилэнхэй. Хүдөө нютагта мал хаража, ама тоһодохо гэһэн буряад арадай сэсэн үгөөр хэлэбэл, үүлтэр һайн мал ажаллахадашье, олзо оршошье орохо ха юм даа.
Үнгэрһэн үбэл эртүүр саһан орожо, оһолто ушарһаа һэргылгын онсо байдал соносхогдоо бэлэй. Тиихэдэ тус ажахын 60 гектар орооһото таряан хосороо һэн. Гүрэнэй үгэһэн 700 мянган түхэригэй дэмжэлтэ болон хара хүсэнэй ажалай ашаар малай тэжээл дуталдаагүй.
Балсановтанай ажахын гол оршо - һааһан һүн гээшэ. Тиимэһээ бүхы ажахынхид һайнаар үнеэ һааха гэжэ оролдоно. Сүүдхын хугасаада нэгэ һаамхай үнеэн 10 литр һү үгэнэ. Һаагдаһан һүнэй гол хубинь Хяагта хотын 5 наймаанда, аймагай 6 газарта болон гүрэнэй социальна шэглэлэй эмхинүүдтэ тушаагдана. Һаалишадай ба малай ажалшадай салин хүлһэн хэһэн ажалһаань дулдыдадаг.
- Тиимэл хадань булта оролдосотойгоор ажаллана, һайн салин түлэгдэхэдэнь, ажалшадаар ажахы дуталданагүй. Малшад, тугалшад, һаалишад булта мэргэжэлтэй зон юм. Шэнэ ажалда орогшодые би өөрөө һургадагби. Хүршэ нютагай зон манда ажалда орохоёо һанадаг. Баунта аймагһаа малшаниие абааб. Саашадаа ажахыгаа үргэдхэхэ, шэнэ түхеэрэлгэнүүдые тодхоохо, һүнэй зүйлнүүдые буйлуулан үйлэдбэрилхэ түсэбтэйбди. Тиигэжэ ажалта шэнэ һууринуудые байгуулхабди, - гэжэ Павел Балсанов мэдээсэбэ.
Энэ КФХ хабарай тарилгада эршэтэйгээр бэлдэжэ байна. Тиихэдээ 200 гектар газарта шэниисэ, 200 гектарай зайда обёос, 265 гектарта нарин тэжээл тарихаар хараалагдана.
Нэмэжэ хэлэхэдэ, Хяагтын хүдөө ажахын һалбарида 3 томо ажахы, 75 фермерскэ ажахы, 5803 үмсын хамһабариин ажахы тоологдоно.
Цырегма САМПИЛОВА
Буряад Уласай Хүдөө ажахын болон эдеэ хоолой яаманай мэдээгээр бэлдэгдэбэ
