​Буряад хэлэнэй багшанарай түрүүшын съезд

Буряад хэлэнэй болон литера­турын багшанар эмхидхэлэй суглаа үнгэргэжэ, өөһэдын эблэл байгуулаа гэжэ манай сонин дуул­гаа һэн. Харин мүнөөдэр республи­кымнай буряад хэлэнэй багшанар түрүүшынгээ съезд зарлаба гээшэ. Тус хуралдаан Буряад Республикын Олониитын Палатын дэмжэлгээр үнгэргэгдэнэ гэжэ тэмдэглэлтэй.

Съездын ажалда республикын һургуулинуудай буряад хэлэнэй баг­шанар, БГУ-гай, БРПК-гай багшанарай ниитэнүүдэй түлөөлэгшэд, Олониитын Палатын гэшүүд хабаадаха. Гэхэтэй хамта съездын ажалда хабаадахын тула Буряад Республикын Арадай Хуралай де­путадууд, Һуралсалай болон эрдэм ухаа­най министерствын, Буряад Республикын Толгойлогшын болон Правительствын хороонуудай, ВАРК-ын түлөөлэгшэд уригданхай. Съездын гол зорилгонуудай нэгэн хадаа һуралсалай эмхинүүдтэ бу­ряад хэлэ ба литература заалгын талаар ушардаг бэрхэшээлнүүдые зүбшэхэ, шиидхэхэ гэһэн болоно. Мүн тиихэдэ “Буряад Республикада һуралсал тухай” гэһэн Буряад Республикын Хуулиин хүсэндөө ороһоной оршомдо буряад хэлэ һуралсалай ябасада хүсэдөөр хэрэглэл­гые хангаха тусхай программа бэелүүлхэ асуудал зүбшэн хэлсэгдэхэ. Тиихэдэ бүхы дээрээ Буряад Республикада хэлэнэй та­лаар политика ямараар, хэр зэргээр ябу­улагданаб гэһэн асуудал съездын үмэнэ табигдахаар хараалагдана. Һуралсалай талаар гүрэнэй стандарт баримталан ябуулагдаха ажалай хэмжээндэ буряад хэлэндэ яагаад һургахаб гэһэн асуудалые тус хуралда хабаадагшад мүн лэ ши­идхэхые оролдохо. Бултанай мэдэһээр, һүүлэй үедэ һургуулинуудта буряад хэлэ ямараар, яагаад шудалхаб гэһэн асуудал бултанай һанаа зобооно. Арадай Хуралай үнгэрэгшэ сесси дээрэ хэлэнэй талаар ху­ули диилэнхи олоной дуугаар абтабашье, арсалдаата асуудалнууд дууһаагүй зан­даа. Зарим мэдээжэ юристнүүд тус Хуули буруугаар абтаа гэжэ тобшолно. Буряад хэлэн хуулиин ёһоор гүрэнэй хэлэн хадаа һургуулинуудта ород хэлэнтэй адли зэргэ заагдаха ёһотой гэжэ тэдэнэр тэмдэглэнэ. Тээмэндэ нэгэ хэмжээ ябуулгын үедэ Му­хар-Шэбэрэй багшын ажалай ветеранай буряад хэлэнэйнгээ саашанхи байдалай түлөө һанаагаа зобожо, ”амаа ангайха аргатай зон түрэл хэлэнэйнгээ түлөө абяа гарыт” гэжэ хэлэхэдэнь, сошордомоор байгаа. Нээрээшье, тиимэ хүндэ байдал тогтоо юм гү гэһэн асуудалда съезддэ хабаадагшад харюусажа, тэрэниие зүб тээшэнь шиидхэхэ бэзэ гэжэ найдагдана.
Лопсон Гергенов
Радна-Нима Базаровай фото-зураг