1010
Майн 9-нэй Агуу Илалтын үдэр “Хэтын жагсаал” гэһэн ехэ хэмжээндэ манай Улаан-Үдэ хото гурбадахи жэлээ хабаадаба. Хархис дайсадтай тэмсэлдэ орожо, Агуу Илалта шэрээлсэһэн дайшалхы хүгшэн аба, эжы, түрэл гаралайнгаа дүрэ-зурагуудые бариһан хүн зоной жагсаалай урда тээ Илалтын Улаан туг намилзаа. “Хэтын жагсаалай” ябаһан замаар дайнай үеын дуунууд ходол зэдэлжэ байгаа, сэрэгэй оркестр наадаа, мүн талмай бүхэндэ Улаан-Үдэ хотын уран һайханай бүлгэмүүд дуугаа гүйсэдхэбэ.
Бүхыдөө Буряад Улас дотор Илалтын баярай 45 хэмжээ ябуулганууд үнгэргэгдэжэ, тэдээндэ 35 мянгаад зон хабаадуулагдаа.
Илалтын мемориалай дэргэдэ Буряад Уласай Толгойлогшо Вячеслав Наговицын Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай сэрэгшэдтэ, ара талын ветерануудта, бүхы арад зондо баярай үгэнүүдээр хандаба.
- Манай Буряад ороной эрэлхэг сэрэгшэд Сталинградай, Крымэй хахад аралай, Невскэ талмайн ехэ байлдаануудта дайлалдажа, Европын гүрэнүүдые сүлөөлэлсэжэ, Берлин абалсаһан юм. Манай Сибириин сэрэгшэдэй аша габьяагаар Москва хото аршалагдаа бшуу, - гэжэ Вячеслав Наговицын тэмдэглээ.
Мүн Толгойлогшын хэлэһээр, дайшалхы сэрэгшэдэй эрэлхэг шэн зоригой нангин дурасхаалай болон ажалша баатарнуудые хүндэлэн ёһолжо байхадаа, олон янзын арадуудые эб нэгэдүүлнэ. Мүнөө үеын арад зоной гол уялга хадаа Агуу Илалтын түүхэ нангин хадагалха болоно.
Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Цырен-Даши Доржиев арад зондо хандажа, Агуу Илалтын һайндэрэй амаршалгын үгэнүүдые хэлэбэ.
Дайнай ветерануудта гэр байра үгтэхэ
Буряад Уласай Толгойлогшо сугларагшадай урда мүнөө манай дунда үлэһэн дайшалхы сэрэгшэдтэ нигүүлэсхы хандаса олгуулха тухай тэмдэглээ.
Манай Буряад орондо Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай 13 мянга 400 ветеран бүридхэгдэнхэй. Тэдэнэй 735-ниинь дайшалхы сэрэгшэ ба эрэмдэг, юһэ мянга 400-ниинь ара талын ветеран, хоёр мянга 400-гаад дайшалхы сэрэгшэдэй наһанайнь нүхэр һамгадынь.
- Бидэ ветеран бүхэндэ анхаралаа хандуулхаяа оролдодогбди. Нёдондо жэлэй дүнгөөр, социальна, эмнэлгын хамһабариин туһаламжа, гэр байрын заһабарилгын туһаламжа олгуулагдана, 4 мянга 347 ветеран гэр байраар хангагдаа. Мүнөө жэл 2015 оной майн 21 хүрэтэр бүридхэлдэ абтагдаһан 86 ветераниие гэр байраар хангахабди, - гэжэ Вячеслав Наговицын мэдүүлбэ.
Хэтын жагсаалда хабаадагшад
Баирма Дашидоржиева, “Үльгэр” театрай захирал:
- Минии хүгшэн аба 1943 ондо сэрэгэй албанда абтаха наһанай гүйсэхэдэнь, дайнай дүлэтэ байлдаан руу хам оролсоһон юм. Үшөө нэгэ хүбүүгээ дайнда эльгээхэнь гэртэхиндэнь хэсүүл байгаа. Юуб гэхэдэ, ахань дайнда мордоһоор, һураггүй байгаа бшуу. Хүгшэн абамни һүүлдэнь дайн тухай намда хөөрэдэг һэн. Тэрэ 2-дохи Украинска дайнай сэрэгтэ дайлалсажа, Венгри, Румыни гүрэнүүдые сүлөөлэлсэһэн. Дивизидэнь ехэ олон Эрхүүгэй, Шэтын, Буряад ороной эрэлхэг сэрэгшэд дайлалдадаг һэн. 1945 оной августын 9-дэ Квантунска сэрэгэй добтолгодо хабаадахаяа Манжуур руу эльгээгдэһэн юм. Юрын сэрэгшэ хүгшэн абамни амиды мэндэ гэртээ бусаха аза талаантай байгаа бшуу. Дайнай һүүлээр Яруунын аймагай “Улаан малшан” колхоздо адуушанаар амжалтатай ажаллаһан юм.
Сэсэг Бальжирова, Москва хотоһоо бэшэбэ:
- Минии эсэгэ - Василий Осипович Степанов 1921 ондо Хэжэнгын аймагай Шулуута һууринда түрэһэн. 1939 ондо сэрэгэй албанда абтагдаад, тэндэһээл 1941 ондо дайнда хабаадажа эхилһэн. Баруун дайнда 55-дахи танкова бригадада,16-дахи Армиин Т-34 танкда танкистаар дайлалдаа. Москва хотын хамгаалалгын дайнда хабаадаа, Польшо, Чехи гүрэнүүдые сүлөөлэлсөө. 1945 оной намар гэртээ бусаһан юм. 11-тэйдэмни абамни наһа бараа һэн, тиигэжэ хөөрэжэ, хэлэжэ байһан мэдээсэлнүүдыень хадуужа абангүй үлэһэндөө, ехэл өөртөө гомдодогби. Агуу сэрэгшэдтэ - Мүнхэ Дурасхаал!
Автор: Цырегма САМПИЛОВА
Описание: Василий Осиповичай зээ хүбүүн Гена “Хэтын жагсаалда"
Автор: Цырегма САМПИЛОВА
