​Сэсэрлиг соо сэнгүүхэн

Хурамхаанай аймагай Арзгун һууринай эгээл үзэмжэ һайхан, болбосоруулһан түхэлтэй байшан хадаа хүүгэдэй сэсэрлиг болоно. Багашуулай шэнээр һэльбэн заһабарилагдаһан байшан соо ороһоор 5 жэл болохонь. Энэ сэсэрлигэй юртэмсые тойруулаад, нютагай ажабайдал эрьелдэжэ байдагтал үзэгдөө.

Бүхыдөө Хурамхаанай аймаг дотор 12 сэсэрлиг ажалладаг юм байна. Тэдэнэй арбаниинь һэльбэн шэнэлэгдэжэ, мүнөө үеын ёһо гуримай эрилтээр түхеэрэгдэнхэй. Гансал Майск Элһэн хоёр һуурингай хүүгэдэй сэсэрлигүүд заһабарилгын ажал хэгдэхыень хүлеэжэ байна.

Гааргын дунда һургуулиин эхин шатын хуушан байшан һэльбэн шэнэлэгдээ. Энэ һургуули ерэхэ жэл 100 жэлэйнгээ ойн баяр тэмдэглэхэ. Энэ байшан Тунген һууринда һургуули боложо баригдаһан аад, наашань асарагдажа табигдаһан байгаа бшуу. Иимэ түүхэтэ байшан соо мүнөө Арзгунай сэсэрлиг оронхой. Халуун уһа, дулаагаар хангагдадаг сорготой, болбосорон түхэлтэй байшан болгогдонхой. Нютагай захиргаанда мэдэлэй мүнгэн зөөри байха бэшэ, түрэлхидэй туһаламжаар лэ шэнэ түхеэрэлгэнүүд, нааданхайнууд худалдан абтагданхай.

Арзгун һууринда бага үхибүүдтэеэ бүхыдөө 400-гаад хүн ажаһуудаг. Ажалгүй шалтагһаа нютагай олон зон хото руу нүүжэ ошонхой. Сэсэрлигтэ мүнөө сагта 30 үхибүүн ябадаг. Хүүгэдэй сэсэрлигые даагша Цындыма Дамбаевагай хэлэһээр, олонхи гэртэхин Улаан-Үдэдэ ажаһуудаг.

Фото Цырегмы САМПИЛОВОЙ

Сэсэрлигые даагша Ц. Дамбаева

- Городто сэсэрлигэй дуталдаһан шалтагһаа хүгшэн аба, эжыдэнь аша зээнэрээ энэ сэсэрлигтэмнай ябуулдаг. Тиигэжэ олон үхибүүд болонхой. Мүнөө жэл 9 үхибүүн сэсэрлигээ дүүргэжэ, эхин шатын һургуули руу орохо. Нютагтамнай үсөөнөөр шэнэ үхибүүд мүндэлдэг, гэбэшье, мүнөө жэл шэнэ үхибүүд ерэхэ бэзэ гэжэ найданабди, - гэжэ Цындыма Согбаевна хөөрэбэ.

Өөрөө Цындыма Согбаевна 1978 ондо багшанарай дээдэ һургуули дүүргэжэ, нютагаа бусаһаар лэ, эндэ сэсэрлигые даагшаар ажаллана. Дүршэл ехэтэй мэргэжэлтэнэй хүтэлбэри доро сэсэрлигэй ажал ябуулга тоб гэжэ журамтай, бүхы байдалынь зохёогдонхой.

Гааргын дунда һургуулиин нэгэ байшан соо шахуу байхадаа, хүмүүжүүлгын талаар ажал ульгам ябуулагдадаг болоо.

- Бидэ һуралсалай “развивающая среда” гэһэн шэглэлээр ажалланабди. Һуралсалай тойрог байгуулагданхай. Тэндэ Майскын дунда һургуули ба сэсэрлиг болон манай сэсэрлиг дунда һургуулитаяа гээд хамта нэгэдэжэ, һуралсалай, хүмүүжүүлгын ажал ябуулнабди. Элдэб проектнүүдые бэелүүлжэ, суглаа, зүблөөнүүдээ нэгэдүүлжэ ябуулхада амархан, - гэжэ сэсэрлигые даагша мэдээсэбэ.

Фото Цырегмы САМПИЛОВОЙ
Түрэлхидэй туһаламжаар түхеэрэлгэнүүд, нааданхайнууд абтанхай

Гааргын дунда һургуулитаяа зэргэлээд, хоорондоо үүдэтэй байшантай юм. Тиигэжэ һуралсалай ябуулгада һургуулиин багшанар хабаадуулагдажа, үе залган дамжуулһан аргаар ажалаа ябуулна.

Бүхыдөө арга боломжоороо энэ сэсэрлиг 34 үхибүүдые хангахаар юм. Тойроод байһан багахан һуурингуудһаа үхибүүдые, илангаяа һургуулида орохо наһаяа хүсэжэ байһан үхибүүд заатагүй сэсэрлигтэ ябуулагдана. Гааргын Адаг гэһэн багахан һууринһаа нэгэ айлай гурбан үхибүүд ябадаг. Үглөө бүри эжынь үхибүүдээ машинаар асардаг юм. Тиигэжэ хүдөө заимкаар ажаһуудаг үхибүүд һуралсалай болон хүмүүжүүлгын хэмжээнүүдһээ үлэнгүй хангагдана гэжэ тэмдэглэлтэй. Үдэр соо нэгэ үхибүүнэй түлөө 85 түхэриг түрэлхид түлэнэ. Салин хүлһэ абаха ажалгүй гэртэхиндэ энэнь суглараад байхадаа, горитойхон мүнгэн зөөри болоно ха юм даа. Эндэхи нютагайхид юрэнхыдөө үхэр малаа хараад ажаһууна. Энэ тэрэ пилорама, модон ажалда ябадаг зон бии. Олон хүүгэдтэй болон бага орошотой айлнуудай үхибүүд эндэ ябаа ааб даа.

Энэ сэсэрлигтэ 9 хүн ажаллана. Тэдэнэй гурбаниинь мүнөө жэл наһанайнгаа амаралтада гараха түсэбтэй. Зургаан багшанар энэ сэсэрлигтэ ажалладаг юм байна.

Минии сэсэрлиг орожо ерэхэдэмни, бага үхибүүд эдеэлжэ байгаа. Эдеэлдэг газартань ханын саана дүтэхэнэ һургуулиин байра соо суглаан боложо байхадань, үхибүүдые унтадаг таһаг соо эдеэлүүлээ. Гэбэшье, сэсэрлигэй дэбисхэр талмай ехэ, үхибүүдэй унтадаг, эдеэлдэг, наададаг, һурадаг талмайнууд яһала үргэн, үхибүүдые ямаршье аргаар шэнэ сагай эрдэм мэдэсэдэ һургаха аргатай бшуу.

Фото Цырегмы САМПИЛОВОЙХүүгэд үглөөнэйнгөө хоол барижа байна