​Этигэлэй хамбын ордоной шангууд

Урда дугаарта 13-дахияа үнгэргэгдэһэн заншалта наадамай энэ һуралсалай жэлэй һүүлшын шатаһаа фоторепортаж толилоо һэмди. Мүнөө бүхы дүнгүүдээр хаанахи һургуулинууд ямар дүнгүүдтэйгөөр заншалта наадамаа дүүргэбэб гэжэ харая.

Һуури                                                                       Һургуулинууд                                                                дүн

1	Бэшүүрэй аймагай Харланай үхибүүдэй бүлэг	120,8
2	Сэлэнгын аймагай Жаргалантын дунда һургуули	119,8
3	Зэдын аймагай Петропавловкын 1-дэхи дунда һургуули	117,95
4	Ахын аймагай Өөрлигэй дунда һургуули	114,75
5	Хориин аймагай Хориин 2-дохи дунда һургуулиин "Балаасайтан" бүлгэм	112,25
6	Яруунын аймагай Эгэтын-Адагай дунда һургуули	109,35
7	Улаан-Үдэ хотын 29-дэхи Буряад гимнази	107,35
8	Баргажанай аймагай Уланай дунда һургуули	107,2
9	Сэлэнгын аймагай Ноёхоной дунда һургуули	105,35
10	Зэдын аймагай Дэрэстэйн дунда һургуули	103,75
11	Хяагтын аймагай Мөөрөөшын дунда һургуули	103,25
12	Сэлэнгын аймагай Харганаагай дундa hургуули	103,2
13	Сэлэнгын аймагай Сэлэн-Дүүмын дундa hургуули	100,9
14	Зэдын аймагай Цагаатайн дунда һургуули	99,55
15	Зэдын аймагай Доодо-Бургалтайн дунда һургуули	98,9
16	Зэдын аймагай Дээдэ-Үшөөтэйн дунда һургуули	97,9
17	Улаан-Сүхэ аймагай Шаргалжанай дунда һургуули	95,7
18	Мухар-Шэбэрэй аймагай Галтайн дунда һургуули	93,9
19	Улаан-Үдэ хотын 54-дэхи дунда һургуулиин "Жаргалтай бүлэ" бүлэг	93,2
20	Ивалгын аймагай Оронгын дунда һургуули	90,85
21	Хяагтын аймагай Баян-Булагай дунда һургуули	90,65
22	Улаан-Үдэ хотын 54-дэхи дунда һургуулиин "Дүхэриг" бүлэг	89,7
23	Ахын аймагай Саяанай дунда һургуули	86,7
24	Зэдын аймагай Гэгээтэйн дунда һургуули	84,05
25	Хяагтын аймагай Энхэ-Талын дунда һургуули	83,45
26	Сэлэнгын аймагай Гусиноозёрскын 6-дахидунда һургуули	81,95
27	Улаан-Үдэ хотын 9-дэхи дунда һургуули	81
28	Сэлэнгын аймагай Юрөөгэй дундa hургуули	80,25
29	Хяагтын аймагай Ехэ-Нугын дунда һургуули	79,45
30	Захааминай аймагай Нэмэлтэ һуралсалай түб	78,95
31	Хяагтын аймагай Нэмэлтэ һуралсалай түб	78
32	Ивалгын аймагай Гэльбэрын дунда һургуули	73,95
33	Буряад Уласай Үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей-интернат	72,05
34	Хяагтын аймагай Алтайн дунда һургуули	67,5
35	Ивалгын аймагай Доодо-Ивалгын дунда һургуули	65,85
36	Улаан-Үдэ хотын 56-дахи физикэ ба тоо бодолгын шэглэлтэй һургуулиин «Солонго» бүлгэм	55,5
37	Улаан-Үдэ хотын 56-дахи физикэ ба тоо бодолгын шэглэлтэй һургуулиин «Хонхонууд» бүлгэм	48,75
38	Сэлэнгын аймагай Ехэ-Цагаанай дунда һургуули	28,5
39	Улаан-Үдэ хотын 35-дахи дунда һургуули	21,9
40	Улаан-Үдэ хотын 32-дохи дунда һургуули	19
41	Хяагтын аймагай Хоронхойн дунда һургуули	17
42	Улаан-Үдэ хотын 12-дохи дунда һургуули	14
43	Хяагтын аймагай Ехэ-Хүдэриин дунда һургуули	9,75
44	Хяагтын аймагай Тамирай дунда һургуули	7,2

Шалгарһан командануудта дипломууд, Этигэлэй хамбын ордоной тусхай шангууд: “Найман тахил” болон “Долоон эрдэни” барюулагдаа. Мүн баһа түрүү һууринуудта гараһан командануудай багшанар дипломуудта болон урмашуулгын шангуудта хүртөө.

Урда дугаартаа “Эхэ хэлэн – манай баялиг” наадамай дүн согсологдоно” гэжэ гаршаг доро наадамда хабаадаһан (шабинараа бэлдэһэн) багшанарай һанамжа дурадхалнууд толилогдоо һэн. Мүнөө манай сурбалжалагша Борис Балдановай наадамда хабаадагшадтай уулзажа хөөрэлдэһыень толилбобди.

ЖААХАН ЖАСМИНЫН АМЖАЛТАНУУД

Хоёр һуралсалай жэлэй хугасаа соо Ивалгын дасанай дэргэдэ “Эхэ хэлэн – манай баялиг” гэһэн урилдаан ганса Буряад Уласай бэшэ, мүн Эрхүү можын болон Забайкалиин хизаарай түрэл хэлэеэ, ёһо заншалаа һэргээжэ, дээшэнь үргэхэ бэрхэ хүбүүд, басагадые суглуулдаг заншалтай. Энэ удаа тэдэнэй тоодо гурбадахияа Яруунын аймагай Эгэтын-Адагай 5-дахи ангиин һурагша Жасмина Мункоева оролсобо.

Автор: Борис Балданов
Описание: Дүрбэн тэгшэ бэрхэ Жасмина - аба эжынгээ омогорхол

Жасминын хэлэһээр, буряад һайхан хэлэеэ хэды бэрхэ мэдэбэшье, мүрысөөндэ хабаадахада, хүнгэн бэшэ байна. “Эгээл түрүүшынхиеэ Ивалгын дасан ерэхэдээ, куклаяа гоёор хубсалуулаад, олоной үзэмжэдэ табяад, буряад хубсаһан тухай хөөрөөб.Тиигээд Һүүлдэнь “Хэнэй хэлэн баян бэ?” гэһэн урилдаанда хабаадааб. Харин мүнөө “Оньһон үгэ оншотой” гэһэн урилдаандахабаадааб”, - гэжэ Жасмина Мункоева хөөрэнэ. Һургуулидаа ганса “таба” гэһэн сэгнэлтэ дээрэ һурадаг Жасмина басаган дуулажашье, хатаржашье шадаха. Мэдээжэ дуушан, композитор Ринчин Цырендоржиевич Бурхиевай ударидалга доро дуунай кружогто ябадаг. Һургуулиингаа “Ая ганга” ансамбльда Юлия Геннадьевна Мункоева эжынгээ хүтэлбэри доро хатарай нюусануудтай танилсадаг юм.

Жасмина хадаа олон тоото аймагуудай болон уласай урилдаануудта хабаадалсажа, түрүү, шангай һууринуудые заал һаа эзэлдэг гээшэ. Эдир ангиин һурагшадай дунда “Ученик года” гэһэн конкурсдо уласай хэмжээнэй гурбадахи һуури эзэлжэ шадаа. Үшөө тиихэдэ буряад электронно номоор урилдаанда түрэл Яруунаяа, илангаяа Эгэтынгээ- Адаг суурхуулжа, хоёрдохи һуурида гараа бшуу. Яруунын аймагай “Эдир Дангина” мүрысөөндэ түрүүлһэн Жасмина Мункоева олон эрхим, бэрхэ үхибүүд сооһоо шэлэн абтагдаад, Москва хотодо болодог Кремлиин ёлкын найр нааданда үнгэрһэн үбэл ошоһон байна.

НҮХЭСЭДЭГ НАЙЗАНУУДАЙНГАА ХЭЛЭ МЭДЭХЭДЭ ШУХАЛА

"Эхэ хэлэн-манай баялиг” гэһэн наадамда ганса буряад угтай хүбүүд, басагад хабааданагүй. Хабаадагшадай дунда мүн лэ ондоо яһанай үхибүүд оролсоно.

Автор: Борис Балданов
Описание: Ород яһанай хүүгэд заримдаа бидэнһээ үлүү һайнаар хэлыемнай мэдэдэг

Сэлэнгын аймагай Гусиноозёрск хотын 6-дахи һургуулиин 7-дохи ангиин һурагша Кристина Покацкая тус хэмжээ ябуулгада дүрбэдэхиеэ ерээд байна.

- Эгээл түрүүшын наадамда би буряад хэлэн дээрэ үлгын дуу хангюурдааб. Тиихэдэ хэдэн һайхан буряад дуунуудые мэдэдэгби. Энээндээ ехэ баяртайб. Юуб гэхэдэ, суг хамта ан-бун ажаһуудаг буряад угсаатанай ёһо заншалыень, хэлыень мэдээд ябахада таатай, - гэжэ Кристина манай сурбалжалагшада хөөрэбэ.

Кристина «Уран бэлигтэй, ульгам хэлэтэй» гэһэн урилдаанда нүхэдөөрөө «Бурелаш» гэһэн уран һайханай хүүгэдэй сэтгүүл зохёожо, нэгэтэ бэшэ харуулһан байна. “Нэгэ дахин бидэ ород хэлэн дээрэ “Ералаш” хараад, буряадаар оршуулаабди. Харин мүнөө бидэ өөһэдөө зохёогообди. Манай багша Альбина Николаевна Бадмаеватай хамта сэтгүүлэйнгээ ябаса, зосоохи шэнжыень һанаһан байнабди. Эндэ манай классай бүхы хүбүүд, тиихэдэ хэдыхэн лэ басагад дуратайгаар хабаадалсаа”, - гэжэ Кристина Покацкая һонирхолтойгоор хөөрэнэ.

ХОНИНОЙ АРҺААР ХУБСАҺАНАЙ ЗҮЙЛНҮҮДЫЕ ОЁЖО...

Буддын заншалта Сангхын эмхидхэдэг “Эхэ хэлэн – манай баялиг” гэһэн наадамда хабаадагшад ганса түрэл хэлэеэ, түүхэеэ, ёһо заншалаа мэдэдэг болоно бэшэ. Элинсэг хулинсагуудай заншалаар хониной арһа элдэжэ, тэрээгээр юумэ оёхо даабари басагад абана. Энэ хадаа эжы, абын дүршэл халан абаха басагад, хүбүүдтэ зорюулагдаһан урилдаан болоно бшуу.

Майн 27-до болоһон урилдаанда Хяагтын аймагай Энхэ Талын һургуулиин шаби Виктория Жигжитова сээжэбшэ оёхо даабаритай байгаа.

Урда мүрысөөнүүдтэ бидэ хониной арһаар бээлэй, гутал оёһон байнабди. Харин мүнөө би сээжэбшэоёоб. Иимэ хүндэ ажал наһан соогоо үшөө оёжо үзөөгүйб, - гээд Вика мэдүүлнэ. – “Эхэ хэлэн-манай баялиг” наадамай сайт дээрэ ороод, хониной арһа яагаад элдэдэг бэ гэжэ харааб. Мүн тусхай баримтата фильм соо оёлго тухай һонирхолтойгоор харуулагдана. Тэрээнтэй танилсаад, юушье оёхо аргатайш.

Викын сээжэбшэ оёжо байхада, арһаниинь хү-рөөгүй. Тиимэһээ хүршэнэрһөө дуталдаһан арһа абажа, ажалаа түгэсэһэн байна. Эндэ ерээд, сээжэбшэдээ гоёолтонуудые хээ. Иигэжэ басагадай уранаар юумэ бүтээжэ байхыень харахадаа баярламаар.

Автор: Борис Балданов
Описание: Хониной арһаар бээлэй, гутал, сээжэбшэ мэтэ орёо зүйлнүүдые оёдог уран гартай Вика