​ОРОНГЫН СУРХАРБААН

Июниин 18-да Ивалгын аймагай Оронго нютагта Сурхарбаан үргэн дэлисэтэйгээр шэнээр һэльбэгдэжэ заһагдаһан стадион дээрэ үнгэрбэ. Оронгоорхин арадай аргаар урданайнгаа зүблэлтэ засагай үедэ байһан стадионоо шэнэ сагта тааруулжа, олон зоной найрлаха, олон зүйлэй тамирай мүрысөөнүүдые, хатар наада үнгэргэхэ соёлой, тамирай талмай болгожо шадаа. Эндэнь Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда баатарай үхэлөөр алдалан унаһан нютагаархиндаа бодхооһон хүшөө байна. Теэд үнинэй заһагдаагүй энэ хүшөө мүнөө сагта баһал шэнэлүүлхэ болошонхой.

Автор: Сэнгэ Ринчинов
Описание: Амаршалгын үедэ

- Намартаа энэ ажал эхилхэбди. Түлэбынь хуу зохёолгоотой. Нэн түрүүн түлэбэй ёһоор һөөг модонуудые, ургамалнуудые һуулгахабди. Хүшөөдөө баһа Афган дайнда болон террористнуудтай тэмсэжэ унаһан баатар хүбүүдэйнгээ нэрэнүүдые мүнхэлхэбди, - гэжэ нютагай гулбаа Жамсо Цыренжапов зунайнгаа найр нээхэдээ хэлэбэ.

Зунайнгаа найр нааданиие Оронгын соёлой ажалшад, арадай "Оронго" ансамблиин бэлигтэйшүүл түрэл нютагайнгаа "Улаанхан Оронго" магтаалаар эхилбэ. Тиигээд лэ:

- Оронго нютагнай урагшаа һанаатай, зөөлэн сэдьхэлтэй нэгэ одон соо түрэһэн мэтэ зонтой. Энэ ехэ одон соо эгээл дээрэнь Хамба лама Даша-Доржо Этигэловэймнай заяата одон яларна! - гэгдэжэ, Оронгын һүзэгтэнэй эблэлэй түрүүлэгшэ Зандра Бадмаев одыень Оронгын талые зураглаһан тайзан дээрэ яларуулжа, "Этигэлэй хамбын магтаал" гүйсэдхэгдэбэ.

Удаань нютагай гулбаа Ж.В. Цыренжаповай "Бүгэдэнэй толгойлогшо" гэһэн одон яларуулагдажа, Людмила Дашанимаева аялга дуугаа зорюулаа. "Һуралсал - эрдэм" гэһэн һургуулиин багшанарай, ажалшадай захирал В.В. Будаевагай одоной яларуулагдахада, Аюр Бадмаев "Оронго" ансамблиин багашуулай бүлгэмтэй "Ажалай баяр" дуу гүйсэдхэбэ. Бүхэ барилдаашадай одоной ялархада, Соёлма Бадмаева, Жанна Тудупова, Сэсэг Базарова гурбан "Амар мэндые" хангюурдаба.

Элүүрые хамгаалагшадай һайндэрые угтуулан, "Элүүр энхын" одон яларжа, "Оронго" ансамблиин дунда наһанай бүлэгэйхид "Хатанай хатар" һүр жабхалантайгаар гүйсэдхэбэ. Эгээл балшар багахан оронгоорхиниие хүмүүжүүлдэг "Вишенка", "Улаалзай" хүүгэдэй сэсэрлигээрхинэй одоной ялархада, ирагуу шүлэг зэдэлбэ. Оронгын РЭС-эйшье ажалшадай одон гэрэлээ сасажа, Дарима Бадмаева дуугаар амаршалаа. Оронгын урлалгын һургуулиин одон яларжа, шабинарынь уран гоёор "Улаалзай" гүйсэдхэбэ. Почтын ажалшадай одондо "Уулын оройгоор" гэһэн хүгжэмтэ бэлэг Соёлма Бадмаева бариба. "Оронгын бууза" бүхы Буряадтаа мэдээжэ ха юм. Эдэ буузашад үгыгөөр нэгэшье найр наадан үнгэрдэггүй. Одонойнь ялархада, "Оронго" ансамбль баһал хүгжэмтэ бэлэг бариба. Эгээл ирагуу гоё хүгжэмтэ бэлэг олон хүүгэдые түрэжэ хүмүүжүүлһэн эжынэртэ зорюулагдаа. Айлшан, Буряадаймнай мэдээжэ дуушан Батсух оронгоорхиндо бэлэг дуунуудаа баряа.

Удаань тайзаниие багашуул эзэлбэ. "Одо заяагаа гэрэлтүүл" гэһэн конкурс соносхогдоо ха юм. Дүрбэтэйхэн Арьяна Дашиеватабатай Вероника Дугаржапова хоёр шүлэгүүдые уншаба. Эгэшэ дүү Бэлигма, Дашима Будаеванууд "Тоб-тоб тобороо", "Хорын хор" хатарнуудые, хоюулаа хамта "Ёохор" хатарба. Адиса Батуева, Номина Раднаева, Сэлмэг Тогтохоева, Анна Черткова, Юлимжана Токтохоева ирагуу дуунуудаа дуулаба. Вика Муравьёва хатаржа, Алтана Дармаева дефиле харуулаа.

Автор: Сэнгэ Ринчинов
Описание: Амаршалгын дуун

Автор: Сэнгэ Ринчинов
Описание: Эдир одод шагнагдана

Урилдаан

Үхибүүд 60 м зайда, харин эдиршүүл, ехэшүүл 100 м зайда урилдаа. 4-5-дахи ангинуудай басагад, хүбүүд сооһоо 3-дахи һуурида - Катя Гендунова, Сэнгэ Рыгзымаев гараба. 2-дохиие - Баярма Очирова, Базар Батуев; 1-дэхиие Дарья Хвостова, Саша Мальчининов абаа. 7-9 – дэхи ангинуудай дунда: 3-дахи - Анита Эрдынеева, Соёл Сабадаев; 2-дохи - Дарья Голоскова, Намжил Санжиев; 1-дэхи һуури Юлия Калёнова, Алдар Цыбиков гэгшэд абажа шадаа. Аха ангинуудай басагад сооһоо100 м зайе хурданаар дабажа гараа гэбэл: 3 – Анита Эрдынеева, 2 – Даша Гвоздкова, 1 – Юля Калёнова гурбан абаа.

Һургуулияа дүүргэхэ болон дүүргэһэшүүлэй дундаһаа: 3 – Максим Фёдоров, Арюна Ленхобоева; 2 - Григорий Пермяков, Ульяна Токтохоева; Борис Цыренов Дэнцэма Нимацыренова хоёр эгээл хурданууд байгаа. Мүн баһа наһатайшуул урилдажа, тэнхээ тамираа алдаагүйбди гэжэ харуулаа. 3 – дахиие – Борис Цыренов, Клара Цыремпилова; 2 – дохиие – Зандраа Бадмаев, Алёна Санжиева; 1 – дэхиие Буянто Бальжиев Марина Шугаева хоёр абаа.

Утые һүрэлгэ

Һүрэхэдөө үнөөхил хурдан хүлтэнүүдмнай баһал бэрхэ байгаа. 3 – дахи һуурида Дэнцэма Нимацыренова Зоригто Жалсараев хоёр гараа. 2 – дохи һуури Анита Эрдынеева Аюр Гомбоев хоёр эзэлээ. Даша Гвоздкова Гомбо Дамбаин хоёр эгээл ута зайда һүрэжэ шадаа.Эдэл хүнгэн солбон, шуран хурдан хүбүүд, басагаднай баһал волейбол наадаар тэмсээ.

Бүхэ барилдаан

Заншалта ёһоороо бүхэ барилдаан бүхэшүүлышье, харагшадышье олоор суглуулба. Бүхэшүүлэй тэмсээе Дээдэ-Онгостойн Дүйнхэр дасанай шэрээтэ Буда ламбагай уран гоёор, удха түгэлдэрөөр тайлбарилжа, бүришье ехэ һонирхол түрүүлээ. Мүрысөөн эгээл багашуулһаа эхилбэ. 30 кг шэгнүүртэ Агван Кишиктуев илажа гараа. 35-да Аюр Санжиев илаа. 40 соо -Гэлэг Ринчинов, 45 – Доржо Ринчинов, 50 – Зоригто Кишиктуев, 55 – Алдар Мункуев, 60 соо Хэшэгто Раднаев түрүүлжэ гараа. Эдэмнай бултадаа Оронгын хүбүүд болоно.

Автор: Сэнгэ Ринчинов
Описание: Барилдаанай үедэ

Ехэшүүл сооһоо 60 кг шэгнүүртэ Зэдын бүхэ Буянто Банзаракцаев , 63 соо – Оронгын Буянто Раднаев, 75 соо – Зэдын Евгений Гармаев, 75-һаа дээшэ шэгнүүртэ Хурамшын Эрдэм Санеев оройлжо гараа. 2-дохи һуури Оронгын Борис Цыренов, Хэшэгто Раднаев, Зэдын Буянто Банзаракцаев, Оронгын Геннадий Хипхенов гэгшэд абаа. З-дахи һуури Оронгын Намсарай Базаров, Оронгын Борис Цыренов, Хурамшын Баясхалан Гомбоев, Оронгын Шагдар Бадмаев гэгшэд абаа.

Мүн баһа наһатай бүхэшүүл барилдажа, олоной һонирхол татаа. 3-дахи һуурида Бимба Галсанов гаража, 2-дохи һуури Пурбо Бимбаев абаа. Доржо Бадмаев оройлжо гараа.

Хоёр хонин шагнал Оронгын гулбаа Ж.В. Цыренжаповай зүгһөө табигдажа, эдиршүүлэй болон ехэшүүлэй дунда абаргануудай солодо хүртэхын түлөө буха ехэ тулалдаан үнгэрөө. Эдиршүүлэй дунда шалгаржа, Хэшэгто Раднаев абаргын солодо хүртэжэ, хонин шанда хүртөө. Харин ехэшүүл соо Буянто ахань оройлжо, хоёрдохи хонин шан абаа. Эдир барилдаашадта Буряад Уласай Арадай Хуралай депутат Цыденжап Батуев өөрынгөө шангуудые барюулаа.

Энэ ехэ найр захиргаанай, соёлой ажалшадай эдэбхитэй ажалые гэршэлжэ, үндэр хэмжээндэ үнгэржэ, хүн зоной сэдьхэлдэ хадуугдабал даа.

Автор: Сэнгэ Ринчинов
Описание: Абарга Хэшэгто