​"Хасаг заншалдаа үнэн сэхэбди"

"Буряад хасагуудай дүрбэн морин полкнуудые байгуулга тухай” Россиин Сенадай Зарлигай абтаһаар 250 жэлэй ойтой дашарамдуулан, хасагуудай Буряадтахи нэгэдэлэй тусхай баяр ёһолол боложо үнгэрбэ. Нэгэдэлэй атаман В.Г.Цыренов атаган, ашабагад, сартуул, сонгоол хасаг полкнуудай байгуулагдаһан түүхэ тухай, гүрэнэй хилэнүүдые хамгаалгада, ниитын-политическэ ажабайдалда, залуушуулые сэрэгэй-патриотис хүмүүжүүлгэдэ оруулһан хубита тухай хөөрэбэ.

- Мүнөө үеын хасагууд гол түлэб үе дамжан, угаа залган ерэһэн гээшэ. Элинсэгынь - үбгэн аба, эсэгэнэрынь хасаг алба хэдэг байһан. Гол түлэб хилэ зубшаһан Зэдын, Захааминай, Сэлэнгын, Хяагтын аймагуудта, Баргажан голдо хасаг хүсэнүүд шанга байһан. Мүнөө сагташье хасагуудай абьяас ульһа буураагүй, урданайнгаа заншал үргэлжэлүүлэн, улас түрэдөө туһатай хэрэгүүдтэ хамааржал байдаг. Үнгэрһэн хабар Москва хотодо хасагуудай уласхоорондын хуралдаан үнгэргэгдөө, эндэ 51 регионһоо 80-яад атаманууд хабаадаа. Зүришэлдөөтэ үйлэнүүдые саралгада хасагуудай хабаадалга, залуу үетэниие хасаг хүдэлөөнэй заншалаар, Эхэ орондоо дуратайгаар хүмүүжүүлхэ гэһэн олон шухала асуудалнууд зүбшэгдөө, - гэжэ В.Г.Цыренов онсолон тэмдэглээд, дээрэ дурсагдаһан Зарлигтай зохилдуулан бии болгогдоһон медальнуудые сугларһан хасагуудта баяр ёһололой оршон байдалда зүүлгэбэ.

Автор: Виктор ЛОДОМПИЛОВ
Описание: Атаман В.Г.Цыренов М.Р.Чойбоновто медаль зүүлгэнэ. Ара таладань В.А.Колесников

- Хасагууд хэр урданһаа хатуу шанга зон байгаа юм. Хаанай албанда хорёод жэлдэ алба хэхэдээ, шэрхи болоогүйдөө яахаб. Манай Баргажанда хасаг заншал һайнаар сахигдана. Минии хани нүхэр Валентина Ананьевна һургуулиин директор байха үеһөө эхилээд, хасагуудай хүдэлөө һэргээжэ эхилһэн юм. Баргажанай һургуулида хасагуудай – кадетскэ класс хүдэлдэг. Хүүгэд түүхэ шудалдаг, бэеэ һорилгын хэшээлнүүдые гарадаг. Энэ класснай 52-дохи һургуулитай хамта “Всполох” гэһэн Бүхэроссиин мүрысөөндэ хабаадажа, командаараа гурбадахи һуури эзэлээ һэн. Нёдондонһоо ойн түймэрнүүдые һэргылхын тула патрульнуудта ябаабди. Хурамхаанай аймагта олоной түлөө ами наһаяа үгэһэн хасагуудай дурасхаалда “Хасаг” гэһэн хэрээһэн тодхон табигдаа. Хоёр долоон хоногой сэрэгэй –политическэ һуралсалнай эршэмтэй һониноор үнгэрдэг, - гээд, Баргажанай хасагуудай полкын атаман В.А.Колесников хөөрэбэ.

Табангуудай угай хасаг Б.А. Дансарунов Дэлхэйн нэгэдэхи дайнай үедэ Порт-Артурай кампанида хабаадаһан үбгэн аба Ринчин Шарибуевич тухайгаа хөөрэбэ. Өөрөө Бато Александрович отставкада гараһан подполковник, басаганиинь Дарима Батуевна сэрэгэй частьда алба хэнэ. Эсэгэ ороноо хамгаалгада хабаатай зоной уг иигээд лэ үргэлжэлнэ бшуу.

Автор: Виктор ЛОДОМПИЛОВ
Описание: Дансаруновтанай хасаг уг (баруун гарһаа): Бато Александрович, Виталий Александрович Николай, Тимур ашанартаяа, сэрэгэй албатан Дарима Батуевна

Буряадай хасагууд хүдөө ажахыда, фермерскэ хүдэлөө хүгжөөлгэдэ эдэбхитэй хабаадана. Энэ талаар Россиин Буддын шажанай заншалта Сангхатай харилсаатайгаар хүдэлдэг. Дасануудые барилгада туһална. Жэшээлбэл, үнгэрһэн зуун жэлдэ хасагуудай хүсөөр бодхоогдоһон Бултамуурай дасанай дуган һэргээн барилсажа байнхай. Зэдын хасагуудай техникумтэй, Сэлэнгын, Хяагтын медицинскэ колледжнуудтай холбоотойгоор ажалаа ябуулна. Хасагуудай хүдэлөө эдэбхижүүлхэ талаар грантнуудта хабаадана.

Автор: Виктор ЛОДОМПИЛОВ
Описание: Хяагтын хасагууд (зүүн гарһаа): Алексей Дугаржапов, Бултамуурай дасанай шэрээтэ Баир лама,  дуушан Дамба Занданов, дасан барилгые техническэ талаһаань хинагша Ринчин Очиров, барилгашан Валерий Сунграпов, ахамад инженер Виктор Лодомпилов

Буряадай хасагуудай түүхэ тухай Владимир Гармаев һонирхолтой номуудые бэшээ, магтаал-шүлэгүүдые Буряадай арадай поэт Матвей Чойбонов зохёон үргөө.

“Хасагуудай һүр һүлдэ ехэ, ажабайдалда эдэбхитэй байхые уряалһаар - баадхаһаар юм. Эсэгэ орондоо, хасаг заншалдаа алба хэхээр бэлэмди”, - гээд, Буряадай хасагууд тангариглана.