​Шахардуу байдалай дохёо

Хэнэйшье мэдэһээр, мүнөө жэл һургуулияа дүүргэһэн шабинар дээдэ һургуулинуудта, техникум болон училищинуудта дансануудаа тушаагаад, харюу хүлеэжэ байһан харюусалгатай хаһа болоод байна гээшэ.

Энэ ушараар бидэ Зүүн зүгэй институдай угталгын комисси орожо һонирхобобди. Имагтал буряад хэлэ бэшэгэй таһаг хоёр кафедра боложо хубаардаг юм. Түрүүшынхинь «Буряад болон эвенк хэлэ бэшэгэй кафедра» (даагшань С.Г. Ошоров). Эндэ аман зохёолой, уран зохёолой болон эвенк хэлэ бэшэгэй һалбаринууд ородог. Хоёрдохинь «Буряад хэлэ ба тэрэниие зааха методикын кафедра» (даагшань Р.С. Дылыкова).

Мүнөө анханайхидал юрын оюутад бэшэ, харин бакалавриадта 4 жэлэй хугасаа соо, һүүлээрнь өөрын дураар магистратурада 2 жэлдэ һуража гарадаг болонхой.

Һонирхоходомнай, мүнөө дээрээ энэ таһагта 16 дансанууд тушаагаатай байна. Дүн хамта мүнөө жэл буряад хэлэнэй таһагта бюджетнэ 7 һуури үгэнхэй байна. Табаниинь буряад хэлэнэй, хоёр һууринь эвенк хэлэнэй һалбаринуудта. Энээгээр хараад үзэхэдэ, ехэ шахардуу байдал тогтоод байна гэжэ мэдээсэе.

- Мүнөө үшөө долоон һуури үгэһэниинь эрхим гээшэ. Харин нёдондо оройдоол дүрбэ байгаа. Бидэ, буряад хэлэ бэшэгэй багшанар, иимэ байдалда ехэл һанаагаа зобонобди. Юундэб гэхэдэ, хэдэн жэлэй үнгэрһэн хойно буряад хэлэнэй ба уран зохёолой багшанар огто үгы болохоёо байна бшуу. Энэмнай айхабтар ехэ аюулай дохёо болоно.

Мүнөө жэл журналистын һалбари нээгээгүй. Энэ жэл һүүлшын выпуск гаргаабди. Гурбан хүн дүүргээ. Теэд 90-ээд гаран мянган түхэриг түлэжэ, ямар хүн коммерческээр орохоб? Манай таһагай оюутад булта хүдөөгэй ха юм. Хүдөөгэй байдал мэдээжэ байна. Тэдэнэртэ 90 мянга гээшэ өөһэдэйнь хүдэлдэг һаань, жэлэйнь салин болошохо болоно. Минии һанахада, манай засаг зургаан аймагуудай һуралсалай, захиргаанай эмхитэй хэлсэжэ, нэгэ-нэгэ квото үгүүлээ һаань, оюутаднай һураха аргатай байгаа. Энээн тухай бидэ һая «Алтарганын» шугамаар үнгэргэгдэһэн конференцидэ хэлсээ бэлэйбди, – гэжэ Сергей Гармаевич Ошоров хэлэнэ.

Үнэхөөрөөшье, «Алтаргана» нааданай үе соогуур Буряадаймнай багшанар, эрдэмтэд Уласхоорондын эрдэмтэдэй форум үнгэргэһэн байна. Эндэ хамта дээрээ хари гүрэнүүдһээ ерэһэн айлшадтаяа 400 хүн хабаадаа. Эндэ «Бурятский мир: от истоков к будущему» ба «Россия и монгольский мир: вектор на сближение» гэһэн хоёр конференци, «Буряад Уласай бии болоһон тухай» гэһэн түхэреэн шэрээ, «Буряад хэлэнэй хүндүүлхэй асуудалнууд ба ерээдүйн байдал» гэһэн хөөрэлдөөнэй талмай үнгэрөө юм.

Эдэ хэмжээ ябуулгануудай дүнгөөр тусхай резолюци баталагдаа. Тэрээн соо буряад хэлэеэ, ёһо заншалаа улам үргэжэ хүмүүжүүлхэ, дээшэлүүлхэ гээд хэлэгдэнэ. Үбэр-Байгалай хизаар, Эрхүүгэй можо, Буряад Улас гурбан харилсаа холбоогоо нягтаар барижа, илангаяа буряад хэлэеэ һэргээхэ, бэхижүүлхэ, буряад хэлэнэйнгээ багшанарые дэмжэхэ гэһэн асуудал шангаханаар табиһан байна.