​Түбэд эмшэлэлгэ - үе сагай эрилтэ

Үнгэрһэн зуун жэлэй 90 гаран онуудаар эмшэ лама Чимит-Доржо Дугаровай нэрэ Росси гүрэнһөө гадуур мэдээжэ болоһон байна. Чимит-Доржо Дугаров ламхайн намтартай уншагшаднай танилсаһаар үнинэй ааб даа. Тиимэһээ мүнөө үедэ ябуулжа байһан ажалынь уудалая.

Маарамба һаяхан Чехиин ниислэл Прага хотодо болон Швейцариин хотонуудаар ябажа ерээ. Эдэ гүрэнүүдэй эрдэмтэд, эмшэлэгшэд түбэд эмнэлгэ өөһэдтөө дэлгэрүүлхэ талаар ехэ ажал ябуулна. Мүнөө Чимит-Доржо Дугаровтай хамта тэдэнэр Буряад орондо ерэлсээ. Тэдэнэр Чимит-Доржо ламхайтай ходо харилсадаг, бэшэлсэдэг, хэшээлнүүдые абадаг. Чимит-Доржо Дугаровта эмшэлүүлһэн Европын олон гүрэнүүдэй зон ходо баяр баясхалангай бэшэгүүдые эльгээжэ, һургаал заабари һуража байдаг.

1973 ондо түрэһэн Кристине Аннахайм өөр тухайгаа иигэжэ бэшэнэ:

- 1993-1999 онуудта Бёрн хотодо һуража, дээдын мэргэжэлтэй врач болоод, “Нотвияд” паралегиологиин түбтэ врач-ассистентээр, удаань профессор М.Пировиногой хүтэлбэри доро Ольтенедэ Кантональна больницада доторой үбшэнэй врач-ассистентээр хүдэлөөб. 2002-2007 онуудта Базельскэ университедэй био-түбтэ профессор И.Бардын хүтэлбэри доро нейробиологиин докторой нэрэ зэргэ хамгаалааб.

2008-2013 онуудта нейрофидбикээр тусхайтаар мэргэжээд, уураг тархиин гэмэлтэлнүүдые эмшэлэлгээр шэнжэлэлгэ хэжэ, Австриин Хютенберг хотодо Уласхоорондын түбэд эмшэлэлгээр шэнжэлэлгын институдта һурааб. Багшанарни Энэдхэгэй Дармасала хотын ехэ эмшэ-ламанар байгаа.

Доктор Ян Масснер өөр тухайгаа:

-1996-2001 онуудта Германиин Фрайбургаиль Брайсгау, Швейцариин Базель хотонуудай университедүүдтэ биологи, молекулярна биологи, биохими шудалаад, Базелиин университедэй тусхай диплом абанхайб.

2001-2002 онуудта Макс Планкын нэрэмжэтэ институдта (Дрезден) нейробиологи шудалжа, Базелиин университедэй био-түбтэ Жан Питерсэй хүтэлбэри доро биохимиин докторой диссертаци хамгаалааб.

Иимэ үндэр нэрэ зэргэтэй эрдэмтэ докторнууд түбэд эмшэлэлгын аргануудые манай маарамбатай гүнзэгүйгөөр шэнжэлжэ, шудалжа байна. Чимит-Доржо Дугаров эдэ эмшэ эрдэмтэдтэй хэды жэлэй һуралсал үнгэргөө. Тэдэнэр саашадаашье һуралсалаа үргэлжэлүүлхэеэ мэдүүлнэ.

Тиихэдэ бүхы дэлхэй дээрэмнай химиин аргаар бүхы эмүүд хэгдэжэ, зоной анхарал бууража байнхай. Мүн баһа тэрэшье эмүүдынь һүүлэй үедэ муу шанартайгаар гаргагдадаг ушарнууд али олоор дайралдана. Иимэ ушарһаа Европыншье, Азииншье, далайн саанахи оронуудай зоншье Зүүн зүгэй эм домдо тон ехэ анхаралаа хандуулна, эмнэлгын аргануудаар һонирхоно. Энэ сагай оршондо Чимит-Доржо Дугаров Швейцари, Германи, Австри; Наран Уласта болон Монгол орондо ехэ мэдээжэ болонхой. Швейцариин “Padma AC” (“Бадма”) фирмэ тэрэнэй хиналтаар түбэд аргаар эмүүдые бэлдэнэ. Буряад Уластаа Элүүрые хамгаалгын яаманай Зүүн зүгэй эмшэлэлгын зүбшэлэгшэ (врач-консультант) юм.

Дүй дүршэлтэй эмшэ лама ямар эмэй ногоонуудые ямар үедэ суглуулхаб, яажа буйлуулхаб, ямар үбшэнүүдтэ туһатайб, тэдэнээр яажа аргалхаб гэһэн зүбшэлнүүдээрээ хубаалдажа байдаг. Эдэ заабаринууд мүнөө сагта тон ехэ туһатай. Һүүлэй үедэ хүн зомнай түрэл байгаалитаяа, тоонто нютагтаяа хүйһөөрөө холбоотойбди гэжэ ойлгожо эхилээ ха юм.

Эмүүдые бэлдэлгын тон нарин хэрэг онсо өөрын гуримтай: хэды наһатайб, ямар мэргэжэлтэйб, ямар ажалтайб, хэды сагта ямар хэмжээгээр хүртэхэб гээд лэ эмшэлэгшын урда олон тоото асуудалнууд гарадаг гээшэ. Тиимэһээ дүй дүршэлтэй аргашанай зүбшэл заабаринууд сэгнэшэгүй гээшэ.