Сентябрь һарын сэлмэг үдэрнүүдтэ Тулунжа Баабайн дэбисхэр сэбэрлэлгэ үнгэргэгдэхэ.
Буряад ороноймнай мүргэл үргэлэй газарнуудай нэгэн – Улаан-Үдэ хотын дэргэдэхи Тулунжа Баабай хада юм. Тэрэ хадын оройгоор бүри саашаа, Гүрүльбэ тээшэ, урданай мүргэлэй газарнуудай ехэ олон һүлдэ тэмдэгүүд байна гэжэ тала майлаар ябагаар ябажа аяншалдаг зон хөөрэдэг. Мүнөө сагта хадын оройгоор, хадын хормойгоорнь тайлганууд үнгэргэгдэдэг, буддын шажантанай мүргэн шүтэхэ обоонууд бодхоогдонхой. Энэ ехэ мүргэлтэй, нангин шүтөөнэй газар дэбисхэр эхинһээ орой хүрэтэр муухай нобшо, бог шоройгоор хушагдашаһан байна.
Буряад арадаймнай аха захатанай хэлэһээр, энэ ехэ дайда, Тулунжа Баабайн хадын саана Сотниковын хүндыдэ ехэ бог нобшо баһал оршон тойронхиие бузарлана. Тэндэһээ ехэ бузар бүхы хото, эндэхи һуурингуудаар таража, эндэхи болон Улаан-Үдэ хотын хүн зондо ехэ үбшэ, ажабайдалдань сүйд, һаалта, харша, шор жэлһээ жэлдэ асарна хаш.
Энэ газар дайдаар ябагаар оршон тойронхи байгаалияа шэнжэлэн үзэжэ ябадаг бүлэг аяншалагшадтай суг хамта ябадаг сэтгүүлшэн Баира Бальбурова эндэхи газар дайда сэбэрлэхэ, арилгаха хэрэг үүсхэнэ. Хэды дахин хүн зоной анхарал татажа, эндэхи газараар аяншалжа үзэхыень хүн зониие дуудаа. Һүүлшын уряалдань ниитын ажал ябуулагша, оршон тойронхи газар дайда, Эхэ байгаалияа хамгаалгын ажал ябуулагша Андрей Сукнев ерэжэ, эндэхи газар дэбисхэрые карта дээрэ буулгажа үгэһэн байна.
- Энэ газарай бог нобшые һалхин үлеэжэ, туужа, оршон тойроноор тараана. Нобшо ноохой арилгаха гэһэн хэлсээн олон жэлдэ гарадаг, гэбэшье юрын хүнүүд тэрэниие арилгаха аргагүйл байнал ха даа. Зүгөөр үргэл мүргэлтэй Тулунжа Баабайн хада майлые сэбэрлэхэ аргатайбди. Нангин газараа сэбэрлэхэ – буян гэдэг, - гэжэ Баира Бальбурова хөөрэбэ.
Августын 27-ной үдэр Баира Цыденешиевна энэ газарта түрүүшын сэбэрлэлгэ үнгэргэхые уряалһан юм. Хэр олон зон суглархаб гэжэ эли бэшэ байгаа. Фейсбугэй сүлжээ харилсаагаар уряал табяа бшуу. Гэбэ яабашье, хүн зоной ерээшьегүй һаа, өөрөө нобшо ноохой суглуулжа арилгажа эхилхэб гэжэ зорижо, дүрбэн хүбүүдэйнгээ нэгыень - Саша хүбүүгээ абаад, болзорто сагтаа Тулунжа Баабайн хада үглөөгүүр хүрэжэ ерээ бэлэй. Тэндэ Сергей Васильевич Грехов аша хүбүүн болон түрэлэйнгөө Денис, Виталий, Алексей хүбүүдые дахуулаад ерэһэн байба. Тиигэжэ 6 хүн гурбан часай туршада яһала ехэ нобшо суглуулжа, өөһэдынгөө унаагаар нобшо хаядаг тусхай газар руу абаашаһан байна.
Тэдэнэр Тулунжа Баабайн хадын оройгоор ехэ нобшо суглуулаад, субаргаһаа саана хүрэтэр сэбэрлээ.
- Арай хүсэмнай багадаа. Үшөө ехэ бог нобшо байна даа. Олон хүн зон суглараал һаа, хамтын хүсөөр сэбэрлээ һаа, ехэ удаанай ажал бэшэл даа. Хүн зон дэмжэбэл, һайн бэлэй. Иигэжэ эдиршүүлэй хүсөөр нангин шүтөөнэй газар сэбэрлэгдэжэ эхилээ хадаа, хэрэгнай урагшатай байха бэзэ, - гэжэ Баира Бальбурова найдалаа мэдүүлбэ.
Энэ мүнөө амаралтануудта баһал эдэбхитэн субботник эмхидхэхэ һанаатай байна. Оршон тойронхи байгаалияа, нангин шүтөөнэй газарнуудые бузар муухай нобшо богһоо арилгажа, буян үйлэдэхэ дуратайшуул, 8 9021661487 гэһэн утаһаар хонходогты! Оршон дайдаяа аршалая, ариг сэбэрые сахия гэжэ эдэбхитэн үшөө дахин уряална.
Б. Бальбуровагай фото зураг дээрэ:
Эдир эдэбхитэд Сергей Грехов түрүүтэй.
Автор: Цырегма САМПИЛОВА









