Общество 22 сен 2016 1029

​Арбан сагаан буянтай ажаһуухатнай болтогой

Нютагай наранай элшэ халуун, нютагай хүнэй хараса дулаан гэжэ зүб хэлсэдэг хадаа гэжэ һанагшаб. 1981 оной хабар “Буряад үнэн” газетынгээ редакциин богоһо алхан, ажаллахаяа анха түрүүшынхиеэ ороходомни, хэбэд номхон Хэжэнгэһээ уг гарбалтай, баян буряад хэлэтэй, бэрхэ журналистнууд Мижит-Цырен Дарижапович Намжилов, шогууша зантай Вера Эрдынеевна Токтохоева, типографида выпускающи амжалтатай ажаллажа байһан, урин миһэрэлтэй, урагшаа һанаатай, урма зоригтой Елизавета Дондоковна Бадмаева гээд ехэ зохидоор угтаа, намайе, залуу журналистые, ехэ дэмжээ, туһалаа бэлэй. Тэрэ гэһэн сагһаа хойшо 35 жэл гурган, жэргэн, ходорон ошоол даа... Бүри һургуулиин байхадаа, иигэжэл дуулалдадаг, хүсэд һайн удхыеншье ойлгодоггүй байгаалди даа:

Олон, олон нүхэд гээ гүш,

Олоһон лэ баялиг минии,

Олон, олон нүхэд юмэл,

Ойлгыш, инагни...

Наһан, наһан түргэн гээ

гүш,

Ная, ерэ хүрөө хадаа.

Наһан, наһан түргэн

юмэл,

Найдыш, инагни...

Залуушуулай һурган хүмүүжүүлэгшэд, манай эгэшэ нүхэд байһан алдарта поэт, эхэ шэнги энхэргы, зүгөөр эрилтэ ехэтэйгээрээ илгардаг байһан элитэ журналист, арадай поэт Цырендулма Цыреновна Дондогойдо, харюусалгата секретариин орлогшо Ольга Потельхоновна Цыреновада бүхы наһаараа баярые хүргэн ябадагби. Тэдэнтэй ехэ нүхэсэдэг, хүхюун дорюун зантай, суглаанууд дээрэ дэмжэжэ байдаг эгэшэ нүхэдһөө гадуур үндэрхэн, нариихан бэетэй (заримамнай һамархагүйн тула “ута Лиза” гэлдэдэг һэн), ходол буржылгаһан үһэтэй, сэбэрхэн, сагаахан шарайтай, ехэ зохидоор хубсалдаг Елизавета Дондоковнатай уулзадаг һэмби.


Автор: Гэр бүлын альбомһоо абтаһан фото-зураг
Описание: Залуугай залитай Галина Дашеева-Базаржапова, Елизавета Бадмаева сүлөөгүйнүүд ажалдаа

Эгэшэ нүхэрэймнай дэмжэлгэ сэнтэй

Хара гү, али хүхэ халаадтай эгэшэ нүхэрнай типографидаа шуумар түргөөр түмэр үзэгүүдые тааруулан, сорго шэнги түмэрөөр үргөөд табижа, үгэнүүдэй алдуутай үзэгүүдһээ боложо, типографска будагһаа хаб хара болоһон гарнуудаараа иишэ тиишэнь хэжэ байдаг һэн. Зандарган зантайшье һаа, зүгөөр сагаалмар байһан, Е.Д. Бадмаеватай ээлжээлэн хүдэлдэг Татьяна Михайловна Санжиевагай абяаниинь холоһоо дуулдадаг һэн. Бидэ, залуу журналистнууд, зүрхэ алдадаг хадаа дежурлаха үедөө типографи руу уншаһан хуудаһануудаа абаашахадаа, талаан боложо, Елизавета Дондоковнада тушаалдаһай гэжэ бодомжолһоор ошодог бэлэйбди. Тиихэдэшни “Зай, нютагай басаган, һонин юун бэ?” – гэжэ энеэбхилэн асууһаар, зохидоор заажа, туһалжа үзэһөөр, ехэ налгайгаар хөөрэлдэн, хамтынгаа ажал хэдэг бэлэйбди. Тэрэ үедэ минии дүү басаган, бэрхэ журналист Баярма баһал журналистын замай эхи табижа байһан Баир Дамбаринчинов нүхэртэеэ “Үнэндөө” амжалтатай ажалладаг байгаа бшуу. Тиимэһээ бидэ, тэрэ үеын залуу журналистнууд, бэеэ дээгүүр абадаггүй, ехэрхэдэггүй Елизавета Дондоковнагай халуун дэмжэлгэ, туһаламжада, даамгай, зохид заабари үгэнүүдтэ хүртэдэг байһандаа ходол баяртай ябадагбди. Тиигэншьегүй яахаб?! Хүнүүдтэ, залуу зондо туһалха гэһэн баян сэдьхэлтэй нютагаймнай басаганай ажалай, ажабайдалай эхин харгые, түрүүшын алхамуудые эрилтэ ехэтэй эсэгэнь, дайнай үедэ ара талын эдэбхитэй ажалшан, ажалай болон дайнай ветеран, гүйсэдкомой түрүүлэгшэ ябаһан, Агууехэ Илалтые шэрээлсэһэн Дондог Санхирович Бадмаев, олон ажалда, худалдаа наймаанда наймаашанаар, һургуулида, контородо хамууршанааршье хүдэлһэн энэрхы һайхан сэдьхэлтэй эжынь Гунзэн Гончиковна Бадмацыренова гэгшэд нээһэн, хүндэ хүшэр дабаануудые эрэлхэг зоригтойгоор дабахыень заяаһан, һургаһан байха юм.

Автор: Гэр бүлын альбомһоо абтаһан фото-зураг

Описание: Цэцэг Раднаевна Елизавета Дондоковна хоёр

Эхэ, эсэгынгээ нэрые дээрэ үргэжэ...

Дайнай хатуу шэрүүн жэлдэ, 1943 ондо түрэһэн Лиза басаган хожомынь суута багша болоһон Галина Дондоковна эгэшэтэеэ хүндэ хүшэр сагые дабажа гараһан байна. Хэжэнгынгээ дунда һургуулиие эрхимээр дүүргэһэн, һөөл зохидхон, ута гэзэгэтэй Елизавета басаган Д. Банзаровай нэрэмжэтэ БГПИ-гэй буряад хэлэнэй факультет заочноор дүүргээд, үхибүүдтэ мээхэй хадаа пионервожатаар, Хэжэнгынгээ һургуулида багшааршье, хүүгэдэй сэсэрлигтэ хүмүүжүүлэгшээршье ажаллаба. Зүгөөр наһанайнгаа гол ажал, зохёохы баян намтар бүгэдэ буряадуудай сонин болохо “Буряад үнэн” газетэтэй холбоһон байха юм.

1971 онһоо уншагшадай зүрхэ сэдьхэл баясуулһан гү, али зобооһон, һанаата болгоһон бэшэгүүдэй таһагта хүдэлжэ, харюунуудые бэшэжэ, газетэдэ хэблэхэ, бүридхэлдэ абаха тон харюусалгатай ажалтай болобо. Тэрэ үеын бэрхэ редактор ябаһан Циден Цибудеевич Цибудеев ажалайнь баян намтарай хуудаһануудые “Үнэндэнь” нээһэн байна.

Удангүй ажалдаа абьяастай, оролдосотойгоор хүдэлдэг, нягта нарин Елизавета Дондоковнае редколлегиин гэшүүд сэгнэжэ, ехэ талаан бэлигтэй, хүн зоной талые харадаг, үргэдэг, зобоһон зондо, суг хүдэлдэг нүхэдтөө туһалхые эрмэлзэдэг зориг хүсэлтэй, бэрхэ редактор Ревомир Баярович Гармаевшье дэмжээ һэн. Һүбэлгэн бэрхэ, һонор ухаатай, харюусалгатай байһыень мэдэжэ, пенсидэ гараһан Антон Ламажапович Мантаевай бэлигһээ халан абахын тула типографида выпускающаар томилһон юм. Проекты домов З500 - проекты домов с гаражом в Киеве

“Бэрхэ зонтой хүдэлхэдэ, үнэхөөрөө урматай, юумэншье, ажал хэрэгшни урагшатай байдаг һэн. Дуратай ажалтай болоһондомни, эжы, абымни буян ехэ байгаа бэшэ юм гү гэжэшье һанадагби... Намайе һургаһан, дэмжэһэн бэрхэ хүмүүжүүлэгшэд, багшанар, журналистнууд – поэт А.Ж. Жамбалдоржиев, харюусалгата секретариин орлогшо О.П. Цыренова гэгшэдэй туһаламжа намда “дали” ургуулба. Хүхюун, дорюун зантай, мэдээжэ уран зохёолшод, поэдүүд, журналистнууд Матвей Осодоев, Георгий Дашабылов, Цырендулма Дондогой, Цырен-Дондок Хамаев, Галина Дашеева-Базаржапова гэгшэдтэй суг хүдэлхэ, хүхихэ, энеэлдэхэ зол намда тудаба. Эрилтэ ехэтэй харюусалгата секретарьнууд Б.Б.Дашиев, Б-М.Ж. Жигжитов гэгшэд намайе ехэ дэмжээ, үргөө. Нилээд удаан саг соо Т.М. Санжиеватай, хүхюун зантай Б.Т. Цыремпиловтэй (летчик байһан Дашицырен нүхэртэйм адли фамилитай байгаа), һайн хүдэлһэн байнаб...Һүүлдэнь пенсидээ гараад, компьютерай оператор-наборщигоор һонирхон ажаллааб” гэжэ онсолон тэмдэглээд, гэр бүлэ тухайгаа хөөрөөгөө үргэлжэлүүлбэ.

Автор: Гэр бүлын альбомһоо абтаһан фото-зураг

Описание: Түрэл коллективтэеэ амаршалжа байна

“Эжы, хүгшэн эжы хүнэй жаргал энэл даа...”

“Гэр бүлым дэмжэлгэ гол ажалыемни бадаруулаа. Летчик мэргэжэлтэй нүхэрэймни наһа барахада, түрэл коллективни, түрэлхидни, үхибүүдни туһалба, сэдьхэлыем заһаба, дэмжэбэ, минии гол омогорхол болохо Зидра хүбүүн, Дарима, Римма басагадни. Зидрамнай ВСГТУ дүүргэһэн Арюна, Саша хүүгэдтэй. Арюнамнай 10 хүүгэдтэй Баторовтанай бүлын Чингис хүбүүндэ хадамда гараад, Баира зээнсэрые намдаа бэлэглээ. Сашамнай МЧС-эй мэргэжэлтэй юм, контрактник боложо, сэрэгэй албан шэлэнхэй. БГУ-гай юрфак дүүргэһэн Миша зээмни Сасовска граждан авиациин училищида аяар холо һурана. Харин Дима зээмни врач-уролог мэргэжэлтэй хадаа мүнөө үедэ Хяагтада сэрэгэй частьда ажаллана. Димамнай Евгения хани нүхэртэй, миниингээ нэрэ зүүһэн Елизавета басагатай. Эжы, хүгшэн эжы хүнэй жаргал энэл даа...”,– гэжэ хөөрэнэ. Мүхөөгөө үгтөөгүй, энэрхы һайхан сэдьхэлтэй, ажалша алдартай эжы, хүгшэн эжы, хонгёо гоёхон хоолойгоороо найр наадые шэмэглэдэг Елизавета Дондоковна столоор дүүрэн амтан эдеэгээр түрэлхидөө, хүүгэдээ, ашанар, зээнэрээ, зээнсэрнүүдээ, суг хүдэлһэн нүхэдөө угтадаг, хүлеэн һуудаг юм.

70 наһанайнгаа дабаае дабаһан, олон шангуудта хүртэһэн Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Е.Д. Бадмаевадаа эжы, абынгаа буянгаар элүүр энхэ, амгалан тэнюун, аглаг тоонтынгоо адис, аршаанда хүртэжэ, арад зондоо хүндэтэй, ашанар, зээнэр, зээнсэрнүүдтээ туһатай, аятай зугаатай, дуутай шуутай, арбан сагаан буянтай, амар мэндэ, аша туһатай ажаһуухатнай болтогой гэжэ үреэел даа!

Автор: Гэр бүлын альбомһоо абтаһан фото-зураг

Описание: Елизавета Бадмаева аша зээнэртэеэ

Автор: Бэлигма ОРБОДОЕВА