​Туһатай зүбшэлнүүд

Бидэ, буряадууд, сай гээшые сэрдыштэрээ уудаг, ехэ саймар зон гээшэбди. Манай хүйтэн уларилда халуун сайгаа уужал, бэеэ дулаасуулдаг, элшэ хүсэ абадаг ха юм. Һүтэй сайгаа уужа, сэдьхэлээ жаргуулдаг зон буряад соо олон лэ ааб даа. Харин түбэдэмшэлгын элдэб зүбшэлнүүдые шэнжэлжэ байтараа, ехэ һонин заабаринуудтай ушарбаб. Энэ доро үгтэнэ.

Сай ууха хорилтонууд

1. Ехэ сай оло дахин уужа болохогүй.

2. Үлүү гашуун сай уужа болохогүй.

3. Үни буулгаһан (эдеэшүүлһэн) сай уужа болохогүй.

4. Үлэн хооһон хотодоо сай уужа болохогүй.

5. Һүниндөө сай уужа болохогүй.

6. Эм сайгаар залгижа уужа болохогүй.

7. Унтахынгаа урда тээ сай уужа болохогүй.

8. Халууржа байхадаа, сай уудаггүй.

9. Үхибүүтэй болохоёо байһан эхэнэртэ ехэ сай уужа болохогүй.

Уһа яагаад уухаб?

1. Түүхэй уһа уужа болохогүй.

2. Тон халуун гү, али сэл хүйтэн уһа уужа болохогүй.

3.Ехээр уһа уужа болохогүй.

4. Уһа уухадаа, яарангүй, аргааханаар ууха хэрэгтэй.

5. Эдеэлхынгээ урда тээ ехээр уһа уужа болохогүй.

6. Ажал хээд хүлэрөөд, тэрэ дары хүйтэн уһа уужа болохогүй.

7. Унтахынгаа урда тээ ехэ уһа уужа болохогүй.

Уһан бэе махабадта юугээр туһатайб?

1.Эдеэлхынгээ урда тээ уһа уухада,
эдеэлхэ хүсэл бага болгоод, бэеын хэмжүүр доошолуулдаг.

2. Саг үргэлжэ уһа уухада бэе һураад, хүнэй бэеын тамирай тэнхэй һайжардаг. Заал һаа ундаа хүрэхэдөө уһа ууха бэшэ, юрэ уһа уужа байха хэрэгтэй.

3. Үглөөгүүр бодом сасуугаа уһа
уухадаа, шуһанай хүдэлсэ, зүрхэнэй ябаса һайжаруулдаг.

4. Наһатайшуул үглөөгүүр бусалһан һэрюухэн уһа ууха ёһотой.

5. Уһа байд гээд уужа байхада, зүрхэнэй үбшэнһөө һэргылэмжэгдэдэг.

6. Хэрбэеэ уһа ехээр уубал, суухын хүндэ үбшэндэ дайрагдахагүй.

Һү ууха өөрын ёһо гуримууд

Һүн гээшэ белок болон тоһоор элбэг эдеэнэй зүйл гээшэ. Урдын зон һүн гээшэ ута наһанай ундан гэжэ хэлсэдэг байгаа. Мүн энэ эдеэ баһал өөрын хорюулнуудтай байдаг.

1. Һү удаан бусалгажа болохогүй, һүн соохи хэрэгтэй бодосууд үгы болошохо.

2. Үлэн хотодоо һү уужа болохогүй.

3. Халуун һүн руу саахар хэжэ болохогүй.

4. Һүн соо үхибүүдэй уудаг һү хэжэ болохогүй.

5. Хүйтэн һү уужа болохогүй.

6. Хотын элдэб яратай үбшэн, нарин гэдэһэнэй, һэлһэнэй үбшэн болон шуһанай багадалгада һү уужа болохогүй.

7. Элдэб аллергитэй зондо һү уужа болохогүй.

8. Туулгантай ажал хэдэг зондо һү уужа болохогүй.

9. Наран доро байһан хуйха амһартатай һү уужа болохогүй.

Зарим зон ээдэһэн һүндэ ехэ дуратай байдаг. Ээдэһэн һүн “С” витаминаар элбэг юм. Һая һааһан һүнһөө ехэ бэе махабадта туһатай зүйлнүүд ээдэһэн һүн соо байдаг. Ээдэһэн һү уухада, гэдэһэн соохи кислотность дээшэлдэг, элдэб үбшэнэй үүдхэгшэ зүйл хосороодог, дотор соохи хии үгы болгодог, сахар, тоһо, белогой харилсаа хүдэлгэдэг, бэеын досоохи хүдэлсэ һайжаруулдаг юм. Илангаяа наһатайшуулда болон үхибүүдтэ ээдэһэн һү уухада туһатай.

Ээдэһэн һү бусалгажа болохогүй, хооһон үлэн хотодоо ээдэһэн һү уужа болохогүй, ээдэһэн һүөөр эм уужа болохогүй.

(Түбэд аргын нюусануудые шэнжэлэн бэшэбэ).