​Эрдэмтэд диктант бэшэбэ

Октябрь һарын 18-да түрэлхи хэлэнэй үдэрнүүдэй хэмжээндэ Буряадай эрдэмэй түбтэ Монгол шудалал, буддын шажан болон түбэд орониие шэнжэлхэ хүреэлэнэй үүсхэлээр «Эрхим диктант» гэһэн мүрысөөн үнгэрһэн байна.

Тус хэмжээ ябуулга эрдэмэй түбтэ хоёрдохиёо үнгэргэгдэжэ байна. Нёдондо жэлдэ диктант гушаад зон бэшээ һэн, мүнөө оройдоол арбаад хүнүүд хабаадаба. Тиихэдээ эндэ буряад хэлэ бэшэгэй талаар мэргэжэлтэд бэшэ, харин геологиин, биологиин, физико-математикын һалбаринуудай мэргэжэлтэд мүрысэбэ. «Мэргэн буудагшын баатаршалга» гэһэн хэһэг эрдэмтэдтэ Үндэһэтэнэй1-дэхи лицей-интернадай буряад хэлэнэй багша, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй кандидат Цырендолгор Бадмаевна Бадмацыренова уншаһан байна.

Автор: Даша-Доржо Болотов
Описание: Нёдондо диктант гушаад зон бэшээ һэн, мүнөө оройдоол арбаад хүн хабаадаа

- Буряадай эрдэмэй түбтэ буряад хэлэтэй, сэдьхэлтэй зон олон. 2015 ондо буряад хэлээр, аман зохёолоор тестын түхэлтэй мүрысөө, буряад хэлээр диктант үнгэргөө һэмди, мүнөө жэлдэ баһа диктант бэшэлгэ эмхидхэбэ гээшэбди. Хабаадагшад түрэл хэлэеэ һайн мэдэхэ байһанаа үшөө дахин гэршэлбэ. Тиин I һуурида Дулмажап Цыденешиевна Аюржанаева (газар зүйн хүреэлэн), II һуурида – Пурбо Будажапович Цыдендамбаев (амита зүйн хүреэлэн), III һуурида – Балдандоржо Дашиевич Цыдыпов (физикын хүреэлэн) гарабад. Эрхимлэгшэдтэ «Буряад-ород толи», буряад бэшэгэй дүримэй ном, мүнгэн шангууд барюулагдаа, - гэжэ эмхидхэгшэ, хэлэ шэнжэлэлгын таһагай ахамад мэргэжэлтэ Бабасан Доржиевич Цыренов хөөрэбэ.

Энэ хэмжээ ябуулгые эрдэмтэдэй халуунаар дэмжэдэгынь тон һайшаалтай. Мүнөө жэлдэ үсөөншэг зоной хабаадаһан ушарай шалтагаан гэбэл, олонхинь амаралтада гаранхай гү, али командировко, экспедицинүүдтэ ошонхой.

- Буряад хэлэеэ һэргээхэ, хүгжөөхэ гэһэн хэрэгэй эршэдэжэ байһан мүнөө үе сагта иимэ диктант, олимпиадануудай манай эрдэмэй түбтэ үнгэргэгдэжэ байхадань, ехэ урматай, баяртайшье байнабди. Энэ хадаа тусгаар хэрэгтэй үйлэ ха юм даа. Аяар 30-50-яад жэлэй саана дунда һургуулида буряад хэлэ үзэһэншье һаа, мүнөө өөрынгөө эрдэм мэдэсые шалгажа туршахада, ехэл һонин байна. Би өөрөө гэртээ үхибүүдээрээ, аша, зээнэрээрээ гансал буряадаар хөөрэлдэдэгби. Үдэр бүри хэрэглэгдэжэ байдаг үгэнүүдые ойлгуулха, бэхижүүлхэгэжэ оролдодогби. Хүүгэдые багаһаань хэлэндэ һургаха гээшэ гэртэхинһээ ехэ дулдыдадаг гэжэ һананаб. Мүнөөдэрэй энэ мүрысөөндэ түрүүшын хоёр һуури манай түбэй залуу мэргэжэлтэдэй эзэлһэн ушараар мүн лэ омогорхомоор. Юуб гэхэдэ, тэдэнэрнай түрэл хэлээрээ дуугаралсахын хажуугаар дүримүүдыень мартаагүй байна бшуу, - гэжэ түүхын эрдэмэй доктор Вера Лыксокова хөөрэнэ.

Тус хэмжээ ябуулга эрдэмэй түбэй номой санда еһотойл һайндэрэй оршон байдалда үнгэрөө.

Автор: Даша-Доржо Болотов
Описание: Эрхим бэшэгшэ Дулмажап Аюржанаевада бэлэг барюулагдана