Буурал хангай Захааминда 27 мянганһаа үлүүтэй зон ажаһууна. Ажалша бэрхэ, урагшаа һанаатай захааминаархин Буряад Уласта эгээл түрүүн ТОС-уудые байгуулжа эхилээ. Мүнөө аймагай 134 ТОС-уудта 12 мянган зон амжалтатайгаар ажалаа ябуулна.
Нютаг бүхэндэ хэдэ хэдэн ТОС-ууд нютагайнгаа хүгжэхэ хэрэгтэ горитой хубитаяа оруулна. Манай сурбалжалагша албанайнгаа хэрэгээр ябахадаа, дүтын һайхан Дүтэлүүрэй “Хүрин-Шулуун” болон “Жаргаланта” ТОС-уудай хүтэлбэрилэгшэд Соёлма Дамбаева Оюна Цыденова хоёртой уулзажа хөөрэлдөө.
- Нютагтатнай хэды ТОС ажал ябуулнаб?
- 2011 ондо манай нютагта 11 ТОС байгуулагдажа, ажалаа захалһан байна. Мүнөө жэлдэ үшөө нэгэ «Найрамдал» гэжэ ТОС нэмээ. Түрүүлэгшэнь Туяна Гомбоевна Цыренова болоно. «Бунханай» түрүүлэгшэ Эржена Васильевна Дареева, «Буянай» - Надежда Андреевна Эрдынеева, «Харганаагай» - Туяна Чимитовна Батуева, «Татлиин» - Софья Жамбаловна Цыденова, «Боориин» - Дарима Валерьевна Зомонова, «Жалга» ТОС-ой түрүүлэгшэ Алтына Григорьевна Дышенова, «Баянай» - Дарима Николаевна Цыбикова, «Бургааhатын» - Маргарита Бадмаевна Цыремжитова, «Жаргалантын» - Аюна Владимировна Цыденова, «Зэмхын» - Наталья Алексеевна Эрдынеева, «Хүрин-Шулуунай» Соёлма Павловна Дамбаева болоно.
- Ажал хэрэгыетнай хэн залан хүтэлбэрилдэг бэ?
- ТОС-уудай ажалаа эхилхэдэ, сомоной зүблэлдэ энэ ниитын эмхинүүдэй Зүблэл байгуулагдаһан юм. Энэ Зүблэлэй гэшүүд боложо, сомоной дарга, ТОС-уудай түрүүлэгшэнэр ороо. Зүблэлэй түрүүлэгшээр Дарима Дамдиновна Цыренова hунгагдаа. Энэ Зүблэлэй гэшүүд hарадаа хоёр дахин уулзажа, түсэбүүдые табина. Тиимэһээ нютагтамнай ажал хэрэг урагшатай ябажа эхилээ.
- Хаанаһаа мүнгэ зөөри оложо, ажал хэрэгээ эрхилнэт?
- Нэн түрүүн зонойнгоо эдэбхи үүсхэлээр, һайн дураараа ажалаа хэжэ эхилээ һэмди. Тиигэһээр уласай мүрысөөндэ хабаадажа, мүнгэн шангуудта хүртэжэ урмашаабди. Дүрбэн жэлэй хугасаа соо ТОС-ууднай хамта дээрээ 1 сая 300 мянган түхэригэй шан абаа.
- ТОС-ууд ехэнхидээ нютагайнгаа ариг сэбэрые наринаар сахидаг, элдэб урилдаа, мүрысөөнүүдые үнгэргэдэг гэжэ мэдээжэ. Харин таанад ямар ажал ябуулна?
- Энэ шагналай ашаар, зонойнгоо дэмжэлгээр нютагтамнай зургаан шэнэ худаг баригдаа, харгынууд заhагдаа, үхибүүдэй наадаха хоёр талмай баригдаа, Соёлой байшанда барилдаанай «Баатар» гэhэн танхим нээгдээ. Мүн баhа Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай Илалтын 70 жэлэй ойн баярта зорюулагдаhан «Агуу Илалта шэрээлсэгшэд» гэhэн үргэн ехэ ханын хүшөө дэлгэгдээ. Энээнhээ гадна манай ТОС-ууд соёлой, уран үгын урилдаануудые болон тамирай мүрысөөнүүдые үнгэргэдэг заншалтай. Нютагай ехэ найрнуудта гоё hайхан наада зугаа дэлгэжэ, өөhэд хоорондоо мүрысэжэ хүхидэг.
Нютагаа сэбэр байлгаха талаар баhал ехэ ажал ябуулагдадаг. Газаа досоохиёо сэбэрлэхэhээ гадна, гол харгыгаа бог шоройhоо сэбэрлэдэг гээшэбди. Нютаг соомнай «Эрхим ТОС» гэhэн мүрысөөн жэл бүхэндэ үнгэргэгдэдэг.
ТОС-уудай бии болоhоор нютагтамнай ажал хэрэгнай урагшатай ябуулагдана. Хүн зомнай өөһэд өөһэдынгөө эмхиин түлөө оролдодог болоһониинь hайшаалтай.
Буряад Уласай Засагай газарта, Арадай Хуралда Дүтэлүүр нютагайхидай зүгhөө ехэ баярые хүргэнэбди. Хүдөө зоноо иигэжэл дэмжэлсэжэ байгыт даа гэжэ мэдүүлнэбди.
- Зай, һайнта даа. Ажал хэрэгтнай урагшатай ябажа, тоонто нютагтнай хүгжэн һалбаржа, хүн зонтнай һүр һүлдэеэ үргэжэ, жаргалтай байг!


Автор: Дүтэлүүрэй ТОС-уудай дурадхаһан гэрэл зурагууд
Описание: ТОС-ууд Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнда Агууехэ Илалтын хэмжээ ябуулгануудһаа эхилээд, гол харгыгаа бог шоройhоо сэбэрлэлгэ хүрэтэр бүхы ажал эрхилдэг юм
Автор: Сэнгэ РИНЧИНОВ









