​Трунёвтон, Пластининтан: угайнь түүхэ

"Минии уг гарбал” гэһэн урилдаанда ганса буряадууд хабаадаа бэшэ, мүн ород яһатан өөрынгөө уг унгияа ухашалжа, хэзээ нэгэтэ буряад арадһаа үндэһэ һабагшатай байһанаа харуулһан байна. Жэшээнь, Хори аймагай 10-дахи ангиин һурагша Алина Трунёва ехэ һонин угай бэшэг эльгээгээ. Тэрэнэй шэнжэлэлгын ёһоор, галзууд омогой Бабхиин Жэмбэ гэжэ хүн Хориин тайшаатай үһэрисэлдөөд, эбээ таһаржа, Дээдэ-Үдэ нүүжэ ерээд, наймаашан Пётр Георгиевич Трунёвойдо байрлажа, хэрээһэ зүүһэн байна. Тэрэ хүпеэс Жэмбэдэ Константин гэжэ нэрэ, өөрынгөө обог үгэжэ, тэрэ Трунёв Константин Петрович болоһон байха юм. Тиигэжэ буряад хүбүү үргэжэ абаһан болоно.

Описание: Алина Трунева

Иигэжэ Хори аймагта Трунёвтоной уг бии болоһон. Тэрэ бүлэ адуу мал хараад ябаа, аймаг дотороо эгээл түрүүн таряа тарижа эхилээ, барилга эрхилдэг, агнуури хэдэг, харин эхэнэрнүүдынь хубсаһа оёдог һэн, илангаяа Жэмбын Мария басаган (Батурина) арһаар дэгэл, малгай уран гоёор
оёжо суурхаһан байна.

Жэмбэтэн 5 хүбүүтэй, 3 басагатай һэн. Тэдэнь булта үдэжэ, үнэр баян Трунёвтоной уг бии болоо. Хориин дайдада үндэһэлһэн энэ уг дүрбэн зуугаад жэлэй туршада бэхи бүхэ, олон боложо, хаа-хаанагүй, Хабаровск, Эрхүү можо, Новокузнецк, Самара, Пензэ, Москва, Санкт-Петербург, Крым, Ярцева,
Канада хүрэтэр таран ажаһууна. Хаанашье ажаһуугаа һаа, буряад Жэмбын үри һадаһад ядамаггүй, һайн ажаһууна гэжэ Алина басаган бэшэнэ.
Великобритани гүрэнэй Кембридж хотодо ажаһуудаг 12-той Арюна Куланина ехэ үнэр баян, һонин түүхэтэй хоёр ехэ угай үри һадаһан гээшэ. “Минии уг гарбал” гэжэ урилдаанда өөрынгөө уг гарбал тухай бэшэһэн байха юм. Түрэһэн эсэгэнь Липецкын губерниин дворян удхатай хүн һэн, дүрбэн үеын саанахи үбгэ эсэгэнь Куланин түмэр харгын станциин ноён байһан. Харин Арюна басаганай нагасатан талань Буряадтаа мэдээжэ уран зохёолшо, багша, хизаар ороноо шэнжэлэгшэ БадмаБазар Намсарайн уг болоно.
“Нагаса абамни, Намсараев Баир Бадмабазарович – нуур, уhан шабарнуудай микробуудые шэнжэлдэг. Шэнжэлэлгын томо онгосонуудаар дэлхэйн бүхы 5 океанаар ябаhан хүн. Минии Зоригто нагаса абаяа дахан, баһа микробиолог болоhон, Антарктидада хүн зондо мэдэгдээгүй шэнэ нуур олоhон, тэрэнь нагасымнай нэрээр нэрлэгдэhэн,” - гэжэ Арюна Куланина бэшэнэ.
Буряад Уласай Үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей-һургуулиин 10-дахи ангиин һурагша Василий Пластинин угаа шэнжэлхэдээ, эжын талаһаа бөө угтай буряад угсаатан байһанаа мэдэрээ.
“Угаймнай бγхы бγhэтэйшγγл аргалха эди шэдитэй, гартаа эмтэй домтой зон байhан юм. Минии нагаса аба, Нимаев Василий Линхоевич, бултанда мэдээжэ бөө, суутай баряашан байгаа. Бγхы Буряад ороной ямаршье яhатан хандагша hэн гээд эжым хөөрөө бэлэй. Ламанарай хэлэhээр, γбсγγндээ мэнгэтэй γхибγγндээ хγн боложо тγрэхэб гээ юм. Энэ хадаа минии эжы Александра Васильевна Нимаева болоно. Нагаса абымни нэрээр намайе Вася гэжэ нэрлээ юм,” - гэжэ Василий хүбүүн бэшэнэ.
Намжилма Нанзатовна Бальжинимаевагай тэмдэглэһээр, энэ “Минии уг гарбал” гэһэн урилдаанда алишье яһатан хабаадаха аргатай. Уг гарбалаа мэдэдэг хүнэй түрэл арадаа, суг хамта ажаһууһан элдэб яһатаниие хүндэлхэ, ондоо арадуудта, тэдэнэй соёлдо тэсэмгэйгээр хандахань дамжаггүй.