Общество 29 дек 2016 2034

​Шэнэ жэлээ яагаад угтахаб?

Шэнэ жэлэй дүтэлхэ бүри хүүгэдшье, томошуулшье ямаршьеб шэдитэ юумэ хүлеэһэн мэтэ һаналда абтадаг. Хаа-хаанагүй шэмэглэгдэһэн хасууринууд, яларһан, толорһон гэрэлнүүд, бага наһанһаа хойшо Шэнэ жэлэй һайндэрые һануулдаг мандаринай хангал – эдэ мэтэ хүн бүхэнэй зүрхэ сэдьхэлдэ баярай галхануудые бадаруулдаг. Гаража байһан шэнэ жэлнай ажана тэнюун үнгэрэг лэ гэжэ хүнүүдэй һанажа байдагынь эли. Морилхоёо байһан гал улаан Тахяа жэлээ угтахаяа хүнүүд бэлдэжэ эхилэнхэй.

Тахяа жэл элдэб үнгөөр яларһан сасагта дуратай, илангаяа шара, улаан үнгэнүүдые үлүүгээр һанаха. Тиимэһээ гэрээ шэмэглэхэдээ, энээниие баримталан, олон үнгэтэй алталмал мишура хэрэглэхэдэ болоно. Тахяа-нааданхай заабол хасууриин шэмэг болохо ёһотой. Өөрын гараар бүтээһэн нааданхайнууд, алтан саарһан соо оройгдоһон конфетэ, прянигуудшье Тахяа жэлдэ тааруу.

Гаража байһан Тахяа жэлнай гал улаан гэжэ мартангүй, столоо шэмэглэхэдээ, заатагүй дэн аһааха. Жэлэймнай һүлдэ тэмдэг тахяа юумэндээ гамтай (бережливый). Тиимэһээ амтатайхан эдеэ зохидхоноор тааруулха, үлүү ехээр бэлдэһэнэй хэрэггүй. Үнгэтэ гоё табагууд соо хэжэ, огородой эдеэгээр болон ногоогоор гоёохо шухала. Хододоо мүнгэтэй байхын түлөө столдоо заатагүй элдэб янзын фруктнуудые табиха хэрэгтэй. Тахяа саахартай эдеэндэ дуратай, тиимэһээ өөһэдөө талхаар юумэ барибал (выпечка) һайн.

Ямар хубсаһа үмдэхэб гэжэ хүн һанаата болодог. Гал улаан Тахяа жэлэй орожо байгаа хадань заатагүй ганса улаан, шара үнгэтэй хубсаһа үмдэхэм гэжэ оролдохогүй, хүхэльбэ үнгэтэй хубсаһаншье баһал тааруу. Зохидоор бэедээ тааруулжа үмдэһэн хубсаһан, гоёолто хододоо һайханаар харагдадаг ха юм.

Хүн бүхэн өөрынгөө арга боломжоор шэнэ жэлээ угтадаг гээшэ ааб даа. Хэмһээ үлүү ехээр юумэ бэлдэжэ, гарзада оронгүй, шэнэ жэлэй яажа угтахаб гэжэ бүхы заабаринуудые сахиха гэжэ оролдонгүй, эгээл өөртөө таарахыень хараадаа абан, бэлдэхэ хэрэгтэй. Шэнэ жэл угталгын баярта заатагүй һайн юумэндэ этигэжэ, шогтой зугаатайгаар, хүхюутэйгээр жэлээ угтаха хэрэгтэй.

Гэр бүлөөрөө, үетэн нүхэдөөрөө хамта гаража байһан шэнэ жэлээ эбтэй эетэйгээр, омог дорюунаар угтахамнай болтогой.

Автор: Дарима АНАНДАЕВА