​Гүрэнэй ехэ дэмжэлгэтэй "Земскэ доктор"

Хэжэнгэ нютагай Цыремпил Галданов үшөө эдирхэн наһандаа эмшэн болохо зорилго урдаа табиһан юм. Фельдшерээр эрхимээр ажаллажа ябаһан Эржена Патанхановна эжынь хүбүүнэй наһанайнгаа мэргэжэл шэлэхэдэнь, тон ехээр нүлөөлөө ёһотой.

- Үшөө бага наһандаа яагаад амилнабибди, яагаад юумэ уухадаа, хахашанагүй гээшэбибди гэжэ һонирхожо эхилээ һэм. Бахые үбшөөд, досоохииень хаража туршаһан байхаб, - гэжэ Цыремпил Ринчинович хөөрэнэ.

1994 ондо Хэжэнгын дунда һургуули түгэсхэжэ, Улаан-Үдын анагаахын колледждо орожо, тусхай дунда мэргэжэлтэй эмшэн болоһон юм. 2005 ондо һуралсалаа саашань үргэлжэлүүлжэ, Шэтын анагаахын ехэ һургуулида hураад, интернатура гарахадаа, анестезиолог-реаниматолог мэргэжэлтэй болоо. Тэрэ “Земскэ доктор” гэһэн гүрэнэй программада орожо, нютагтаа, Хэжэнгэ аймагай ехэ больницада, 2016 оной августын 2-hоо ажаллажа эхилээ.

- Тэрэл жэлдээ октябрь һара соо мүнгэн тэдхэмжэдэ хүртөөб. Залуу бүлэдэ ямар ехэ дэмжэлтэ гээшэб! Аяар 11 жэлэй туршада оюутан ябаһан намда тон ехэ туһа даа. Би гэр бүлэтэйб, хүбүүмнай мүнөө дүрбэтэй, багахан басагатайбди. Хэрбэеэ хотодо ажаһуугаа һаа, ганса салин дээрэ яагаад гэр байратай болохо байгаабибди, - гэжэ залуу эмшэн hанамжаараа хубаалдана.

Наһанайнь нүхэр Хурамхаан аймагай Аргата нютагһаа гарбалтай. Анастасия баһал врач, мүнөө багахан басагантаяа гэртээ һууна. Залуу бүлэ банкһаа урьһаламжа абажа, автомашина абаа. “Земскэ доктор” гэһэн программын мүнгөөр тэрэ үриеэ хаагаад, Хэжэнгэ дээрээ байшан гэр худалдажа абаа, мүнөө энэ гэрээ болбосон түхэлтэй болгоно.

Земскэ докторнууд олон болоно

Ородой Холбооной Уласай Засагай газарай зүблөөн дээрэ Дмитрий Медведев “Земскэ доктор” гэһэн программа 2017 ондо үргэлжэлүүлэгдэхэ гэжэ мэдээсэбэ. Тэрэнэй тэмдэглэһээр, энэ программа хүдөө нютагуудай эмнэлгын эмхи зургаануудые мэргэжэлтэдээр хангаха талаар ехэ аша үрэтэй.

Тус программа Ородой Холбооной Улас дотор 2012 ондо бэелүүлэгдэжэ эхилhэн гэжэ мэдээжэ. Энэ жэлдэ дээдэ мэргэжэлтэй эмшэдые хүдөөгэй эмнэлгын газарнуудта ажаллахыень эльгээхэ хэрэгтэ хамта дээрээ 3 миллиард түхэриг һомологдохо түсэбтэй. Тиихэдэ Буряад Уласта 74 сая түхэриг гаргашалагдахаар хараалагдана, тэрэнэй 40 хубинь уласай һангай мүнгэ зөөриһөө һомологдохо байна.

Ород гүрэнэй Засагай газарай тусхай тогтоолой ёһоор, хүдөө нютагта ажаллахаяа ошохо дээдэ мэргэжэлтэй эмшэн 50–һаа доошо наһатай байха ёһотой, тэрэ нютагай захиргаантай табан жэлэй туршада ажаллаха тухай хэлсээ баталха болоно. 2017 ондо Буряад Уласта 124 эмшэн хүдөөгэй аймагуудта ажаллахаяа ошохо тухайгаа мэдүүлээд байна.

Тус программын бэелүүлэгдэжэ эхилһээр, 2012-2016 онуудай хугасаада Буряад Уласай хүдөө аймагуудта 645 залуу эмшэн хүдэлхэеэ ошоо. 2011-2012 онуудта - 321, 2013 ондо – 102, 2014 ондо - 52, 2015 ондо – 70, 2016 ондо - 100 эмшэн энэ программада хабаадаhан байна. Тиигэжэ хүдөө нютагуудай эмнэлгын газарнуудта мэргэжэлтэ эмшэд олошороо. 2010 онтой жэшэхэдэ, энэ талаар байдал 32,5 процентээр дээшэлээ.

Хэрбэеэ 2011-2012 онуудта мүнгэн тэдхэмжэ ФОМС-ын мүнгэ зөөриһөө һомологдоһон һаа, 2013 онһоо эхилжэ, хахадынь Буряад Уласай мүнгэ зөөриһөө түлэгдэжэ эхилээ. 2013 ондо 52 эмшэндэ 26 сая түхэриг, 2015 ондо 88 эмшэндэ – 44 сая түхэриг түлэгдэhэн байна.

2016 онһоо эхилжэ, тус программа бэелүүлхэ мүнгэ зөөриин 60 процентнь ФОМС-ын, 40 процентнь Буряад Уласай hан жасаhaa түлэгдэдэг болоо.

Үнгэрһэн 2016 оной 3-дахи кварталай мэдээгээр, Буряад орон дотор 540 эмшэн дуталдана. Илангаяа участогуудта хүдэлхэ хүүгэдэй эмшэд, терапевтнүүд, акушер-гинекологууд, анестезиолог-реаниматологууд, түргэн туһаламжын албанай эмшэд хэрэгтэй гэжэ Буряад Уласай элүүрые хамгаалгын яаманай мэргэжэлтэ Саяна Цыбикдоржиева мэдээсэнэ.