Мүнөө сагта Буряад Уласһаа олон хүн Урда Солонгосто ажал хэхэеэ ошоно. Юундэб гэхэдэ, тэндэ хүдэлжэ олоhон мүнгэниинь эндэхидэ орходоо, ехэ байдаг. Тэндэ доллароор түлэдэг, манай эндэ долларой үнэтэйень хүгшэн залуугүй мэдэнэ ха юм.
Урда Солонгос гүрэндэ минии арбаад танил хүнүүд ошожо хүдэлһэн юм. Тэдэнэй нэгэ заримантайнь уулзажа хөөрэлдэжэ, смс-кэнүүдые бэшэлсэжэ, Интернедтэ энэ сэдэбээр һонин мэдээнүүдые уншажа, видеоролигуудые хаража, уншагшадаараа хубаалдахаяа шиидэбэб.
«Бидэнэй байгаагүй газарта хуу юумэн һайн гэжэ бидэ һанадагбди» гэһэн ябаган зугаа мэдээжэ. Тиимэһээ Урда Солонгос орон ошожо хүдэлхэеэ эрмэлзэһэн хүнүүд ябахынгаа урда тээ нютагайнгаа эзэдтэ хандаад, дасанда орожо, бурхандаа мүргөөд, ламанарһаа үршөөл абаад, бүхы юумэ һайн тээшэнь бодоод ябадаг гүб даа. Харин тиишээ ошохонь балай хүнгэн бэшэ байдаг хаш. Бэрхэшээлтэй ушар үйлэнүүд тухай хуряангыгаар бэшэһүү:
1. Хари гүрэнэй аэропортдо заримыень нэгэ хэды хоног соо доорохи байра соо байлгаад, һөөргэнь гэртэнь ябуулдаг. Ушар шалтагааниинь мэдэгдэдэггүй.
2. Тиишээ хүдэлхэеэ ошохо хүнүүд харгынгаа мүнгэ түрэлнүүдһээ урьhалдаг, банкһаа урьһаламжа абадаг.
3. Ород гүрэндөө, нютагтаа, дээдэ һургуули дүүргэнхэйшье һаа, тэндэ ошоод байхадаа, өөрынгөө мэргэжэлээр ажал олохонь бэрхэтэй.
4. Ошоһон олонхи зон хара ажалда хүдэлдэг: барилгада, поли дээрэ, фабрика болон заводуудта г.м.
5. Хүдөөдэ хүндэ ажал хэхэ һаа, хүдэр шанга бэетэй, хүнгэн түргэн хүдэлсэтэй, шэрхи байха хэрэгтэй юм. Зунай сагта бүхэли үдэр халуун наран доро хүл дээрээ байжа шахуу хүдэлдэг юм.
6. Эдеэ хоолой талаар гэбэл, эдихэ хоолынь гашуун, перецтэй. Хилээмэ баридаггүй, сайнь ондоо амтатай.
7.Унтаха шэрээ гэжэ байдаггүй. Шала дээрэ шэрдэг дэбдеэд унтадаг.
8. Ошоһон хүнүүд зарим ушарта байра өөhэдөө оложо, ехэ мүнгэ түлэжэ байрлаха баатай болодог. Нэгэ хэды хүн хамтараад байгаа һаа, мүнгэеэ алмахаар.
9. Мүнгэ салингай талаар гэбэл, тэндэхи мүнгөөр тоолоходо, балай ехые түлэдэггүй.
«Гастарбайтер» боложо ошоһон хадаа саг зуурын ажалай дүүрэхэдэ, бэшэ ондоо ажал өөрөө бэдэржэ зүдэрхэш.
10. Ажалай дүүрэхэдэ, эзэн тиимэ удаан гэртээ байлгахагүй. Айлшан боложо ошоо бэшэ хадаа хари газарта үни удаан миин һуухагүйш.
11. Тэндэ ошоод инсульт болотороо хүдэлжэ, эмшэлэлгын газарта орожо, ехэ үритэй болошоод зүдэрһэн наһатай эхэнэр тухай дамжуулга һая гараа һэн. Түлэжэ ядахадаа, нютагайнгаа зонһоо мүнгэ эрижэ, олондо мэдээсэл тараадаг хэрэгсэлнүүдтэ хандаа һэн (Надежда Жабаева - 89085982266)
Дээрэ үгтэһэн мэдээнүүдыемни уншажа, уншагшад тобшолол хэхэ бэзэ.
Урда Солонгосто ажал хүдэлмэриин, ажамидаралай талаар баhа һайн таланууд бии:
1. Олонхи зон бага бэшэ салин абаһан тухайгаа хэлэдэг.
2. Тэндэ байха визэеэ үргэлжэлүүлжэ, зарим хүнүүд саашаа тэндээ хүдэлдэг. Ехэнхи ушарта эндэһээ гансаараа бэшэ, хани нүхэртэеэ ошоо һаа, тэндэ ехээр уйдахагүйш.
3. Зарим буряад басагад солонгос яһатанай хүнтэй танилсажа, хуби заяагаа холбодог. Дахуул үхибүүдтэй манай эндэхи эхэнэрнүүдые маргангүй һамга абаха уужам сэдьхэлтэй эрэшүүл тэдэнэй дунда бии хаш.
4. Нюур шарайгаараа адли, буддын шажанда адли шүтэдэг ушарhаашье дулдыдаһан байжа болоо: буряадуудтай үгэеэ ойлголсодог.
5. Залуу, абьяас ехэтэй, ажалша бэрхэ, шадамар хүнүүдые хүндэлдэг байна.
6. Нютагтаа банкhаа ехэ урьһаламжа абажа зүдэрөөд, харин тэндэ ошожо, ажал хээд, мүнгэ оложо, саг соонь тэрэнээ түлэхэ арга боломжо бии.
7. Эндэ ажалгүй, гэртээ бага үхибүүдээ, аша зээнэрээ хараһан зоной үри хүүгэдынь тиишээ ошожо, хүндэ ажалда хүдэлжэ, гэртээ 30-40 мянган түхэриг һара бүхэндэ эльгээдэг.
Манай эндэһээ Урда Солонгос орон ламанар ошожо, уншалга, хурал бүтээһэн байха. БГСХА-гай «Алтан булаг» гэжэ оюутадай уран һайханай бүлэг тоглолто-наадаяа харуулһан юм. Тэндэ үнгэргэгдэдэг уласхоорондын хэмжээ ябуулгануудташье манай нютагаархид хабаададаг. Урзанда БГТРК-гай сэтгүүлшэд тиишээ ошожо, нютагаархидтаяа уулзажа, дамжуулга бэлдэһэн юм. Буряадууд олоороо сугларжа, нютагаархидтаа мэндые хүргэһэн, зарим зон һамбаашалжа, ажалда абаһан тэндэхи хүнүүдтэшье сэнхир экранһаа баяр баясхалангаа хүргэhэн байна.
Саашадаа ажабайдалнай һайжаржа, аяар холын Урда Солонгос ажалайнгаа хэрэгээр командировкодо ошожо байдаг болоо hаамнай, hайн бэлэй. Хүдөө ажахын, мэдээсэлэй технологиин, машина, гэрэй техникэ, нюдэ амаа будалгын зүйлнүүдые бүтээлгын ба бусад һалбаринуудаараа уласхоорондын хэмжээндэ амжалтатай гүрэндэ манай нютагаархидшье хубитаяа оруулһан байха. Солонгос зоной хүдэлмэришэ, урагшаа һанаатай зангыень, заншалыень дагажа, жэшээ абан, Буряад ороной арад зон гүрэнэй дэмжэлтээр нютагайнгаа экономико хүгжөөхэ аргатай. Уласай хэмжээндэ зоной ажабайдал һэргээхэ, һайн тээшэнь хубилгаха программанууд, хуулинууд хэлсэгдэнэ, абтана ха юм.

Солонгос яһанай зон одоол рободуудһаа өөрэгүйгөөр эсэшэ сусашагүйгөөр ажал хэдэг байна. Харин бидэндэ, буряадуудта, тэдээн шэнгеэр хүдэлхэнь ехэ бэрхэтэй. Тиимэһээ тиишээ ошохынгоо урда бираха гээшэ гүб гэжэ һайса бодожо үзэхэ хэрэгтэй.
Автор: Оюна ЦЫДЕНОВА









