​Үнинэй хүлеэгдэһэн үнэтэ харгы

Зүблэлтэ засагай үедэ хүдөө ажахыда хүдэлдэг байгааб. Ехэнхи зон үдэр бүхэндэ амаралта гээшые мэдэнгүй хүдэлэгшэ һэн. Хамаг юу­мэн ходол дутаха: малай хоолһоо эхилээд, хадааһан хүрэтэр. Тии­хэдэл харгышадта ехэ атаархагша бэлэйб. Одоол агаарһаа мүнгэ хэнэ гэхээр, амархан ажалтай һэн. Үхэрнүүд мөөрэлдэхэ, хонид маарал­даха бэшэ, нөөсэ дутахагүй, хүдэлөөл хадаа хүдэлөө. СССР гүрэнэй тол­гойлогшо Брежневэй наһа баратар, Горбачёвой ерэтэр үхэлгүй ажалтай байгша һэн.

Жараад оной һүүл багаар, дала­ад онуудай эхеэр Хэжэнгэ Улаан-Үдэ хоёрой хоорондо унаа-тэргын харгы замые хатуу хушалтатай болгожо эхилээ һэн.

Үбэлдөө, жэлэй хүйтэн сагта, харгын хаяагаар хайр элһэ зуры­тар шэрээд, зундаа, дулаан болохо­до, миинтэ шахуу битум хайлуулжа, хайртаяа худхажа, харгы дээгүүрээ жэгдээр тараажа дэбдеэд, мэли­гэр хатуу болотор нягтаруулаад, дүүрээ.

Гаргаша гэжэ үгы шахуу. Тиихэдэ баригдаһан харгынууд мүнөө боло­тор ашаглагдана, дүшөөд-табяад жэ­лэй туршада. Мүнөөнэй үнэтэй хатуу хушалтаһаа дутуу бэшэ.

Yшөө хоёр-гурбан жэл Брежне­вэй амиды ябаа һаань, Хэжэнгэhээ Улаан-Үдэ хүрэтэр хатуу хушалтатай харгы баригдаhан байха һэн. Аяар гушан табан жэлэй туршада ажал урагшаа ябахаа болёод, тогтошоо.

Буряад орондомнай ниислэл хо­тотоёо хатуу хушалтатай харгыгаар холбогдоогүй аймагай түбүүд үсөөн. Хэн зэмэтэйб? Үни сагай үнгэрһэн хойно одоол ехэ хүлеэгдэһэн хэрэг нёдондо эхилээ.

Юундэб даа, далаад онуудта Хэжэнгэһээ баруулжань эхилһэн харгы саашань үргэлжэлүүлээгүй, Загарайн хатуу хушалтатай харгы задалаад, дахин хэнэ.

- Үгы, яаба гээшэбта? Муу һайншье һаа, хара харгы эндэ бай­на ха юм. Хэжэнгэһээ баруулжаа гушаад модоной зайда харгы орой­доо хушалтагүй ха юм. Хэжэ эхилээ һаатнай, зон ябажа эхилхэ, амарха байгаа гү,– гэһэн асуудалда барил­гын «Лидер» нэгэдэлэй инженер Герман Батамункуев ба харгы дээрэ хүдэлжэ байһан ажалшад иигэжэ ха­рюусана:

- Харин дээрэһээмнай иимэ за­хиралта буугаал даа, Автодорһоо. Хайшан гэхэбши даа, «мүнгэ түлэһэн хүн хүгжэм захидаг» гэдэг гүб даа. Хүйтэртэр, ноябрь болотор гушан модо харгы хатуу хушалтатай бол­гохо түсэбтэйбди. Хоёр зуун жаран табан мянган дүрбэлжэн метр харгы хушаха ёһотойбди. Энэ хадаа хоёр зуун хорин табан сая түхэригэй ажал.

...Энэ хөөрэлдөөн үнгэрһэн жэлэй юһэдэхи һарын тэн багаар болоо. Юрын ажалшад һарын хорёод-гу­шаад мянган түхэриг салинтай. Ха­рин мэргэжэлтэд гуша – гушан таба мянган, дунда шатын дарганар таби – жаран мянган түхэриг салин аба­даг, харин өөрынгөө салин тухай ин­женер хэлэбэгүй.

- Хүрэдэг лэ даа, - гэжэ энеэбэ.- Са­лингаа булта болзор соогоо абадаг­бди.

- Һайн ажалшад, мэргэжэлтэд дуталдана. Мүнөө наян дүрбэн хүн хүдэлнэ, иигээд зуун хорин болохо, – гэжэ Герман Цыдыпович хэлээ hэн.

Табадахи һарада энэ харгы хэжэ эхилээ, арба нэгэдэхи һарада дууһаха ёһотой байгаа. Ажал захигша – «Ав­тодор» ажахы. Ажал бүтээн хэдэг «Лидер» ООО-гой юрэнхы захирал - Ольга Викторовна Серёгина.

Үни хада арбан нэгэдэхи һара үнгэрөө. Хүйтэн болоходо, ажал тог­тонхой, ямаршье юумэн хэгдэнэгүй. Оройдоол гурбан модо болохо харгы дээрэ хатуу хушалта дэбдигдэнхэй. Ямар шалтагаанһаа хараалагдаһан түсэб дүүргэгдээгүйб? Асуудал!

- Аймагай түб Хэжэнгэ һайн, ха­туу хушалтатай харгыгаар ниислэл хототоёо холбогдохо,- гэжэ «Лидер» нэгэдэлэй инженер Герман Цыды­пович найдуулна.